जागतिक आरोग्य संघटना यांनी साजऱ्या करण्यात आलेल्या ‘जागतिक बुडणे प्रतिबंध दिन’ निमित्त वॉटरवर्ल्ड इंडियातर्फे तीन दिवसीय जनजागृती आणि प्रशिक्षण अभियानाचे यशस्वी आयोजन करण्यात आले. बुडण्यामुळे होणारे मृत्यू कमी करण्यासाठी जनजागृती, योग्य प्रशिक्षण आणि सामुदायिक सहभाग वाढविण्याचा संदेश या अभियानातून देण्यात आला.
वॉटरवर्ल्ड अक्वाटिक क्लब वॉटरवर्ल्ड स्विम स्कूल आणि वॉटरवर्ल्ड ट्रेनिंग सेंटर या तीन प्रशिक्षण केंद्रांमध्ये हा उपक्रम राबविण्यात आला. या अभियानात १५० हून अधिक मुले, पालक, जलतरणपटू, शिक्षक, प्रशिक्षक आणि विविध क्षेत्रातील नागरिकांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला. जलसुरक्षा, बुडणे प्रतिबंध आणि आपत्कालीन परिस्थितीत योग्य प्रतिसाद याबाबत प्रत्यक्ष प्रशिक्षण आणि प्रात्यक्षिकांद्वारे मार्गदर्शन करण्यात आले.
जागतिक बुडणे प्रतिबंध दिनाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले असून, याच पार्श्वभूमीवर जागतिक आरोग्य संघटनेने नुकतेच प्रोटेक्ट् Strategy हे सात टप्प्यांचे तांत्रिक धोरण जाहीर केले आहे. सरकार, शैक्षणिक संस्था, जलतरण केंद्रे आणि स्थानिक समुदाय यांनी एकत्रितपणे काम करून बुडण्याच्या घटनांमध्ये घट घडवून आणण्यासाठी या धोरणात प्रभावी उपाययोजना सुचविण्यात आल्या आहेत.
या अभियानादरम्यान वॉटरवर्ल्ड इंडियाचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी यांनी सविस्तर माहिती उपस्थितांना दिली. त्यांनी या सात टप्प्यांचे प्रत्यक्ष प्रात्यक्षिक करून प्रत्येक उपाय घरगुती पातळीवर, शाळांमध्ये, जलतरण केंद्रांमध्ये तसेच स्थानिक समुदायामध्ये कसा प्रभावीपणे राबविता येईल, याचे मार्गदर्शन केले.
कार्यक्रमात सहभागी नागरिकांना पाण्याशी संबंधित संभाव्य धोके ओळखणे, जलतरण तलाव आणि नैसर्गिक जलस्रोतांजवळ सुरक्षित वर्तन, स्वतःचा जीव धोक्यात न घालता बचावकार्य करण्याच्या पद्धती, बुडण्याच्या प्रसंगी तातडीने प्रतिसाद देण्याचे तंत्र, पाण्यावर तरंगून राहण्याचे कौशल्य, जीवनरक्षण तंत्र प्राथमिक स्वरूपातील सीपीआर विषयी माहिती तसेच लहान वयापासून जलतरण आणि जलसुरक्षा शिक्षणाचे महत्त्व याविषयी प्रात्यक्षिकांसह मार्गदर्शन करण्यात आले.
याशिवाय, लहान मुलांवर पालकांनी सतत लक्ष ठेवण्याची गरज, घराजवळील जलस्रोतांभोवती सुरक्षिततेच्या उपाययोजना, शाळांनी जलसुरक्षेला अभ्यासक्रमाचा भाग बनविण्याची आवश्यकता आणि समाजाने पाण्याशी संबंधित आपत्कालीन परिस्थितींसाठी सज्ज राहण्याचे महत्त्व यावर विशेष भर देण्यात आला.
“बुडणे हे जगातील अपघाती मृत्यूंच्या प्रमुख कारणांपैकी एक असले तरी ते पूर्णपणे टाळता येण्यासारखे आहे. प्रत्येक कुटुंबाने जलतरण, पाण्यावर तरंगण्याचे कौशल्य, पाण्यातील जीवनरक्षण तंत्र आणि सीपीआर या गोष्टी केवळ छंद नसून जीवनावश्यक कौशल्ये आहेत, हे समजून घेतले पाहिजे. जागतिक आरोग्य संघटनेची प्रोटेक्ट् Strategy’ ही सरकार, संस्था आणि समाजाला एकत्र आणणारी प्रभावी दिशा आहे. योग्य जनजागृती, शिक्षण आणि प्रत्यक्ष प्रशिक्षणाच्या माध्यमातून आपण प्रत्येक नागरिकाला आत्मविश्वास देऊ शकतो आणि अनेकांचे प्राण वाचवू शकतो.”
यंदाच्या जागतिक बुडणे प्रतिबंध दिनाची ही संकल्पना या उपक्रमातून प्रभावीपणे अधोरेखित करण्यात आली. व्यक्ती, कुटुंबे, शैक्षणिक संस्था, जलतरण संघटना, सरकारी यंत्रणा आणि स्थानिक समुदाय यांनी सामूहिक जबाबदारी स्वीकारून जलसुरक्षेचा संदेश प्रत्येक घरापर्यंत पोहोचविण्याचे आवाहन करण्यात आले.
अभियानात सहभागी झालेल्या नागरिकांना आपल्या परिसरात जलसुरक्षेबाबत जनजागृती करण्याचे आणि कुटुंबीय, मित्र व शेजाऱ्यांपर्यंत ही माहिती पोहोचविण्याचे आवाहन करण्यात आले. जलसुरक्षेचा संदेश केवळ प्रशिक्षण केंद्रापुरता मर्यादित न राहता समाजाच्या प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचणे ही काळाची गरज असल्याचे यावेळी नमूद करण्यात आले.
गेल्या दोन दशकांहून अधिक काळापासून वॉटरवर्ल्ड इंडिया जलतरण शिक्षण, बुडणे प्रतिबंध, जीवनरक्षण कौशल्ये आणि सीपीआर प्रशिक्षण या क्षेत्रात सातत्याने कार्यरत आहे. विविध सामाजिक उपक्रम, शैक्षणिक कार्यक्रम, व्यावसायिक प्रशिक्षण आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या प्रमाणपत्र अभ्यासक्रमांच्या माध्यमातून संस्थेने हजारो नागरिकांना जलसुरक्षेचे प्रशिक्षण दिले आहे. देशभरात आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर राबविण्यात येणाऱ्या बुडणे प्रतिबंध मोहिमांनाही संस्था सक्रियपणे सहकार्य करत आहे.
या अभियानाला नागरिकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद लाभला. प्रत्यक्ष प्रशिक्षण, प्रात्यक्षिके आणि संवादात्मक सत्रांमुळे सहभागींच्या जलसुरक्षेविषयीच्या ज्ञानात लक्षणीय वाढ झाल्याचे आयोजकांनी सांगितले. जलसुरक्षा ही प्रत्येकाची सामूहिक जबाबदारी असून योग्य शिक्षण, तयारी आणि सामाजिक सहभागाच्या माध्यमातून बुडण्याच्या घटना मोठ्या प्रमाणात टाळता येऊ शकतात, हा महत्त्वपूर्ण संदेश या अभियानातून प्रभावीपणे देण्यात आला.
या यशस्वी उपक्रमामुळे वॉटरवर्ल्ड इंडियाने जलसुरक्षित समाज निर्माण करण्याच्या आपल्या वचनबद्धतेची पुन्हा एकदा प्रचिती दिली असून, भविष्यातही अशाच व्यापक जनजागृती मोहिमा आणि प्रशिक्षण कार्यक्रम राबवून अधिकाधिक नागरिकांना जलसुरक्षेबाबत सक्षम करण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे
About the Author
