सोलापूर : महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या सोलापूर मतदारसंघाच्या द्वैवार्षिक निवडणुकीसाठी लागू झालेल्या आचारसंहितेच्या पार्श्वभूमीवर जिल्हाधिकारी कार्यालयात दरमहा आयोजित केला जाणारा जिल्हा लोकशाही दिन यावेळी होणार नसल्याची माहिती प्रशासनाने दिली आहे. त्यामुळे करण्यात येणारा जिल्हा लोकशाही दिन रद्द करण्यात आला असून, नागरिकांनी याची नोंद घ्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
महाराष्ट्र शासनाच्या सामान्य प्रशासन विभागाने २६ सप्टेंबर २०१२ रोजी जारी केलेल्या शासन परिपत्रकानुसार राज्यातील तालुका, जिल्हा, महानगरपालिका, विभागीय तसेच मंत्रालय स्तरावरील लोकशाही दिनाच्या आयोजनाबाबत एकत्रित मार्गदर्शक सूचना जारी करण्यात आल्या आहेत. या सूचनांनुसार नागरिकांच्या तक्रारी, समस्या आणि विविध प्रशासकीय प्रश्नांचे थेट निवारण करण्यासाठी लोकशाही दिनाचे आयोजन केले जाते. या माध्यमातून नागरिकांना प्रशासनाशी थेट संवाद साधण्याची संधी उपलब्ध होते.
लोकशाही दिन हा शासन आणि नागरिक यांच्यातील दुवा म्हणून ओळखला जातो. अनेकदा महसूल, जमीन, सामाजिक न्याय, शासकीय योजना, स्थानिक प्रशासन तसेच इतर विविध विभागांशी संबंधित प्रश्न नागरिक या व्यासपीठावर मांडतात. संबंधित विभागांचे अधिकारी उपस्थित राहून तक्रारींचे निवारण करण्याचा प्रयत्न करतात. त्यामुळे या उपक्रमाला नागरिकांकडून मोठा प्रतिसाद मिळत असतो.
मात्र शासनाच्या परिपत्रकातील कलम ५.७ मध्ये स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे की, ज्या क्षेत्रांमध्ये निवडणुकीसाठी आचारसंहिता लागू असते, त्या स्तरावरील लोकशाही दिनाचे आयोजन करण्यात येऊ नये. निवडणूक प्रक्रियेदरम्यान प्रशासनाने पूर्णपणे तटस्थ राहणे आवश्यक असल्याने अशा प्रकारच्या सार्वजनिक कार्यक्रमांवर निर्बंध घालण्यात येतात. याच नियमांच्या अधीन राहून सोलापूर जिल्ह्यातील लोकशाही दिन स्थगित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
राज्य निवडणूक आयोगाने १८ मे २०२६ रोजी जारी केलेल्या पत्रानुसार महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या सोलापूर मतदारसंघाच्या द्वैवार्षिक निवडणुकीसाठी आचारसंहिता लागू करण्यात आली आहे. आचारसंहिता लागू झाल्यानंतर निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण होईपर्यंत प्रशासनाने निवडणूक आयोगाच्या निर्देशांचे पालन करणे बंधनकारक असते. त्यामुळे जिल्हाधिकारी कार्यालयातील नियमित प्रशासकीय उपक्रमांवरही त्याचा परिणाम होत आहे.
दर महिन्याच्या पहिल्या सोमवारी जिल्हाधिकारी कार्यालयात जिल्हा लोकशाही दिन आयोजित केला जातो. या बैठकीत जिल्हाधिकारी, निवासी उपजिल्हाधिकारी तसेच विविध विभागांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित राहून नागरिकांच्या तक्रारी ऐकून घेतात. अनेक प्रलंबित प्रश्न या माध्यमातून मार्गी लागतात. त्यामुळे लोकशाही दिन हा प्रशासनाच्या लोकाभिमुख कारभाराचा महत्त्वाचा भाग मानला जातो.
यावेळी मात्र निवडणुकीच्या आचारसंहितेमुळे बैठक रद्द करण्यात आली आहे. प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे की, हा निर्णय केवळ निवडणूक नियमांचे पालन करण्याच्या दृष्टीने घेण्यात आला असून नागरिकांच्या तक्रारी आणि मागण्यांकडे दुर्लक्ष केले जाणार नाही. नियमित कार्यालयीन कामकाज सुरू राहणार असून नागरिकांना त्यांच्या समस्या संबंधित विभागांकडे मांडता येणार आहेत.
निवासी उपजिल्हाधिकारी अभिजीत पाटील यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, निवडणूक आचारसंहितेचा कालावधी संपल्यानंतर लोकशाही दिनाचे आयोजन पुन्हा नियमितपणे करण्यात येईल. नागरिकांनी या कालावधीत संयम बाळगावा तसेच आवश्यक शासकीय कामांसाठी संबंधित कार्यालयांशी संपर्क साधावा, असेही त्यांनी सांगितले.
प्रशासनाच्या या निर्णयामुळे जून महिन्यातील लोकशाही दिनाची प्रतीक्षा करणाऱ्या अनेक नागरिकांना काही काळ प्रतीक्षा करावी लागणार आहे. तथापि, निवडणूक प्रक्रियेची पारदर्शकता आणि निष्पक्षता अबाधित ठेवण्यासाठी आचारसंहितेचे पालन करणे आवश्यक असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
सोलापूर जिल्ह्यातील नागरिकांसाठी लोकशाही दिन हे आपल्या समस्या मांडण्याचे प्रभावी व्यासपीठ असले तरी निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर शासनाच्या नियमांचे पालन करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे १ जून रोजीचा जिल्हा लोकशाही दिन रद्द करण्यात आला असून, निवडणूक प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर हा उपक्रम पूर्ववत सुरू होणार असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
About the Author
