मुंबई: मुंबईतील प्रसिद्ध आईस्क्रीम ब्रँड के. रुस्तम अँड कंपनी यांच्यावर अन्नसुरक्षेबाबत मोठी कारवाई करण्यात आली आहे. अन्न व औषध प्रशासनाने केलेल्या तपासणीत दुकानाच्या परिसरात जिवंत उंदीर, मोठ्या प्रमाणात घरमाश्यांचा वावर तसेच स्वच्छतेच्या गंभीर त्रुटी आढळून आल्याने संबंधित आस्थापनाचा अन्न व्यवसाय परवाना तात्पुरता निलंबित करण्यात आला आहे. या कारवाईमुळे ग्राहकांच्या आरोग्याशी संबंधित मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला असून, अन्न व्यवसायिकांनी स्वच्छता आणि अन्नसुरक्षा नियमांचे काटेकोर पालन करण्याची गरज अधोरेखित झाली आहे.
तपासणीदरम्यान उत्पादन व साठवण क्षेत्रात जिवंत उंदरांची हालचाल दिसून आली. तसेच अनेक ठिकाणी घरमाश्यांचा वावर असल्याचेही निरीक्षणात नोंदविण्यात आले. अन्नपदार्थांच्या सुरक्षित साठवणुकीसाठी आवश्यक असलेल्या स्वच्छतेच्या नियमांचे पालन होत नसल्याचे अधिकाऱ्यांनी नमूद केले.
अन्न तयार करण्याच्या आणि साठवण्याच्या जागांमध्ये पुरेशी स्वच्छता राखण्यात आलेली नव्हती. काही ठिकाणी उपकरणांची देखभाल अपुरी असल्याचेही निदर्शनास आले. अशा परिस्थितीत अन्न दूषित होण्याचा धोका वाढू शकतो आणि त्याचा थेट परिणाम ग्राहकांच्या आरोग्यावर होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे अन्नसुरक्षा मानकांचे उल्लंघन झाल्याचे मानून एफडीएने कठोर पाऊल उचलले.
व्यवसाय चालवणाऱ्या प्रत्येक संस्थेने स्वच्छता, कीटक नियंत्रण, सुरक्षित साठवणूक आणि कर्मचाऱ्यांच्या स्वच्छतेसंबंधी सर्व नियमांचे पालन करणे बंधनकारक आहे. या नियमांकडे दुर्लक्ष झाल्यास ग्राहकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये कोणतीही तडजोड केली जाणार नाही, असा इशाराही प्रशासनाने दिला आहे.
परवाना निलंबित करण्यात आल्यानंतर संबंधित आस्थापनाला सर्व त्रुटी दूर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. आवश्यक सुधारणा पूर्ण केल्यानंतर आणि पुन्हा तपासणीत सर्व निकषांची पूर्तता झाल्यासच पुढील निर्णय घेतला जाईल. तोपर्यंत संबंधित आस्थापनाला अन्न व्यवसाय सुरू ठेवण्याची परवानगी मिळणार नाही.
अन्नसुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, उंदीर आणि घरमाश्यांमुळे विविध प्रकारचे जिवाणू आणि विषाणू अन्नामध्ये पोहोचू शकतात. त्यामुळे अन्नातून पसरणाऱ्या आजारांचा धोका वाढतो. विशेषतः दुग्धजन्य पदार्थ, आईस्क्रीम आणि इतर तयार खाद्यपदार्थांमध्ये स्वच्छतेचे निकष अधिक काटेकोरपणे पाळणे आवश्यक असते.
मुंबईसारख्या महानगरात मोठ्या प्रमाणावर ग्राहकांचा विश्वास मिळवलेल्या प्रतिष्ठित खाद्यव्यवसायांकडून उच्च दर्जाची स्वच्छता आणि गुणवत्ता अपेक्षित असते. त्यामुळे अशा संस्थांमध्ये नियमभंग आढळल्यास ग्राहकांमध्ये चिंता निर्माण होणे स्वाभाविक आहे. या घटनेनंतर अनेक ग्राहकांनी अन्नसुरक्षेबाबत अधिक पारदर्शकता आणि नियमित तपासण्यांची मागणी केली आहे.
गेल्या काही महिन्यांत एफडीएने राज्यभरात अन्नसुरक्षेबाबत विशेष मोहीम सुरू केली आहे. विविध हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स, बेकरी, मिठाई दुकाने आणि खाद्यपदार्थ उत्पादक आस्थापनांची तपासणी करून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाई केली जात आहे. या मोहिमेचा उद्देश ग्राहकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार अन्न उपलब्ध करून देणे हा आहे.
एफडीएच्या अधिकाऱ्यांनी नागरिकांनाही आवाहन केले आहे की, एखाद्या खाद्यपदार्थाच्या गुणवत्तेबाबत किंवा स्वच्छतेबाबत शंका असल्यास संबंधित विभागाकडे तक्रार नोंदवावी. ग्राहकांच्या तक्रारींवर तातडीने कारवाई करून आवश्यक तपासणी केली जाईल, असेही प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
संबंधित आस्थापनाने आवश्यक सुधारणा करून सर्व नियमांचे पालन करण्याची प्रक्रिया सुरू केल्याची माहिती समोर येत आहे. मात्र, अधिकृत तपासणी पूर्ण होईपर्यंत आणि एफडीएकडून समाधानकारक अहवाल मिळेपर्यंत परवाना पुन्हा सुरू करण्याबाबत कोणताही अंतिम निर्णय घेतला जाणार नाही.
या कारवाईमुळे अन्न व्यवसाय क्षेत्राला स्पष्ट संदेश मिळाला आहे की, ग्राहकांच्या आरोग्याशी संबंधित बाबींमध्ये निष्काळजीपणाला कोणतीही माफी दिली जाणार नाही. स्वच्छता, सुरक्षितता आणि गुणवत्ता या तिन्ही बाबींचे पालन करणे ही प्रत्येक अन्न व्यवसायिकाची जबाबदारी आहे. ग्राहकांचा विश्वास टिकवून ठेवण्यासाठी अन्नसुरक्षा नियमांचे काटेकोर पालन करणे हेच दीर्घकालीन यशाचे प्रमुख सूत्र असल्याचे या प्रकरणातून पुन्हा अधोरेखित झाले आहे.
About the Author
