पुणे : आषाढी एकादशीच्या दिशेने वाटचाल करणाऱ्या वारकरी संप्रदायाच्या पवित्र वारीला आता वेग आला असून, संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांच्या पालख्या आज पुण्यात दाखल होत आहेत. पालख्यांचा येथे दोन दिवसांचा मुक्काम राहणार आहे. या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने वाहतूक, सुरक्षा, आरोग्य आणि स्वच्छतेच्या दृष्टीने व्यापक नियोजन केले आहे.
दरवर्षीप्रमाणे यंदाही राज्याच्या विविध भागांतून हजारो दिंड्या आणि लाखो वारकरी टाळ-मृदंगाच्या गजरात, अभंग गात पंढरपूरकडे प्रस्थान करत आहेत. पुण्यातील मुक्काम हा वारीतील अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. त्यामुळे शहरातील प्रमुख रस्ते, मंदिर परिसर आणि पालखी मार्गांवर मोठ्या प्रमाणात भाविकांची गर्दी होण्याची शक्यता आहे.
संत तुकाराम महाराजांची पालखी देहूहून तर संत ज्ञानेश्वर महाराजांची पालखी आळंदीहून पुण्यात प्रवेश करणार आहे. पालख्यांच्या स्वागतासाठी विविध सामाजिक संस्था, स्वयंसेवी संघटना आणि नागरिकांनी विशेष तयारी केली आहे. शहरभर स्वागत कमानी, रांगोळ्या, फुलांची सजावट आणि वारकऱ्यांसाठी पिण्याच्या पाण्याची तसेच वैद्यकीय मदतीची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
जिल्हा प्रशासन आणि पोलीस विभागाने पालखी सोहळ्यादरम्यान कोणताही अनुचित प्रकार घडू नये यासाठी विशेष उपाययोजना केल्या आहेत. पालखी मार्गावर अतिरिक्त पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला असून, सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांद्वारे सतत देखरेख ठेवली जाणार आहे. आपत्कालीन परिस्थिती हाताळण्यासाठी आरोग्य पथके, रुग्णवाहिका आणि नियंत्रण कक्षही कार्यरत ठेवण्यात आले आहेत.
पालख्यांच्या आगमनामुळे शहरातील वाहतुकीत मोठे बदल करण्यात आले आहेत. अनेक प्रमुख रस्ते काही काळासाठी वाहतुकीस बंद ठेवण्यात येणार असून, पर्यायी मार्गांची व्यवस्था करण्यात आली आहे. नागरिकांनी शक्यतो सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर करावा आणि वाहतूक पोलिसांच्या सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
वारकऱ्यांच्या सोयीसाठी विविध ठिकाणी मोफत अन्नदान, पिण्याच्या पाण्याची सुविधा, तात्पुरती निवास व्यवस्था आणि वैद्यकीय शिबिरे उभारण्यात आली आहेत. स्वच्छता राखण्यासाठी विशेष पथके तैनात करण्यात आली असून, कचरा व्यवस्थापनावरही भर देण्यात आला आहे. पर्यावरणपूरक वारीसाठी प्लास्टिकचा वापर टाळण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
वारी हा केवळ धार्मिक सोहळा नसून सामाजिक ऐक्य, समता आणि भक्तीचा संदेश देणारा सांस्कृतिक वारसा आहे. जात, धर्म, भाषा आणि आर्थिक स्तर यांचे बंधन विसरून लाखो वारकरी एकाच ध्येयाने विठ्ठलनामाचा गजर करत पंढरपूरच्या दिशेने वाटचाल करतात. याच परंपरेमुळे महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक जीवनात वारीला अनन्यसाधारण महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
पुण्यातील मुक्कामादरम्यान विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले आहे. अभंग, कीर्तन, प्रवचन आणि भजनांच्या माध्यमातून वारकरी संप्रदायाची परंपरा अनुभवण्याची संधी भाविकांना मिळणार आहे. शहरातील अनेक संस्था आणि मंडळांनी वारकऱ्यांच्या सेवेसाठी स्वयंसेवकांची नियुक्ती केली आहे.
व्यापारी वर्गालाही पालखी सोहळ्यामुळे मोठी आर्थिक उलाढाल होण्याची अपेक्षा आहे. फुले, पूजेचे साहित्य, पारंपरिक वेशभूषा, खाद्यपदार्थ आणि इतर वस्तूंच्या विक्रीत वाढ होण्याची शक्यता आहे. शहरात येणाऱ्या भाविकांमुळे पर्यटन आणि स्थानिक व्यवसायांनाही चालना मिळणार असल्याचे व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे.
यंदाच्या वारीत उष्णतेपासून बचाव, पावसाळी परिस्थिती आणि आरोग्य सुरक्षेच्या दृष्टीने विशेष सूचना वारकऱ्यांना देण्यात आल्या आहेत. पुरेसे पाणी पिणे, स्वच्छतेची काळजी घेणे आणि वैद्यकीय अडचण जाणवल्यास तातडीने आरोग्य पथकाशी संपर्क साधण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
दोन दिवसांच्या मुक्कामानंतर संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांच्या पालख्या पुढील प्रवासासाठी पंढरपूरच्या दिशेने रवाना होतील. त्यानंतर संपूर्ण वारी सोहळा अंतिम टप्प्यात प्रवेश करेल आणि आषाढी एकादशीच्या दिवशी लाखो वारकरी विठ्ठल-रुक्मिणीच्या दर्शनासाठी पंढरपुरात एकत्र येतील.
पालख्यांच्या आगमनामुळे पुणे शहरात भक्ती, सेवा आणि सांस्कृतिक परंपरेचे अनोखे वातावरण निर्माण झाले असून, वारकऱ्यांच्या जयघोषाने आणि विठ्ठलनामाच्या अखंड गजराने संपूर्ण शहर दुमदुमून जाणार आहे.
About the Author
