पुणे : पावसाळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नागरिकांची सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी पुणे महानगरपालिकेने यंदा सर्वंकष आणि व्यापक तयारी केली आहे. अतिवृष्टी, पाणी साचणे, झाडे कोसळणे, रस्त्यांचे नुकसान, तसेच पूरस्थिती यांसारख्या संभाव्य आपत्कालीन परिस्थितींना तोंड देण्यासाठी महापालिकेने तब्बल ४,५७० कर्मचारी आणि १,२०० हून अधिक यंत्रसामग्री सज्ज ठेवली आहे. याशिवाय, नागरिकांच्या तक्रारी आणि आपत्कालीन घटनांवर तातडीने प्रतिसाद देण्यासाठी २४ तास कार्यरत राहणारा नियंत्रण कक्ष सुरू करण्यात आला आहे.
महापालिकेच्या प्रशासनाने सांगितले की, यंदाच्या मान्सूनमध्ये कोणत्याही प्रकारची जीवित किंवा वित्तहानी टाळण्यासाठी सर्व विभागांमध्ये समन्वय वाढवण्यात आला आहे. प्रत्येक क्षेत्रीय कार्यालयाला स्वतंत्र जबाबदाऱ्या देण्यात आल्या असून, आपत्कालीन परिस्थिती उद्भवल्यास तातडीने मदत पोहोचवण्यासाठी विशेष पथके तयार करण्यात आली आहेत.
मान्सूनपूर्व कामांमध्ये नालेसफाई, पावसाच्या पाण्याचा निचरा सुरळीत राहावा यासाठी ड्रेनेज यंत्रणेची तपासणी, धोकादायक झाडांची छाटणी, तसेच जलमय होणाऱ्या ठिकाणांची पाहणी यांसारखी महत्त्वाची कामे पूर्ण करण्यात आली आहेत. शहरातील संवेदनशील भागांवर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात आले असून, पाणी साचण्याची शक्यता असलेल्या परिसरात अतिरिक्त मनुष्यबळ आणि यंत्रसामग्री उपलब्ध ठेवण्यात आली आहे.
महापालिकेने यंदा विविध प्रकारची १,२०० हून अधिक यंत्रसामग्री तैनात केली आहे. यामध्ये जेसीबी, पोकलेन मशीन, डंपर, सक्शन मशीन, वॉटर पंप, जनरेटर, चेनसॉ मशीन, क्रेन आणि इतर आवश्यक उपकरणांचा समावेश आहे. या यंत्रसामग्रीच्या मदतीने पाणी उपसणे, पडलेली झाडे हटवणे, रस्ते मोकळे करणे आणि आपत्कालीन दुरुस्तीची कामे जलदगतीने करता येणार आहेत.
शहरातील प्रत्येक क्षेत्रीय कार्यालयामध्ये आपत्कालीन प्रतिसाद पथके कार्यरत ठेवण्यात आली आहेत. अग्निशमन दल, उद्यान विभाग, रस्ते विभाग, ड्रेनेज विभाग, विद्युत विभाग आणि आरोग्य विभाग यांच्यात समन्वय साधण्यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा उभारण्यात आली आहे. त्यामुळे कोणतीही घटना घडल्यास संबंधित विभाग त्वरित घटनास्थळी पोहोचू शकतील.
महापालिकेच्या नियंत्रण कक्षामध्ये प्रशिक्षित कर्मचारी सतत कार्यरत राहणार आहेत. नागरिकांकडून मिळणाऱ्या तक्रारी, मदतीचे कॉल आणि हवामानाशी संबंधित सूचना यावर सातत्याने लक्ष ठेवले जाणार आहे. प्रत्येक तक्रारीची तातडीने नोंद घेऊन संबंधित विभागाला माहिती दिली जाईल, जेणेकरून शक्य तितक्या कमी वेळेत आवश्यक कारवाई करता येईल.
भारतीय हवामान विभागाकडून मिळणाऱ्या सततच्या हवामान अंदाजावरही महापालिका बारकाईने लक्ष ठेवणार आहे. अतिवृष्टीचा इशारा मिळाल्यास संवेदनशील भागांमध्ये अतिरिक्त कर्मचारी तैनात करण्यात येतील. नदीकाठच्या वस्त्या, पूरप्रवण क्षेत्रे आणि कमी उंचीच्या भागांवर विशेष लक्ष ठेवले जाणार आहे. आवश्यक असल्यास नागरिकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यासाठीही स्वतंत्र नियोजन करण्यात आले आहे.
पावसाळ्यात झाडे कोसळण्याच्या घटनांमध्ये वाढ होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन उद्यान विभागाने धोकादायक झाडांची ओळख पटवून त्यांची छाटणी केली आहे. तसेच आपत्कालीन परिस्थितीत पडलेली झाडे तातडीने हटवण्यासाठी विशेष पथके आणि चेनसॉ मशीन उपलब्ध ठेवण्यात आली आहेत.
रस्त्यांवर पाणी साचू नये यासाठी ड्रेनेज लाईन्स आणि पावसाच्या पाण्याच्या गटारांची नियमित तपासणी केली जात आहे. ज्या भागांमध्ये वारंवार पाणी साचते, त्या ठिकाणी उच्च क्षमतेचे वॉटर पंप तैनात करण्यात आले आहेत. त्यामुळे वाहतुकीवरील परिणाम कमी करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
महापालिकेने नागरिकांनाही पावसाळ्यात आवश्यक खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले आहे. नाल्यांमध्ये कचरा टाकू नये, पावसादरम्यान अनावश्यक प्रवास टाळावा, झाडांखाली किंवा कमकुवत बांधकामाजवळ उभे राहू नये, तसेच कोणतीही आपत्कालीन घटना दिसल्यास त्वरित महापालिकेच्या नियंत्रण कक्षाशी संपर्क साधावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
याशिवाय, आरोग्य विभागाने पावसाळ्यात पसरणाऱ्या साथीच्या आजारांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी विशेष मोहीम सुरू केली आहे. डेंग्यू, मलेरिया, चिकुनगुनिया आणि जलजन्य आजार रोखण्यासाठी फॉगिंग, औषध फवारणी आणि जनजागृती कार्यक्रम राबवले जात आहेत. नागरिकांनी घरांच्या परिसरात पाणी साचू न देण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
शहरातील प्रत्येक विभागाला आवश्यक मनुष्यबळ आणि संसाधने उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत. कोणत्याही प्रकारच्या आपत्कालीन परिस्थितीत जलद आणि प्रभावी प्रतिसाद देणे हे प्रशासनाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. सर्व यंत्रणा सतर्क ठेवण्यात आल्या असून, नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी आवश्यक ती प्रत्येक उपाययोजना करण्यात आली आहे.
यंदाच्या मान्सूनमध्ये हवामानातील बदल लक्षात घेता अतिवृष्टीच्या घटनांची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे पुणे महानगरपालिकेने पूर्वतयारीवर भर देत प्रशासन, तांत्रिक यंत्रणा आणि आपत्कालीन सेवांमध्ये समन्वय वाढवला आहे. ४,५७० कर्मचारी, १,२०० हून अधिक यंत्रसामग्री आणि २४ तास कार्यरत नियंत्रण कक्षाच्या माध्यमातून कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी महापालिका पूर्णपणे सज्ज असल्याचा विश्वास प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
