उजनी धरणाच्या स्थानिक पाणलोट क्षेत्रात झालेल्या पावसामुळे धरणातील पाण्याची पातळी वाढली असून, पूर नियंत्रणाच्या दृष्टीने धरणाच्या सांडव्यावरून भीमा नदीपात्रात सुरू असलेला विसर्ग वाढविण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. भीमा नदीपात्रात तब्बल 80 हजार क्यूसेक्स इतका विसर्ग करण्यात येणार आहे. पाण्याची आवक आणि पावसाची परिस्थिती लक्षात घेऊन या विसर्गात आवश्यकतेनुसार आणखी वाढ होण्याची शक्यताही व्यक्त करण्यात आली आहे.
उजनी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात पावसाची नोंद होत असल्याने धरणात येणाऱ्या पाण्याच्या प्रमाणात वाढ झाली आहे. धरणातील पाण्याची परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी आणि संभाव्य पूरस्थितीचा धोका कमी करण्यासाठी प्रशासनाकडून भीमा नदीपात्रात टप्प्याटप्प्याने पाणी सोडण्यात येत आहे. सुरू असलेला विसर्ग वाढवून 80000 क्यूसेक्स करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
मोठ्या प्रमाणावर पाणी सोडण्यात येणार असल्याने भीमा नदीच्या पाणीपातळीत वाढ होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे नदीकाठच्या गावांमधील नागरिकांनी विशेष दक्षता घ्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. विशेषतः नदीलगतचे सखल भाग, नदीकाठची शेती तसेच पाण्याच्या प्रवाहामुळे प्रभावित होण्याची शक्यता असलेल्या भागांतील नागरिकांनी परिस्थितीकडे गांभीर्याने लक्ष देणे आवश्यक आहे.
नदीपात्रातील पाण्याचा प्रवाह अचानक वाढू शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी कोणत्याही परिस्थितीत नदीपात्रात उतरू नये. मासेमारी, पोहणे किंवा अन्य कोणत्याही कारणासाठी नदीच्या प्रवाहात जाणे टाळावे. प्रशासनाकडून वेळोवेळी दिल्या जाणाऱ्या सूचनांचे पालन करावे, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
भीमा नदीपात्रात अथवा नदीलगतच्या भागात जनावरे, शेतीची अवजारे, पंप, मोटारी किंवा अन्य साहित्य असल्यास ते तातडीने सुरक्षित ठिकाणी हलविण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. पाण्याचा विसर्ग वाढल्यानंतर नदीच्या प्रवाहाचा वेग वाढण्याची शक्यता असल्याने निष्काळजीपणा धोकादायक ठरू शकतो.
शेतकऱ्यांनी विशेषतः नदीपात्रालगत असलेल्या शेतांमध्ये जाताना खबरदारी घ्यावी. विद्युत पंप किंवा अन्य साहित्य काढण्यासाठी नदीपात्रात उतरण्याचा धोका पत्करू नये. परिस्थिती गंभीर असल्यास संबंधित प्रशासनाशी संपर्क साधून मदत घ्यावी.
नदीकाठच्या सखल भागांमध्ये राहणाऱ्या नागरिकांपर्यंत विसर्गाबाबतची माहिती तातडीने पोहोचविण्याचे आवाहन स्थानिक प्रशासन, ग्रामपंचायती आणि संबंधित यंत्रणांना करण्यात आले आहे. गावपातळीवर नागरिकांना सतर्क करून संभाव्य धोका असलेल्या ठिकाणी आवश्यक ती खबरदारी घेण्याच्या सूचना देण्यात याव्यात.
भीमा नदीवरील पूल, बंधारे आणि नदीकाठच्या रस्त्यांवरून प्रवास करताना नागरिकांनी विशेष काळजी घ्यावी. पाणी रस्त्यावरून किंवा पुलावरून वाहत असल्यास कोणत्याही परिस्थितीत वाहन घेऊन पाण्यातून जाण्याचा प्रयत्न करू नये. पाण्याचा अंदाज न आल्याने अशा ठिकाणी अपघाताचा धोका वाढू शकतो.
उजनी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रातील पावसाचे प्रमाण आणि धरणात होणारी पाण्याची आवक यावर पुढील विसर्ग अवलंबून राहणार आहे. पाण्याची आवक वाढत राहिल्यास सध्या निश्चित करण्यात आलेल्या 80 हजार क्यूसेक्स विसर्गात आवश्यकतेनुसार आणखी वाढ केली जाऊ शकते. त्यामुळे नदीकाठच्या नागरिकांनी केवळ सध्याच्या विसर्गाची माहिती न घेता प्रशासनाकडून वेळोवेळी प्रसिद्ध होणाऱ्या अधिकृत सूचनांकडे लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
धरणातून मोठ्या प्रमाणावर पाणी सोडल्यामुळे नदीपात्रातील पाणीपातळी वेगाने बदलू शकते. त्यामुळे नदीकाठच्या गावांमध्ये नागरिकांनी सतर्क राहून लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि जनावरांच्या सुरक्षिततेची विशेष काळजी घ्यावी.
पूरस्थिती किंवा धरणातून सोडण्यात येणाऱ्या पाण्याबाबत सोशल मीडियावर अप्रमाणित माहिती प्रसारित होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता प्रशासन, जलसंपदा विभाग किंवा संबंधित अधिकृत यंत्रणांकडून प्रसिद्ध करण्यात येणाऱ्या सूचनांवरच विश्वास ठेवावा.
स्थानिक प्रशासनानेदेखील संभाव्य परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर नदीकाठच्या गावांशी संपर्क ठेवून आवश्यक उपाययोजना सज्ज ठेवणे गरजेचे आहे. परिस्थितीनुसार नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी जाण्याच्या सूचना मिळाल्यास त्यांचे तातडीने पालन करावे.
पावसाची स्थिती आणि धरणातील पाण्याची आवक पाहता विसर्गात पुढील काळात बदल होऊ शकतो. त्यामुळे भीमा नदीकाठच्या नागरिकांनी योग्य ती खबरदारी व दक्षता घेत प्रशासनाच्या अधिकृत सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करावे.
About the Author
