व्हॉट्सअॅप युजरनेममुळे सुरक्षा खरंच धोक्यात येणार आहे का?

व्हॉट्सअॅप या जगप्रसिद्ध मेसेजिंग अॅपमध्ये लवकरच मोठा बदल होणार असल्याची चर्चा सुरू आहे. आतापर्यंत वापरकर्त्यांना एकमेकांशी संवाद साधण्यासाठी फोन नंबर शेअर करणे अनिवार्य होते. मात्र आता कंपनी युजरनेम आधारित प्रणाली आणण्याच्या तयारीत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. या बदलामुळे गोपनीयता आणि सुरक्षा वाढेल असे सांगितले जात असले तरी, दुसरीकडे यामुळे नव्या प्रकारच्या सायबर धोक्यांची शक्यता देखील तज्ज्ञ व्यक्त करत आहेत.

युजरनेम फीचर नेमकं काय आहे?

सध्याच्या व्हॉट्सअॅप प्रणालीमध्ये कोणालाही मेसेज पाठवण्यासाठी किंवा कॉल करण्यासाठी त्या व्यक्तीचा फोन नंबर असणे आवश्यक आहे. पण नव्या युजरनेम फीचरमध्ये प्रत्येक वापरकर्त्याला एक अद्वितीय नाव दिले जाईल.

यामुळे फोन नंबर थेट शेअर करण्याची गरज कमी होईल. सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मसारखी ओळख प्रणाली तयार होईल, जी वापरकर्त्यांना अधिक नियंत्रण देईल, असा कंपनीचा दावा आहे.

ही संपूर्ण प्रणाली मेटा च्या व्यापक गोपनीयता धोरणाचा एक भाग मानला जात आहे, जिथे वापरकर्त्यांच्या डेटावर अधिक नियंत्रण देण्यावर भर दिला जात आहे.

गोपनीयतेसाठी फायदा की नवीन धोका?

तज्ज्ञांच्या मते, युजरनेम प्रणालीमुळे काही महत्त्वाचे फायदे होतील. सर्वात मोठा फायदा म्हणजे फोन नंबर लपवता येईल. अनोळखी व्यक्तींना थेट नंबर मिळणार नाही, त्यामुळे स्पॅम कॉल्स आणि अनावश्यक मेसेजेस कमी होऊ शकतात.

मात्र, दुसरीकडे काही सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांनी चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांच्या मते, युजरनेममुळे “ओळख लपवणे सोपे” होईल, ज्याचा गैरवापर होण्याची शक्यता आहे. बनावट अकाउंट्स तयार करून लोकांची फसवणूक करणे, फिशिंग लिंक्स पाठवणे किंवा सोशल इंजिनिअरिंग अटॅक्स वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

सायबर गुन्हेगारीत वाढ होण्याचा धोका

भारतासारख्या मोठ्या डिजिटल बाजारात व्हॉट्सअॅपचा वापर प्रचंड आहे. त्यामुळे युजरनेम फीचर लागू झाल्यास सायबर गुन्हेगारांसाठी नवीन संधी निर्माण होऊ शकते. उदाहरणार्थ, एखादा गुन्हेगार प्रसिद्ध ब्रँड किंवा बँकेसारखा दिसणारा युजरनेम तयार करून लोकांना फसवू शकतो.

याशिवाय, युजरनेम बदलण्याची सुविधा दिली गेल्यास “आयडेंटिटी ट्रॅकिंग” कठीण होऊ शकते. यामुळे कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या यंत्रणांसमोरही आव्हाने निर्माण होऊ शकतात.

स्पॅम आणि स्कॅमचा नवीन प्रकार?

युजरनेम आधारित प्रणालीमध्ये स्पॅम मेसेजिंगचे स्वरूप बदलू शकते. फोन नंबर ब्लॉक केल्यानंतरही नवीन युजरनेम वापरून त्याच व्यक्तीकडून पुन्हा संपर्क साधला जाऊ शकतो. त्यामुळे वापरकर्त्यांना अधिक सतर्क राहावे लागेल.

काही तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर योग्य पडताळण मजबूत नसेल तर व्हॉट्सअॅपवर बनावट प्रोफाइल्सची संख्या वाढू शकते. त्यामुळे वापरकर्त्यांचा अनुभव खराब होण्याची शक्यता आहे.

व्हॉट्सअॅपची भूमिका काय असेल?

व्हॉट्सअॅप चीअद्याप या फीचरबाबत अधिकृत तपशील पूर्णपणे जाहीर केलेले नाहीत, मात्र कंपनीच्या पूर्वीच्या अपडेट्सवरून असे दिसते की युजर प्रायव्हसी हा मुख्य उद्देश आहे. एंड-टू-एंड एन्क्रिप्शनसारखी सुरक्षा प्रणाली कायम ठेवली जाण्याची शक्यता आहे.

कंपनी वापरकर्त्यांना युजरनेम निवडताना काही नियम लागू करू शकते, जसे की स्पेशल कॅरेक्टर्स, नावाची अद्वितीयता आणि बदल करण्यावर मर्यादा. यामुळे गैरवापर कमी करण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो.

वापरकर्त्यांनी काय काळजी घ्यावी?

जर हे फीचर प्रत्यक्षात आले, तर वापरकर्त्यांनी काही गोष्टी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे. पहिली गोष्ट म्हणजे अज्ञात युजरनेमकडून आलेल्या मेसेजेसवर लगेच विश्वास ठेवू नये. दुसरे म्हणजे कोणतेही लिंक किंवा वैयक्तिक माहिती शेअर करण्यापूर्वी खात्री करणे गरजेचे आहे.

तसेच, प्रायव्हसी सेटिंग्ज मजबूत ठेवणे आणि अनोळखी युजरनेम्स ब्लॉक करण्याची सुविधा योग्य प्रकारे वापरणे महत्त्वाचे ठरेल.