सोलापूर : पर्यावरण संवर्धन, इंधन बचत आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी सोलापूर जिल्हाधिकारी कार्यालयाने एक महत्त्वपूर्ण आणि आदर्शवत उपक्रम हाती घेतला असून, प्रत्येक आठवड्यातील मंगळवार हा दिवस ‘नो व्हेईकल डे’ म्हणून पाळण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या 18 मे रोजी जारी करण्यात आलेल्या परिपत्रकानुसार हा उपक्रम राबविण्यात येत असून, आज या उपक्रमाला अधिकारी व कर्मचाऱ्यांकडून उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाल्याचे दिसून आले.
या उपक्रमांतर्गत जिल्हाधिकारी कार्यालय व महसूल विभागाच्या विविध शाखांमधील सुमारे 30 कर्मचारी इलेक्ट्रिक बाईकवरून, तर 12 अधिकारी आणि कर्मचारी सायकलने कार्यालयात पोहोचले. याशिवाय अनेक कर्मचाऱ्यांनी सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था, शेअर्ड प्रवास तसेच इतर पर्यावरणपूरक पर्यायांचा अवलंब करून कार्यालय गाठले. निवासी उपजिल्हाधिकारी अभिजीत पाटील यांनी या संदर्भातील माहिती देताना सांगितले की, पर्यावरणपूरक सवयी अंगीकारण्यासाठी हा उपक्रम अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे.
जिल्हाधिकारी कार्यालयाने जारी केलेल्या निर्देशांनुसार, सर्व शाखा, उपविभागीय कार्यालये तसेच तहसील कार्यालयांतील अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना मंगळवारी खाजगी दुचाकी व चारचाकी वाहने कार्यालयात आणण्यास बंदी घालण्यात आली आहे. तसेच कोणतेही अपरिहार्य कारण नसल्यास शासकीय वाहनांचाही वापर टाळण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. त्यामुळे प्रशासन स्तरावर इंधन बचतीला चालना मिळण्याबरोबरच प्रदूषण कमी करण्यासाठी प्रभावी पाऊल उचलले जात असल्याचे मानले जात आहे.
या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश इंधनाची बचत करणे, सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर वाढवणे आणि पर्यावरणपूरक जीवनशैलीला प्रोत्साहन देणे हा आहे. कार्यालयीन कर्मचाऱ्यांनी शक्यतो बस, रेल्वे, सायकल, इलेक्ट्रिक वाहन किंवा पायी कार्यालयात येण्यास प्राधान्य द्यावे, असे परिपत्रकात स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे. तसेच या निर्णयाचे काटेकोर पालन व्हावे यासाठी सर्व शाखा प्रमुख, उपविभागीय अधिकारी आणि तहसीलदार यांना स्पष्ट आदेश देण्यात आले असून, ‘नो व्हेईकल डे’चे पालन अनिवार्य करण्यात आले आहे.
विशेष म्हणजे, जिल्हाधिकारी कार्यालयातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनीही या उपक्रमात सक्रिय सहभाग नोंदवून इतर कर्मचाऱ्यांसमोर आदर्श निर्माण केला. जिल्हाधिकारी यांचे स्वीय सहाय्यक शंकर कांबळे आणि विजय वाळा हे दोघेही आज इलेक्ट्रिक बाईकने कार्यालयात दाखल झाले. अनेक अधिकारी व कर्मचारी इलेक्ट्रिक वाहन, सायकल तसेच ऑटो रिक्षाद्वारे कार्यालयात येताना दिसले. त्यामुळे प्रशासनाच्या या उपक्रमाला कर्मचाऱ्यांकडून सकारात्मक प्रतिसाद मिळत असल्याचे चित्र पाहायला मिळाले.
सध्या वाढते प्रदूषण, पेट्रोल-डिझेलच्या वाढत्या किमती आणि इंधनाचा वाढता वापर या पार्श्वभूमीवर अशा प्रकारचे उपक्रम आवश्यक असल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे. सरकारी यंत्रणांनी पुढाकार घेतल्यास सर्वसामान्य नागरिकांमध्येही पर्यावरणाबाबत जागरूकता वाढू शकते, असा विश्वास व्यक्त होत आहे. ‘नो व्हेईकल डे’सारखे उपक्रम केवळ प्रतीकात्मक न राहता दीर्घकालीन सवयींचा भाग बनणे गरजेचे असल्याचे पर्यावरणप्रेमी सांगतात.
दरम्यान, शासनाच्या परिपत्रकानुसार तसेच पंतप्रधानांनी देशातील नागरिकांना केलेल्या आवाहनाच्या अनुषंगाने हा निर्णय घेण्यात आल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. पश्चिम आशियातील भू-राजकीय परिस्थिती, जागतिक ऊर्जा संकट आणि इंधन वापरावर होणारा परिणाम लक्षात घेता नागरिकांनी इंधन बचतीकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज अधोरेखित करण्यात आली आहे.
पंतप्रधानांनी नागरिकांना केलेल्या आवाहनामध्ये घरून काम करण्यास प्रोत्साहन (Work From Home), अनावश्यक सोने खरेदी टाळणे, पेट्रोल-डिझेलचा वापर कमी करणे, सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचा अधिक वापर करणे, खाद्यतेलाचा अपव्यय टाळणे, रासायनिक खतांवरील अवलंबित्व कमी करून नैसर्गिक शेतीला प्रोत्साहन देणे, स्वदेशी उत्पादनांचा वापर वाढवणे आणि अनावश्यक परदेश दौरे टाळणे अशा विविध मुद्द्यांचा समावेश आहे. याच अनुषंगाने सोलापूर जिल्हाधिकारी कार्यालयाने ‘नो व्हेईकल डे’ उपक्रमाची अंमलबजावणी सुरू केली आहे.
सोलापूर जिल्हाधिकारी कार्यालयाचा हा उपक्रम केवळ सरकारी कार्यालयापुरता मर्यादित न राहता, शैक्षणिक संस्था, खासगी कंपन्या आणि सर्वसामान्य नागरिकांनीही अशा उपक्रमांत सहभागी होण्याची गरज व्यक्त होत आहे. पर्यावरण रक्षणासाठी प्रत्येकाने आपापल्या स्तरावर छोटे-छोटे बदल स्वीकारल्यास मोठा सकारात्मक परिणाम घडू शकतो. प्रशासनाचा हा प्रयत्न पर्यावरणपूरक आणि शाश्वत जीवनशैलीकडे नेणारे महत्त्वाचे पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे.
About the Author
