सांगोला: तालुक्याच्या पश्चिम भागात रविवारी दुपारी अचानक झालेल्या अवकाळी पावसाने, वादळी वाऱ्याने आणि काही भागांत झालेल्या गारपिटीने शेतकरी व नागरिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. ऐन उन्हाळ्यात अचानक बदललेल्या हवामानामुळे अनेक गावांमध्ये धावपळ उडाली असून विशेषतः डाळिंब उत्पादक शेतकऱ्यांवर मोठे आर्थिक संकट कोसळले आहे. वादळी वाऱ्याच्या जोरदार तडाख्यामुळे डाळिंब बागांवरील संरक्षणात्मक आच्छादने फाटली, झाडे उन्मळून पडली, तर गारांच्या माऱ्यामुळे फळांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाल्याने शेतकरी हतबल झाले आहेत.
तालुक्यातील चोपडी, नाझरे, बलवडी, सोमेवाडी, हातीद, उदनवाडी, गौडवाडी यांसह अनेक गावांमध्ये रविवारी दुपारी सुमारे अडीच ते साडेतीनच्या दरम्यान अचानक काळे ढग दाटून आले. काही वेळातच जोरदार वादळी वाऱ्यासह पावसाने हजेरी लावली. सुरुवातीला हलक्या स्वरूपात सुरू झालेला पाऊस काही मिनिटांतच मुसळधार झाला. अनेक ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह पाऊस पडला, तर काही भागांमध्ये गारपिटीमुळे परिस्थिती अधिक गंभीर झाली.
विशेषतः चोपडी परिसरातील डाळिंब उत्पादक शेतकऱ्यांना या अवकाळी संकटाचा मोठा फटका बसल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. या भागात मोठ्या प्रमाणावर डाळिंबाची लागवड करण्यात आली असून, उन्हाचा वाढता तडाखा आणि रोगराईपासून संरक्षण करण्यासाठी अनेक शेतकऱ्यांनी आपल्या बागांवर विशेष आच्छादन उभारले होते. मात्र, रविवारी आलेल्या जोरदार वादळी वाऱ्याने ही आच्छादने अक्षरशः फाडून टाकली.
चोपडी येथील चौगुले मळा परिसरात परिस्थिती अधिक गंभीर होती. येथे अनेक डाळिंब बागांमधील नेट आणि प्लास्टिकचे संरक्षणात्मक आच्छादन वाऱ्याच्या झोतामुळे उखडून गेले. गारपिटीमुळे फळांना मार बसल्याने उत्पादनावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. यामुळे आगामी हंगामातील उत्पन्नाबाबत शेतकऱ्यांच्या चिंतेत मोठी भर पडली आहे.
स्थानिक शेतकरी लक्ष्मण बबन चौगुले यांनी सांगितले की, त्यांनी मोठ्या मेहनतीने सुमारे ७०० डाळिंब झाडांची बाग उभी केली होती. उन्हाळ्यातील वाढत्या तापमानामुळे तसेच रोगांच्या प्रादुर्भावापासून संरक्षण मिळावे म्हणून बागेवर विशेष आच्छादन करण्यात आले होते. मात्र अवघ्या काही मिनिटांच्या वादळी पावसात हे संपूर्ण आच्छादन फाटून गेले असून जवळपास १०० झाडे उन्मळून पडली आहेत. त्यामुळे लाखो रुपयांचे नुकसान झाल्याचा अंदाज त्यांनी व्यक्त केला.
त्याचप्रमाणे शेतकरी अशोक मधुकर चौगुले यांच्या डाळिंब बागेलाही या अवकाळी पावसाचा मोठा फटका बसला आहे. त्यांच्या बागेवरील संरक्षणात्मक जाळी आणि आच्छादन पूर्णपणे फाटून गेल्यामुळे फळांचे नुकसान झाले असून आर्थिक संकट अधिक गडद झाले आहे. यंदा चांगल्या उत्पादनाच्या अपेक्षेने केलेला खर्च वाया गेल्याने अनेक शेतकरी चिंतेत आहेत.
फक्त शेतीच नव्हे, तर गावांमधील जनजीवनावरही या अवकाळी पावसाचा परिणाम झाला. जोरदार वाऱ्यामुळे अनेक ठिकाणी मोठमोठी झाडे उन्मळून पडली. चोपडी गावातील मुख्य चौकात विजेचा खांब कोसळल्याने काही काळ वीजपुरवठा खंडित झाला होता. अचानक वीजपुरवठा बंद झाल्यामुळे नागरिकांना अडचणींचा सामना करावा लागला. तसेच पावसामुळे काही ठिकाणी रस्त्यांवर पाणी साचल्याने वाहतुकीलाही अडथळा निर्माण झाला.
दरम्यान, विजेचा खांब कोसळल्यानंतर महावितरण विभागाने तातडीने घटनास्थळी धाव घेतली. नुकसानग्रस्त खांब आणि तारा दुरुस्त करण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू करण्यात आले असून काही तासांत वीजपुरवठा सुरळीत करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. महावितरणच्या कर्मचाऱ्यांनी प्रतिकूल हवामानातही काम करून परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याचा प्रयत्न केला.
अवकाळी पावसामुळे वर्षभर कष्ट करून उभी केलेली पिके आणि बागा काही क्षणांत उद्ध्वस्त झाल्याने शेतकरी वर्गात मोठी निराशा पसरली आहे. आधीच शेतीमालाला योग्य भाव मिळत नसल्याने अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांना आता नैसर्गिक संकटाचाही सामना करावा लागत आहे. डाळिंब बागांवर केलेला लाखो रुपयांचा खर्च, मजुरी, औषध फवारणी, खतांचा खर्च आणि आच्छादनासाठी केलेली गुंतवणूक एका क्षणात वाया गेल्याची भावना शेतकरी व्यक्त करत आहेत.
पहिल्याच अवकाळी पावसाने सांगोला तालुक्याच्या पश्चिम भागातील गावांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. येत्या काही दिवसांत पुन्हा अशाच प्रकारचा पाऊस झाल्यास नुकसान अधिक वाढण्याची शक्यता शेतकरी व्यक्त करत आहेत. त्यामुळे प्रशासनाने तातडीने नुकसानग्रस्त भागाची पाहणी करून पंचनामे करावेत आणि बाधित शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत जाहीर करावी, अशी जोरदार मागणी होत आहे.
स्थानिक शेतकरी संघटनांनीही शासनाकडे मदतीची मागणी केली असून डाळिंब उत्पादकांना विशेष नुकसानभरपाई देण्याची आवश्यकता व्यक्त केली आहे. नैसर्गिक आपत्तीमुळे झालेल्या नुकसानीची दखल घेत शासनाने त्वरित उपाययोजना केल्यास संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना काहीसा दिलासा मिळू शकतो, अशी भावना व्यक्त होत आहे.
एकीकडे उन्हाळ्याच्या अखेरीस मान्सूनपूर्व पावसाची अपेक्षा असताना अचानक आलेल्या अवकाळी पावसाने मात्र सांगोला तालुक्यातील शेतकऱ्यांच्या मेहनतीवर अक्षरशः पाणी फेरले आहे. आता प्रशासनाच्या पंचनाम्यांकडे आणि मदतीच्या घोषणेकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
About the Author
