लग्नानंतर पती-पत्नी एकत्र संसाराची जबाबदारी सांभाळतात. मात्र जगभरात बदलत्या जीवनशैलीमुळे घरगुती कामांसाठी विविध प्रकारच्या व्यावसायिक सेवा उपलब्ध होत आहेत. प्लंबर, इलेक्ट्रिशियन, सुतार किंवा घरातील छोट्या-मोठ्या दुरुस्तीच्या कामांसाठी एखाद्या व्यक्तीला ऑनलाइन बुक करणे आता नवीन राहिलेले नाही. पण याच प्रकारच्या सेवेला काही ठिकाणी चक्क ‘हस्बंड फॉर अॅन आवरअर्थात ‘तासाभरासाठी नवरा’ असे नाव दिले जाते. हे नाव ऐकल्यानंतर अनेकांना आश्चर्य वाटू शकते. प्रत्यक्षात मात्र याचा लग्न किंवा वैयक्तिक नात्याशी काहीही संबंध नसून ही घरगुती दुरुस्तीची व्यावसायिक सेवा आहे.
‘हस्बंड फॉर अॅन आवर’ हे नाव ऐकल्यानंतर एखाद्या पुरुषाला खरोखरच पती म्हणून भाड्याने घेतले जाते, असा गैरसमज होण्याची शक्यता आहे. मात्र या सेवेत कोणतेही वैवाहिक, प्रेमसंबंध किंवा वैयक्तिक कमिटमेंट नसते. घरातील छोट्या-मोठ्या तांत्रिक आणि दुरुस्तीच्या कामांसाठी प्रशिक्षित व्यक्तीला काही तासांसाठी बोलावले जाते.
नळ दुरुस्त करणे, पाईपमधील समस्या सोडवणे, पडदे किंवा शेल्फ बसवणे, फर्निचर जोडणे, घरातील छोट्या वस्तूंची दुरुस्ती करणे अशा कामांचा या सेवेमध्ये समावेश असू शकतो.
ग्राहकाला ज्या कामासाठी मदत हवी आहे, त्यानुसार संबंधित व्यक्तीला बोलावले जाते. काम पूर्ण झाल्यानंतर ठरलेल्या दरानुसार पैसे दिले जातात आणि तेथेच त्या व्यावसायिक सेवेचा व्यवहार संपतो.
बाल्टिक प्रदेशातील लातवियामध्ये अशा प्रकारच्या घरगुती दुरुस्तीच्या सेवा ऑनलाइन उपलब्ध असल्याचे विविध माध्यमांतील रिपोर्ट्समध्ये सांगितले जाते. विशेषतः एकट्या राहणाऱ्या व्यक्ती, ज्येष्ठ नागरिक किंवा घरातील दुरुस्तीची कामे स्वतः करणे शक्य नसलेल्या ग्राहकांसाठी अशा सेवा उपयोगी ठरू शकतात.
या सेवेला आकर्षक पद्धतीने ‘हस्बंड फॉर अॅन आवर’ असे संबोधले जात असले तरी त्यामागील मूळ संकल्पना ही ‘हँडीमन सर्व्हिस’चीच आहे.
म्हणजेच तुम्ही एखाद्या प्लंबर किंवा इलेक्ट्रिशियनला कामासाठी बोलावता, त्याचप्रमाणे विविध प्रकारची छोटी घरगुती कामे करणाऱ्या व्यक्तीला ठरावीक कालावधीसाठी बुक करता येते.
सोशल मीडियावरील पोस्ट किंवा व्हायरल बातम्यांमध्ये या सेवेचा उल्लेख प्रामुख्याने महिलांच्या संदर्भात केला जातो. मात्र अशा घरगुती दुरुस्तीच्या व्यावसायिक सेवांचा उपयोग केवळ महिलाच करतात असे नाही. घरातील दुरुस्तीची कामे करून घेण्याची गरज असलेला कोणताही ग्राहक अशा सेवांचा वापर करू शकतो.
विशेषतः नोकरीमुळे व्यस्त असणारे लोक, एकटे राहणारे नागरिक आणि ज्येष्ठ व्यक्तींना अशा ऑन-डिमांड सेवांचा फायदा होऊ शकतो.
ग्राहकाला वेगवेगळ्या कामांसाठी स्वतंत्र कारागीर शोधण्याऐवजी एकाच हँडीमनकडून अनेक छोटी कामे करून घेण्याची सोय मिळते.
अशा सेवांमध्ये सामान्यतः ग्राहकाला आवश्यक असलेल्या कामाची माहिती द्यावी लागते. उदाहरणार्थ, नळाची दुरुस्ती करायची असेल, भिंतीवर एखादी वस्तू बसवायची असेल किंवा फर्निचर जोडायचे असेल तर त्या कामासाठी उपलब्ध व्यक्तीची निवड करता येते.
त्यानंतर संबंधित व्यक्ती ठरलेल्या वेळेत ग्राहकाच्या घरी येऊन काम पूर्ण करते. कामाचे स्वरूप, लागणारा वेळ आणि संबंधित कंपनीच्या दरांनुसार शुल्क आकारले जाऊ शकते.
त्यामुळे ‘नवरा भाड्याने’ या नावामुळे निर्माण होणाऱ्या उत्सुकतेच्या पलीकडे पाहिल्यास ही सामान्य घरगुती देखभाल आणि दुरुस्तीची व्यावसायिक सेवा असल्याचे लक्षात येते.
या संकल्पनेशी संबंधित आणखी एक घटना 2022 मध्ये ब्रिटनमध्ये चर्चेत आली होती. लॉरा यंग नावाच्या महिलेने तिचे पती जेम्स यांच्या घरगुती दुरुस्तीच्या कौशल्याचा वापर करून व्यवसाय सुरू केल्याची बातमी त्या काळात मोठ्या प्रमाणावर प्रसिद्ध झाली होती.
जेम्स इतरांच्या घरात जाऊन पेंटिंग, सजावट, टाइल्स बसवणे, वस्तू जोडणे तसेच इतर छोटी-मोठी घरगुती कामे करत होते. या व्यवसायाला ‘Rent My Handy Husband’ असे नाव देण्यात आले होते.
सोशल मीडियामुळे ही कल्पना वेगाने चर्चेत आली. ‘पतीला भाड्याने देणे’ असे आकर्षक वर्णन केले गेले असले तरी प्रत्यक्षात जेम्स हे ग्राहकांच्या घरातील हँडीमन आणि दुरुस्तीची कामे करण्यासाठी पैसे घेत होते.
सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे ‘हस्बंड फॉर अॅन आवरकिंवा ‘तासाभरासाठी नवरा’ यांसारख्या नावांचा शब्दशः अर्थ घेऊ नये. या सेवेत कोणतेही वैवाहिक किंवा रोमँटिक नाते तयार होत नाही.
हा प्रामुख्याने मार्केटिंगसाठी वापरला जाणारा आकर्षक शब्दप्रयोग आहे. घरातील परंपरेने ‘नवऱ्याची कामे’ म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या छोट्या दुरुस्तीच्या कामांसाठी व्यावसायिक हँडीमन उपलब्ध करून देण्याच्या सेवेला असे नाव देण्यात आले आहे.
त्यामुळे ‘तासाभरासाठी नवरा भाड्याने मिळतो’ हे वाक्य वाचून आश्चर्य वाटत असले तरी प्रत्यक्षात त्यामागे कोणतेही वैवाहिक नाते नसून घरातील छोटी-मोठी कामे करून देणारी व्यावसायिक सेवा आहे.
About the Author
