पुणे : नीट (NEET) परीक्षेच्या कथित पेपरफुटी आणि परीक्षा प्रक्रियेत झालेल्या अनियमिततेच्या आरोपांमुळे देशभरातील विद्यार्थी आणि युवकांमध्ये तीव्र असंतोष निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर गुरुवारी पुण्यातील सावित्रीबाई फुले पुणे परिसरात हजारो विद्यार्थी आणि युवकांनी एकत्र येत भव्य आंदोलन केले. या आंदोलनात केंद्र सरकारचे शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी नैतिक जबाबदारी स्वीकारून तत्काळ राजीनामा द्यावा, अशी ठाम मागणी करण्यात आली.
हे आंदोलन ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ या संघटनेच्या ‘कॉकरोच जनता पार्टी बॅनरखाली आयोजित करण्यात आले होते. विद्यापीठ परिसरात विद्यार्थ्यांची मोठी गर्दी जमू लागली होती. ही गर्दी प्रचंड स्वरूपात वाढून संपूर्ण परिसर घोषणाबाजीने दणाणून गेला. शिक्षणात भ्रष्टाचार नको, विद्यार्थ्यांचे भविष्य सुरक्षित करा, पेपरफुटी थांबवा अशा घोषणा वारंवार दिल्या जात होत्या.
आंदोलनाचे नेतृत्व प्रसिद्ध सामाजिक कार्यकर्ते आणि अभिजित दीपके यांनी केले. दोन्ही नेत्यांनी विद्यार्थ्यांना संबोधित करताना परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकतेचा अभाव असल्याचा आरोप केला. त्यांनी सांगितले की, जर देशातील सर्वात महत्त्वाच्या वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेतच अशी अनियमितता होत असेल, तर विद्यार्थ्यांचा विश्वास व्यवस्थेवरून उडणे स्वाभाविक आहे.
वांगचुक यांनी आपल्या भाषणात म्हटले की, “विद्यार्थ्यांचे कष्ट, त्यांचे मानसिक ताण आणि वर्षानुवर्षांची मेहनत एका पेपरफुटीमुळे वाया जात असेल, तर ही केवळ परीक्षा व्यवस्थेची नाही तर संपूर्ण प्रशासनाची अपयशाची खूण आहे.” त्यांनी सरकारकडे मागणी केली की या प्रकरणाची स्वतंत्र न्यायालयीन चौकशी करण्यात यावी आणि दोषींवर कठोर कारवाई केली जावी.
आंदोलनात सहभागी विद्यार्थ्यांनी सांगितले की, स्पर्धा परीक्षांमध्ये वाढत्या अनियमिततेमुळे त्यांचा भविष्याबद्दलचा आत्मविश्वास कमी होत आहे. काही विद्यार्थ्यांनी आरोप केला की, मेहनती विद्यार्थ्यांपेक्षा पैसे किंवा प्रभाव असलेल्या घटकांना प्राधान्य मिळत असल्याची भावना वाढत आहे.
या आंदोलनादरम्यान विद्यापीठ परिसरात मोठ्या प्रमाणावर पोलीस बंदोबस्त ठेवण्यात आला होता. परिस्थिती नियंत्रणात ठेवण्यासाठी प्रशासनाने शांततेचे आवाहन केले. काही काळ घोषणाबाजी तीव्र झाली असली तरी आंदोलन बहुतांशी शांततापूर्ण पद्धतीने पार पडले.
आंदोलनाच्या आयोजकांनी जिल्हा प्रशासनाला निवेदन सादर केले. या निवेदनात तीन प्रमुख मागण्या मांडण्यात आल्या नीट परीक्षेतील कथित पेपरफुटीची स्वतंत्र चौकशी, दोषींवर कठोर कायदेशीर कारवाई, आणि प्रभावित विद्यार्थ्यांना आर्थिक तसेच मानसिक नुकसानभरपाई देणे.
विद्यार्थ्यांच्या या आंदोलनामुळे पुण्यातील शैक्षणिक वातावरणात मोठी चर्चा सुरू झाली आहे. विविध विद्यार्थी संघटनांनीही या आंदोलनाला समर्थन दर्शवले असून, पुढील काळात हा मुद्दा अधिक तीव्र होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, शिक्षण मंत्रालयाकडून अद्याप या प्रकरणावर कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही. मात्र, सोशल मीडियावर या आंदोलनाचे व्हिडिओ आणि छायाचित्रे मोठ्या प्रमाणात व्हायरल होत असून देशभरात यावर तीव्र चर्चा सुरू आहे.
या संपूर्ण प्रकरणामुळे पुन्हा एकदा परीक्षा व्यवस्थेतील पारदर्शकता, विश्वासार्हता आणि जबाबदारी यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विद्यार्थी वर्गाने आता स्पष्टपणे सांगितले आहे की, ठोस सुधारणा झाल्याशिवाय अशा आंदोलनांचा सिलसिला थांबणार नाही.
पुण्यातील हे आंदोलन केवळ स्थानिक स्तरापुरते मर्यादित न राहता, राष्ट्रीय पातळीवर शिक्षण व्यवस्थेवरील व्यापक चर्चेला चालना देणारे ठरू शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
About the Author
