पुणे : राज्यातील नागरिकांना सुरक्षित, दर्जेदार आणि भेसळमुक्त अन्नपदार्थ उपलब्ध व्हावेत, तसेच अन्न सुरक्षा कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी व्हावी या उद्देशाने अन्न व औषध प्रशासन विभागाने राज्यभर सुरू केलेल्या ‘सुरक्षित अन्न, सुरक्षित औषध, सुरक्षित महाराष्ट्र’ या विशेष मोहिमेला चांगला प्रतिसाद मिळत आहे. अन्न सुरक्षा आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली राबविण्यात येणाऱ्या या राज्यव्यापी मोहिमेअंतर्गत मोठी कारवाई करत तब्बल ३७.६१ लाख रुपये किमतीचा अन्नसाठा जप्त केला आहे.
विशेष तपासणी मोहीम राबविली. या मोहिमेदरम्यान विविध ठिकाणी एकूण सात ठिकाणी छापे टाकण्यात आले. तपासणीदरम्यान संशयास्पद अन्नपदार्थ, चुकीचे लेबलिंग, अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन तसेच भेसळीची शक्यता लक्षात घेऊन मोठ्या प्रमाणावर अन्नसाठा जप्त करण्यात आला.
अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या कारवाईत एकूण ९२ हजार ५४१ किलो किंवा लिटर विविध अन्नपदार्थांचा साठा जप्त करण्यात आला असून त्याची बाजारमूल्य अंदाजे ३७ लाख ६१ हजार रुपये इतकी आहे. जप्त करण्यात आलेल्या अन्नपदार्थांमध्ये विविध प्रकारचे खाद्यपदार्थ, प्रक्रिया केलेले अन्न, पॅकबंद वस्तू तसेच इतर अन्न उत्पादनांचा समावेश असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
तपासणीदरम्यान संबंधित अन्नपदार्थांचे नमुने अधिकृतरीत्या संकलित करण्यात आले असून ते प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठविण्यात आले आहेत. या नमुन्यांच्या वैज्ञानिक विश्लेषणानंतर त्यामध्ये भेसळ, निकृष्ट दर्जा किंवा अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित उत्पादक, वितरक किंवा विक्रेत्यांवर अन्न सुरक्षा व मानके कायद्यांतर्गत कठोर कारवाई करण्यात येणार असल्याचे एफडीएने स्पष्ट केले आहे.
अन्न सुरक्षा विभागाने सांगितले की, केवळ भेसळयुक्त अन्नावरच नव्हे तर ग्राहकांची दिशाभूल करणारे लेबल, उत्पादनावरील चुकीची माहिती, उत्पादनाची मुदत, घटकांची अपूर्ण माहिती किंवा अन्य नियमांचे उल्लंघन यांवरही विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. ग्राहकांना योग्य माहिती मिळणे हा अन्न सुरक्षा व्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग असल्याने लेबलिंग नियमांचे काटेकोर पालन करणे सर्व उत्पादक आणि विक्रेत्यांसाठी बंधनकारक आहे.
राज्यात सुरू असलेल्या या विशेष मोहिमेचा उद्देश केवळ कारवाई करणे नसून अन्न व्यवसायिकांमध्ये कायद्याबाबत जागरूकता निर्माण करणे, सुरक्षित अन्न उत्पादनाला प्रोत्साहन देणे आणि ग्राहकांचा विश्वास अधिक दृढ करणे हा देखील आहे. त्यामुळे विविध जिल्ह्यांमध्ये उत्पादन केंद्रे, गोदामे, घाऊक विक्रेते, किरकोळ दुकाने तसेच अन्न प्रक्रिया उद्योगांची नियमित तपासणी केली जात आहे.
अन्न सुरक्षा आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी यापूर्वीही राज्यातील सर्व विभागांना अन्न सुरक्षा कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. विशेषतः भेसळयुक्त अन्नपदार्थ, निकृष्ट दर्जाची उत्पादने आणि नियमबाह्य पॅकेजिंग याविरोधात कोणतीही तडजोड केली जाणार नसल्याचा स्पष्ट इशारा प्रशासनाने दिला आहे.
एफडीएच्या अधिकाऱ्यांनी नागरिकांनाही आवाहन केले आहे की, अन्नपदार्थ खरेदी करताना उत्पादनावरील लेबल, उत्पादन व वापराची अंतिम तारीख, उत्पादकाची माहिती तसेच एफएसएसएआय परवाना क्रमांक तपासावा. कोणत्याही अन्नपदार्थाबाबत संशय आल्यास किंवा भेसळीची शक्यता वाटल्यास त्वरित अन्न व औषध प्रशासनाकडे तक्रार नोंदवावी, असेही आवाहन करण्यात आले आहे.
दरम्यान, प्रयोगशाळेच्या अहवालानंतर जप्त केलेल्या अन्नसाठ्याबाबत अंतिम निर्णय घेण्यात येणार आहे. नमुन्यांमध्ये नियमांचे उल्लंघन किंवा भेसळ सिद्ध झाल्यास संबंधितांविरुद्ध दंडात्मक तसेच कायदेशीर कारवाई केली जाणार असून आवश्यक असल्यास परवाने निलंबित किंवा रद्द करण्याचाही विचार केला जाईल.
राज्यभर सुरू असलेल्या ‘सुरक्षित अन्न, सुरक्षित औषध, सुरक्षित महाराष्ट्र’ या विशेष मोहिमेमुळे अन्न व्यवसायिकांमध्ये नियमांचे पालन करण्याबाबत अधिक जागरूकता निर्माण होत असून ग्राहकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने ही मोहीम महत्त्वाची ठरत आहे. राज्यातील अन्न सुरक्षा यंत्रणा अधिक सक्रिय झाल्याचे स्पष्ट संकेत मानले जात असून आगामी काळात अशाच प्रकारच्या तपासण्या आणि धडक कारवाया आणखी तीव्र करण्यात येणार असल्याचे प्रशासनाने सूचित केले आहे.
About the Author
