कल्याण : कल्याण-शिळ महामार्गाच्या रुंदीकरण आणि विकासकामांना वेग देण्यात येत असला, तरी या प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीबाबत अनेक गंभीर प्रश्न उपस्थित होत आहेत. स्थानिक नागरिक, व्यापारी आणि सामाजिक संघटनांमध्ये वाढत्या असंतोषाच्या पार्श्वभूमीवर भूमिपुत्र धर्माभिमानी संघाने प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर तीव्र नाराजी व्यक्त करत “हा विकास आहे की नियोजनशून्यता?” असा थेट सवाल उपस्थित केला आहे.
संघटनेच्या पदाधिकाऱ्यांनी पत्रकार परिषदेत सांगितले की, महामार्गाच्या विकासासाठी कोट्यवधी रुपयांचा खर्च केला जात असताना स्थानिक नागरिकांच्या मूलभूत गरजांकडे दुर्लक्ष होत आहे. रस्त्याचे काम सुरू झाल्यापासून अनेक ठिकाणी सेवा रस्त्यांचा अभाव, वाहतूक कोंडी, धूळप्रदूषण आणि अपुऱ्या सुरक्षाव्यवस्थेमुळे नागरिकांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
भूमिपुत्र धर्माभिमानी संघाचे पदाधिकारी म्हणाले की, विकासकामे करताना स्थानिक रहिवाशांशी संवाद साधणे आणि त्यांच्या सूचनांचा विचार करणे आवश्यक असते. मात्र या प्रकल्पात नागरिकांना विश्वासात न घेता निर्णय घेतले जात असल्याचा आरोप त्यांनी केला. अनेक ठिकाणी व्यापाऱ्यांची दुकाने आणि लघुउद्योग प्रभावित झाले असून त्यांना योग्य पर्याय किंवा नुकसानभरपाई मिळालेली नाही, असेही त्यांनी नमूद केले.
संघटनेच्या मते, कल्याण-शिळ महामार्ग हा केवळ वाहतुकीचा मार्ग नसून हजारो कुटुंबांच्या उपजीविकेचा आधार आहे. त्यामुळे विकासाच्या नावाखाली स्थानिकांच्या हिताचे नुकसान होणार नाही याची प्रशासनाने खबरदारी घेणे गरजेचे आहे. रस्त्याच्या कामांमुळे काही भागांत पावसाळ्यात पाणी साचण्याची समस्या निर्माण झाली असून, जलनिस्सारण व्यवस्थेतील त्रुटी नागरिकांसाठी डोकेदुखी ठरत आहेत.
याशिवाय महामार्गावरील अनेक चौकांमध्ये अपुऱ्या दिशादर्शक फलकांमुळे आणि वाहतूक व्यवस्थापनातील त्रुटींमुळे अपघातांची शक्यता वाढल्याचा मुद्दाही संघटनेने उपस्थित केला. विकासकामे पूर्ण होण्यास विलंब होत असल्याने नागरिकांच्या संयमाचा अंत होत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
भूमिपुत्र धर्माभिमानी संघाने प्रशासनाकडे काही महत्त्वाच्या मागण्या मांडल्या आहेत. यामध्ये सेवा रस्त्यांचे तातडीने बांधकाम, वाहतूक व्यवस्थापनासाठी स्वतंत्र कृती आराखडा, प्रभावित व्यापारी व नागरिकांना योग्य मदत, तसेच कामांच्या गुणवत्तेची स्वतंत्र तांत्रिक तपासणी यांचा समावेश आहे. तसेच प्रकल्पाशी संबंधित सर्व माहिती सार्वजनिक करण्याची मागणीही संघटनेने केली आहे.
संघटनेच्या प्रतिनिधींनी स्पष्ट केले की, ते विकासकामांना विरोध करत नाहीत. मात्र नियोजनाचा अभाव, नागरिकांच्या समस्यांकडे दुर्लक्ष आणि प्रशासनाची उदासीनता याविरोधात त्यांचा संघर्ष सुरू आहे. “विकास हा लोककेंद्रित असावा. नागरिकांना त्रास देणारा आणि स्थानिकांचे नुकसान करणारा विकास स्वीकारला जाऊ शकत नाही,” असे संघटनेच्या वतीने सांगण्यात आले.
दरम्यान, स्थानिक नागरिकांनीही महामार्गावरील वाढत्या समस्यांबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. अनेक वाहनचालकांनी वाहतूक कोंडी आणि पर्यायी मार्गांच्या अभावामुळे प्रवासाचा कालावधी वाढल्याचे सांगितले. व्यापाऱ्यांनी ग्राहकांची संख्या कमी झाल्याची तक्रार केली असून, काही ठिकाणी व्यवसायावर प्रतिकूल परिणाम झाल्याचेही समोर आले आहे.
प्रशासनाच्या वतीने मात्र प्रकल्पाचे काम नियोजित पद्धतीने सुरू असल्याचा दावा करण्यात येत आहे. सर्व अडचणी टप्प्याटप्प्याने सोडवल्या जातील आणि प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर परिसरातील वाहतूक व्यवस्था अधिक सक्षम होईल, असे संबंधित अधिकाऱ्यांनी सांगितले. तसेच नागरिकांच्या तक्रारींची दखल घेऊन आवश्यक त्या सुधारणा करण्यात येतील, असे आश्वासनही देण्यात आले आहे.
मात्र भूमिपुत्र धर्माभिमानी संघाने प्रशासनाला इशारा देत सांगितले की, नागरिकांच्या प्रश्नांकडे दुर्लक्ष झाल्यास लोकशाही मार्गाने तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल. विकासाच्या नावाखाली स्थानिकांवर अन्याय होऊ देणार नाही, अशी भूमिका संघटनेने स्पष्ट केली आहे.
कल्याण-शिळ महामार्गाचा विकास हा परिसराच्या प्रगतीसाठी महत्त्वाचा मानला जात असला, तरी त्याची अंमलबजावणी पारदर्शक, लोकाभिमुख आणि सुयोग्य नियोजनासह होणे आवश्यक आहे. अन्यथा “विकास” आणि “नियोजनशून्यता” यातील सीमारेषा अधिकच धूसर होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
About the Author
