पंढरपूर : आषाढी एकादशी यात्रेच्या पार्श्वभूमीवर संपूर्ण राज्याचे श्रद्धास्थान असलेल्या पंढरपूरमध्ये प्रशासनाने तयारीला अंतिम स्वरूप देण्यास सुरुवात केली आहे. जगद्गुरु संत तुकाराम महाराज, संतश्रेष्ठ ज्ञानेश्वर माउली यांच्यासह विविध संतांच्या पालख्यांचे पंढरपूरच्या दिशेने प्रस्थान सुरू झाले असून लाखो वारकरी विठुरायाच्या भेटीसाठी मार्गस्थ झाले आहेत. या पार्श्वभूमीवर भाविकांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि सुसज्ज वातावरण उपलब्ध करून देण्यासाठी पंढरपूर नगरपालिकेने वाखरी पालखी तळ तसेच भक्तीसागर ६५ एकर परिसरात व्यापक स्वच्छता मोहीम आणि विविध सुविधा उभारण्याची कामे युद्धपातळीवर सुरू केली आहेत. आषाढी यात्रेसाठी नगरपालिका पूर्णपणे सज्ज असल्याची माहिती मुख्याधिकारी महेश रोकडे यांनी दिली.
यंदाची आषाढी एकादशी साजरी होत असून, यात्रेदरम्यान सुमारे १८ ते २० लाख भाविक पंढरपूरमध्ये दाखल होतील, असा प्रशासनाचा अंदाज आहे. या प्रचंड गर्दीचे नियोजन लक्षात घेऊन नगरपालिका, महसूल, पोलीस, आरोग्य आणि इतर शासकीय यंत्रणांनी समन्वयाने तयारी सुरू केली आहे. भाविकांच्या सोयीसाठी शहरातील प्रमुख मार्गावरील अतिक्रमणे हटविण्यात आली असून, पालखी मार्ग मोकळा करण्यात आला आहे. तसेच पाणीपुरवठा, वीज, आरोग्य सुविधा, स्वच्छता, वाहतूक व्यवस्थापन आणि आपत्कालीन सेवांचे नियोजनही अंतिम टप्प्यात आले आहे.
वाखरी हे सर्व मानाच्या पालख्यांचे प्रमुख मुक्कामाचे ठिकाण असल्याने येथे दरवर्षी लाखो वारकऱ्यांची गर्दी होते. त्यामुळे पालखी तळ परिसर अधिक सुरक्षित, स्वच्छ आणि सुस्थितीत ठेवण्यासाठी नगरपालिकेने विशेष मोहीम हाती घेतली आहे. पालखी तळावरील वाढलेले गवत, दगड, गोटे आणि काटेरी झुडपे हटविण्याचे काम मोठ्या प्रमाणावर सुरू आहे. जेसीबी आणि अन्य यंत्रसामग्रीच्या सहाय्याने संपूर्ण परिसर स्वच्छ करण्यात येत असून, मैदानाचे मुरूमीकरण करून रोलरद्वारे सपाटीकरण करण्यात येत आहे. यामुळे पालखी सोहळ्यावेळी वारकऱ्यांना सुरक्षित व आरामदायी मुक्कामाची सुविधा मिळणार आहे.
परिसरातील झाडांची छाटणी, अनावश्यक फांद्या हटविणे, झाडांना रंग देणे तसेच संपूर्ण परिसर सुशोभित करण्याचे कामही सुरू आहे. ट्रॅक्टर आणि फळीच्या सहाय्याने मैदानाचे लेव्हलिंग करण्यात येत असून, भाविकांना चालताना कोणतीही अडचण येऊ नये यासाठी दगड-गोटे पूर्णपणे हटविण्यात आले आहेत. या कामांमुळे पालखी तळ अधिक प्रशस्त आणि सुरक्षित बनविण्यावर भर दिला जात आहे.
भक्तीसागर ६५ एकर परिसरातही व्यापक स्वच्छता मोहीम राबवली जात आहे. आधुनिक यंत्रसामग्रीच्या सहाय्याने संपूर्ण परिसराची साफसफाई केली जात असून, मुक्कामासाठी उपलब्ध जागांची नियोजनबद्ध विभागणी करण्यात येत आहे. प्रत्येक प्लॉटला क्रमांक देण्याचे काम सुरू असून त्यामुळे भाविकांना मुक्कामाची जागा शोधणे सुलभ होणार आहे. याशिवाय कायमस्वरूपी शौचालयांची दुरुस्ती, स्वच्छतागृहांची देखभाल आणि पिण्याच्या पाण्याच्या सुविधा उपलब्ध करून देण्याची कामेही वेगाने सुरू आहेत.
आषाढी यात्रेदरम्यान स्वच्छतेला सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले असून, कचरा व्यवस्थापनासाठी स्वतंत्र यंत्रणा कार्यरत राहणार आहे. पालखी मार्ग, मुक्काम स्थळे आणि प्रमुख मंदिर परिसरात नियमित साफसफाई केली जाणार आहे. तसेच आवश्यकतेनुसार अतिरिक्त सफाई कर्मचारी, यंत्रसामग्री आणि कचरा वाहतूक वाहनांची नियुक्ती करण्यात येणार आहे. भाविकांना स्वच्छ आणि निरोगी वातावरण उपलब्ध करून देणे हा प्रशासनाचा प्रमुख उद्देश असल्याचेही नगरपालिकेच्या अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
आरोग्य सुविधांच्याही दृष्टीने विशेष तयारी करण्यात आली आहे. यात्रेदरम्यान तात्पुरती आरोग्य केंद्रे, रुग्णवाहिका, प्राथमिक उपचार सुविधा आणि वैद्यकीय पथके सज्ज ठेवण्यात येणार आहेत. उष्माघात, संसर्गजन्य आजार किंवा अन्य आपत्कालीन परिस्थितीला तातडीने प्रतिसाद देता यावा यासाठी आरोग्य विभागाने स्वतंत्र नियोजन केले आहे. पिण्याच्या पाण्याच्या गुणवत्तेवरही विशेष लक्ष ठेवले जाणार असून, आवश्यक ठिकाणी टँकरद्वारे पाणीपुरवठ्याची व्यवस्थाही करण्यात येणार आहे.
वीजपुरवठा सुरळीत राहावा यासाठी वीज यंत्रणांची तपासणी करण्यात आली असून, रात्रीच्या वेळी पालखी तळ, भक्तीसागर परिसर आणि प्रमुख मार्गांवर पुरेशा प्रकाशाची व्यवस्था केली जात आहे. भाविकांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने विविध विभागांमध्ये समन्वय साधून आवश्यक त्या उपाययोजना करण्यात येत आहेत.
मुख्याधिकारी महेश रोकडे यांनी सांगितले की, आषाढी यात्रा ही केवळ धार्मिक सोहळा नसून लाखो भाविकांच्या श्रद्धेचा उत्सव आहे. त्यामुळे प्रत्येक वारकऱ्याला सुरक्षित, स्वच्छ आणि आवश्यक सुविधा मिळाव्यात यासाठी नगरपालिका पूर्ण क्षमतेने काम करत आहे. वाखरी पालखी तळ आणि भक्तीसागर ६५ एकर परिसरातील स्वच्छता, सपाटीकरण, प्लॉट क्रमांक देणे, शौचालय दुरुस्ती आणि इतर सर्व कामे येत्या चार दिवसांत पूर्ण करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.
यात्रेदरम्यान भाविकांना कोणत्याही प्रकारचा त्रास होऊ नये यासाठी सर्व विभागांशी समन्वय साधला असून, आवश्यक सुविधा वेळेत उपलब्ध करून देण्यासाठी नगरपालिका कटिबद्ध आहे. स्वच्छता, पाणी, वीज, आरोग्य आणि इतर मूलभूत सेवांबाबत कोणतीही तडजोड केली जाणार नाही. लाखो वारकऱ्यांच्या सेवेसाठी पंढरपूर नगरपालिका सज्ज असून, आषाढी यात्रेचा सोहळा यशस्वी आणि सुरळीत पार पाडण्यासाठी सर्व यंत्रणा अहोरात्र कार्यरत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
About the Author
