पंढरपूर : आषाढी शुद्ध एकादशी सोहळा साजरा होत असून, या पार्श्वभूमीवर संपूर्ण महाराष्ट्रासह विविध राज्यांतून वारकरी, दिंड्या आणि पालखी सोहळे पंढरपूरकडे मार्गस्थ झाले आहेत. पारंपरिक वारकरी संप्रदायासोबत आधुनिक काळातील आरोग्य आणि पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश देणारी सायकल दिंडी यंदाच्या वारीचे विशेष आकर्षण ठरत आहे. तब्बल चार हजार सायकलस्वारांनी पंढरपुरात दाखल होत आषाढी वारीला एक वेगळेच स्वरूप दिले.
आषाढी यात्रेच्या निमित्ताने आज पंढरपुरात भव्य सायकल संमेलनाचे आयोजन करण्यात आले. या संमेलनात सहभागी झालेल्या सायकलस्वारांनी वारकरी परंपरेचे पालन करत सायकलवरून नगरप्रदक्षिणा केली. विठुरायाच्या नामघोषात, टाळ-मृदुंगाच्या गजरात आणि “ज्ञानोबा-तुकाराम”च्या जयघोषात हजारो सायकलस्वारांनी शहरातील प्रमुख मार्गांवरून प्रदक्षिणा घालत नागरिकांचे लक्ष वेधून घेतले. पारंपरिक वारी आणि आधुनिक फिटनेसचा सुंदर संगम या उपक्रमातून अनुभवायला मिळाला.
या सायकल दिंडीचे उद्घाटन भारतीय क्रीडा प्राधिकरणाचे संचालक पांडुरंग चाटे आणि आषाढी पंढरपूर सायकलवारी असोसिएशनचे अध्यक्ष उमेश परिचारक यांच्या हस्ते करण्यात आले. उद्घाटनानंतर दोन्ही मान्यवरांनी स्वतः सायकल चालवत दिंडीत सहभाग घेतला. त्यांनी उपस्थित सायकलप्रेमी आणि वारकऱ्यांना आरोग्यदायी जीवनशैलीचा संदेश देत नियमित व्यायाम आणि सायकलिंगचे महत्त्व अधोरेखित केले.
‘फिट इंडिया’ या राष्ट्रीय अभियानाच्या अंतर्गत आयोजित करण्यात आलेल्या या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश नागरिकांमध्ये आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करणे हा होता. बदलत्या जीवनशैलीमुळे वाढत असलेल्या विविध आजारांवर नियमित व्यायाम आणि सायकलिंग हा प्रभावी उपाय ठरू शकतो, असा संदेश यावेळी देण्यात आला. सायकल हा केवळ प्रवासाचा पर्याय नसून तो आरोग्यदायी, पर्यावरणपूरक आणि किफायतशीर वाहतुकीचे प्रभावी माध्यम असल्याचेही यावेळी सांगण्यात आले.
कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या अनेक सायकलस्वारांनी शेकडो किलोमीटरचा प्रवास करत पंढरपूर गाठले. काही जणांनी आपल्या जिल्ह्यांतून अनेक दिवसांचा प्रवास करत विठ्ठलाच्या दर्शनासाठी सायकल वारी केली. या प्रवासादरम्यान त्यांनी विविध गावांमध्ये थांबत नागरिकांना सायकल वापराचे फायदे, पर्यावरण संरक्षण आणि निरोगी जीवनशैली याबाबत जनजागृती केली. त्यामुळे ही सायकल दिंडी केवळ धार्मिक उपक्रम न राहता सामाजिक संदेश देणारे प्रभावी अभियान ठरले.
शहरात सायकलस्वारांच्या उपस्थितीमुळे वेगळेच उत्साहाचे वातावरण निर्माण झाले होते. राज्याच्या कानाकोपऱ्यातून तसेच कर्नाटकातून आलेल्या सायकलस्वारांनी भगवे झेंडे, विठ्ठल-रुक्मिणींचे फोटो आणि विविध सामाजिक संदेशांचे फलक सायकलवर लावले होते. त्यामुळे संपूर्ण शहर भक्ती, उत्साह आणि शिस्तबद्धतेने नटल्याचे चित्र पाहायला मिळाले. अनेक नागरिकांनी या अनोख्या सायकल दिंडीचे स्वागत करत टाळ्यांच्या गजरात सायकलस्वारांचे अभिनंदन केले.
या उपक्रमामुळे युवकांमध्ये सायकलिंगची आवड निर्माण होण्यास मदत होईल, असा विश्वास आयोजकांनी व्यक्त केला. वाढते प्रदूषण, वाहतुकीची समस्या आणि बदलती जीवनशैली यावर सायकल हा प्रभावी पर्याय ठरू शकतो. त्यामुळे अधिकाधिक नागरिकांनी आपल्या दैनंदिन जीवनात सायकलचा वापर वाढवावा, असे आवाहनही करण्यात आले.
कार्यक्रमाच्या यशस्वी आयोजनासाठी प्रशासन आणि विविध सायकल संघटनांनी विशेष नियोजन केले होते. पंढरपूरचे तहसीलदार सचिन लंगुटे, मुख्याधिकारी महेश रोकडे, सेवानिवृत्त आयपीएस अधिकारी हरीष बैजल यांनी कार्यक्रमाला उपस्थित राहून सायकलस्वारांचे स्वागत केले. तसेच पंढरपूर सायकल्स क्लब, नाशिक सायकल क्लब, बारामती सायकल क्लब आणि इतर स्वयंसेवी संस्थांनी मार्गदर्शन, वाहतूक नियोजन, स्वयंसेवकांची नियुक्ती आणि सुरक्षिततेची व्यवस्था उत्तम प्रकारे सांभाळली.
आषाढी वारी हा महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक परंपरेचा अविभाज्य भाग मानला जातो. यंदाच्या वारीत सायकल दिंडीच्या माध्यमातून भक्ती, आरोग्य, पर्यावरण संवर्धन आणि सामाजिक बांधिलकी यांचा सुंदर मिलाफ अनुभवायला मिळाला. हजारो सायकलस्वारांचा उत्स्फूर्त सहभाग आणि नागरिकांचा प्रतिसाद पाहता, भविष्यात हा उपक्रम आणखी व्यापक स्वरूपात आयोजित केला जाईल, असा विश्वास आयोजकांनी व्यक्त केला.
यंदाच्या आषाढी वारीत पारंपरिक पालखी सोहळ्याबरोबरच सायकल वारीनेही आपली वेगळी ओळख निर्माण केली असून, विठ्ठल भक्तीचा संदेश देतानाच निरोगी आणि पर्यावरणपूरक जीवनशैलीचा विचार समाजापर्यंत पोहोचविण्यात हा उपक्रम यशस्वी ठरल्याचे चित्र पंढरपूरमध्ये पाहायला मिळाले.
About the Author
