अहमदनगर: पावसाळ्याने जोरदार हजेरी लावल्यानंतर संपूर्ण राज्य हिरव्यागार निसर्गसौंदर्याने नटले आहे. अशा वातावरणात जिल्ह्यातील भंडारदरा आणि त्याच्या आसपासचा परिसर पर्यटकांसाठी आकर्षणाचे प्रमुख केंद्र ठरत आहे. उंच डोंगररांगा, धुक्याने झाकलेली शिखरे, कोसळणारे धबधबे, निळेशार जलाशय आणि दाट हिरवाई यामुळे या भागाला अनेक पर्यटक “महाराष्ट्राचे मिनी स्वित्झर्लंड” असे संबोधतात.
दरवर्षी पावसाळा सुरू होताच भंडारदऱ्याचे रूप पूर्णपणे बदलते. उन्हाळ्यात कोरडा दिसणारा परिसर काही दिवसांतच हिरवाईच्या गालिच्याने व्यापला जातो. पावसाच्या सततच्या सरींमुळे डोंगरकपारींमधून असंख्य लहान-मोठे धबधबे वाहू लागतात. धुक्याची चादर संपूर्ण परिसरावर पसरते आणि निसर्गप्रेमींना मंत्रमुग्ध करणारे दृश्य अनुभवायला मिळते.
हे केवळ निसर्गसौंदर्यासाठीच नव्हे, तर शांत आणि प्रसन्न वातावरणासाठीही प्रसिद्ध आहे. शहरातील धावपळ आणि ताणतणावापासून दूर काही क्षण घालवण्यासाठी अनेक पर्यटक या ठिकाणाला पसंती देतात. राज्यातील इतर शहरांमधून मोठ्या संख्येने पर्यटक येथे दाखल होत आहेत.
आकर्षणांमध्ये आर्थर लेक विशेष महत्त्वाचे मानले जाते. डोंगरांच्या कुशीत वसलेला हा शांत जलाशय पावसाळ्यात अधिकच मोहक दिसतो. सकाळच्या वेळी तलावावर तरंगणारे धुके आणि सभोवतालची हिरवाई पर्यटकांना अविस्मरणीय अनुभव देतात. फोटोग्राफीची आवड असलेल्या पर्यटकांसाठी हे ठिकाण स्वर्गापेक्षा कमी नाही.
या भागातील रंधा धबधबा पावसाळ्यात प्रचंड वेगाने कोसळताना पाहण्यासाठी हजारो पर्यटक गर्दी करतात. पावसाचे प्रमाण वाढले की धबधब्याचा प्रवाह अधिकच भव्य स्वरूप धारण करतो. पाण्याचा प्रचंड आवाज आणि त्यातून निर्माण होणारे धुक्याचे पडदे पाहण्यासाठी अनेक जण खास भंडारदऱ्याची सफर आखतात.
कळसूबाई शिखरही ट्रेकिंगप्रेमींसाठी आकर्षणाचे केंद्र आहे. सर्वात उंच शिखर म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या कळसूबाईवर पावसाळ्यात ट्रेकिंगचा वेगळाच अनुभव मिळतो. मात्र सततचा पाऊस, घसरडे रस्ते आणि धुके यामुळे आवश्यक काळजी घेण्याचा सल्ला प्रशासनाकडून दिला जात आहे.
याशिवाय अमृतेश्वर मंदिर, विल्सन धरण आणि परिसरातील अनेक नैसर्गिक दऱ्या-खोरी पर्यटकांना आकर्षित करतात. ऐतिहासिक आणि धार्मिक वारसा लाभलेल्या या भागात निसर्ग आणि इतिहास यांचा सुंदर संगम पाहायला मिळतो. त्यामुळे कुटुंबासह पर्यटन करणाऱ्यांपासून ते साहसी पर्यटनाची आवड असलेल्या तरुणांपर्यंत सर्वांसाठी भंडारदरा एक आदर्श ठिकाण ठरत आहे.
पावसाळ्यात स्थानिक पर्यटन व्यवसायालाही मोठी चालना मिळते. हॉटेल्स, रिसॉर्ट्स, होमस्टे, स्थानिक खाद्यपदार्थ विक्रेते आणि वाहनचालक यांच्या व्यवसायात मोठी वाढ होते. अनेक स्थानिक नागरिक पर्यटकांना मार्गदर्शन, निवास आणि स्थानिक खाद्यसंस्कृतीचा अनुभव देण्याचे काम करत असल्याने ग्रामीण अर्थव्यवस्थेलाही हातभार लागतो.
मात्र वाढत्या पर्यटनासोबत काही आव्हानेही समोर येत आहेत. प्लास्टिक कचरा, वाहतूक कोंडी आणि काही ठिकाणी निष्काळजीपणे सेल्फी काढण्याच्या घटना प्रशासनासाठी चिंतेचा विषय ठरत आहेत. त्यामुळे पर्यटकांनी पर्यटनाचा आनंद घेताना पर्यावरणाचे संरक्षण करणे, कचरा न टाकणे आणि धोकादायक ठिकाणी जाणे टाळावे, असे आवाहन करण्यात येत आहे.
पावसाळ्यात भेट देताना हवामानाचा अंदाज तपासणे, घसरड्या रस्त्यांवर सावधगिरी बाळगणे, योग्य पादत्राणे वापरणे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे. विशेषतः मुसळधार पावसाच्या काळात धबधबे आणि खोल दऱ्यांच्या परिसरात सुरक्षित अंतर राखणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
राज्यातील निसर्गरम्य पर्यटनस्थळांमध्ये स्थान दिवसेंदिवस अधिक मजबूत होत आहे. धुक्याने नटलेले डोंगर, हिरवागार परिसर, जलाशयांचे मोहक सौंदर्य आणि शांत वातावरण यामुळे हा परिसर प्रत्येक पावसाळ्यात पर्यटकांना पुन्हा पुन्हा आकर्षित करतो. त्यामुळे यंदाच्या मान्सून हंगामात महाराष्ट्रातील निसर्गप्रेमींसाठी सर्वात लोकप्रिय आणि अविस्मरणीय पर्यटनस्थळांपैकी एक ठरत आहे.
About the Author
