पुणे : ऐतिहासिक सिंहगड किल्ल्यावर लावण्यात आलेल्या एका वादग्रस्त पोस्टरमुळे मोठा वाद निर्माण झाला. “हा किल्ला हिंदूंचा आहे. मुस्लिमांना प्रवेश नाही” असा संदेश असलेले पोस्टर किल्ल्याच्या परिसरात लावण्यात आले होते. या पोस्टरचे फोटो सोशल मीडियावर मोठ्या प्रमाणात व्हायरल झाल्यानंतर नागरिक, इतिहासप्रेमी आणि विविध संघटनांकडून तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या.
घटनेची माहिती मिळताच वन विभागाने तातडीने कारवाई करत हे पोस्टर हटवले. सिंहगड हा ऐतिहासिक आणि संरक्षित वारसा स्थळाचा भाग असल्याने अशा प्रकारचे कोणतेही विभाजनकारी संदेश किंवा अनधिकृत फलक लावण्यास परवानगी नसल्याचे प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले.
मिळालेल्या माहितीनुसार, हे पोस्टर किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराजवळील भागात लावण्यात आले होते. पर्यटकांनी त्याचे छायाचित्र काढून सोशल मीडियावर शेअर केले. काही तासांतच ही बाब मोठ्या प्रमाणावर चर्चेत आली आणि ऐतिहासिक स्थळावर अशा प्रकारचा संदेश कसा लावण्यात आला, याबाबत प्रश्न उपस्थित करण्यात आले.
सिंहगड किल्ल्याला महाराष्ट्राच्या इतिहासात विशेष महत्त्व आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळातील अनेक ऐतिहासिक घटनांशी या किल्ल्याचा संबंध आहे. त्यामुळे देशभरातून पर्यटक येथे भेट देतात. विविध धर्म, भाषा आणि संस्कृतीतील लोक या ऐतिहासिक वारशाचा अनुभव घेण्यासाठी सिंहगडावर येत असतात.
पोस्टरमुळे निर्माण झालेल्या वादानंतर अनेकांनी ऐतिहासिक स्थळांचा वापर समाजात तेढ निर्माण करण्यासाठी करू नये, अशी मागणी केली. इतिहासाशी संबंधित स्थळांवर कोणत्याही प्रकारचे धार्मिक किंवा सामाजिक भेदभाव निर्माण करणारे संदेश टाळले पाहिजेत, असे मत अनेक नागरिकांनी व्यक्त केले.
वन विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी त्वरित पावले उचलली. पोस्टर हटवून परिसराची पाहणी करण्यात आली. भविष्यात अशा प्रकारच्या घटना घडू नयेत यासाठी किल्ला परिसरातील देखरेख वाढवण्याबाबतही विचार सुरू असल्याचे सांगण्यात आले.
या प्रकरणी पोस्टर कोणी लावले, याचा तपास सुरू आहे. प्रशासनाकडून संबंधित व्यक्तींवर किंवा संस्थांवर नियमांनुसार कारवाई केली जाण्याची शक्यता आहे. संरक्षित ऐतिहासिक स्थळांवर अनधिकृत फलक, पोस्टर किंवा प्रचार साहित्य लावणे नियमांचे उल्लंघन मानले जाते.
दरम्यान, सोशल मीडियावर या घटनेवरून दोन प्रकारच्या प्रतिक्रिया पाहायला मिळाल्या. काहींनी अशा संदेशांचा निषेध करत ऐतिहासिक वारसा सर्वांसाठी खुला असावा, अशी भूमिका मांडली. तर काहींनी या घटनेमागील हेतूची चौकशी करण्याची मागणी केली.
सिंहगड किल्ला हा केवळ एका समुदायाचा नव्हे, तर महाराष्ट्राच्या आणि देशाच्या ऐतिहासिक वारशाचा भाग असल्याचे अनेक इतिहास अभ्यासकांनी सांगितले. किल्ल्यांचे जतन, त्यांचा इतिहास आणि सांस्कृतिक महत्त्व याकडे लक्ष देणे आवश्यक असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
या घटनेनंतर प्रशासनासमोर ऐतिहासिक स्थळांवरील सुरक्षा आणि देखरेखीचे आव्हान पुन्हा एकदा समोर आले आहे. पर्यटकांची मोठी गर्दी असलेल्या ठिकाणी अनधिकृत साहित्य रोखण्यासाठी अधिक प्रभावी यंत्रणा उभारण्याची गरज व्यक्त होत आहे.
वन विभागाच्या जलद कारवाईमुळे सध्या परिस्थिती नियंत्रणात आली असली तरी, या पोस्टरमुळे निर्माण झालेली चर्चा आणि सामाजिक परिणाम यावर पुढील काही दिवस लक्ष राहणार आहे.
About the Author
