पुणे : आफ्रिकेतील काही देशांमध्ये इबोला विषाणूचा प्रादुर्भाव वाढत असल्याने आणि जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) या उद्रेकाला जागतिक सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी घोषित केल्यानंतर पुणे आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आरोग्य यंत्रणा सतर्क झाली आहे. पुणे विमानतळावरून येणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांची विशेष आरोग्य तपासणी सुरू करण्यात आली असून, इबोला संसर्ग रोखण्यासाठी विविध खबरदारीच्या उपाययोजना तातडीने लागू करण्यात आल्या आहेत.
केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयाच्या निर्देशानुसार शुक्रवारीपासून ही तपासणी प्रक्रिया अधिकृतपणे सुरू करण्यात आली. विशेषतः आफ्रिकेतील इबोला प्रभावित देशांतून भारतात येणाऱ्या प्रवाशांवर अधिक लक्ष ठेवले जात आहे. विमानतळ प्रशासन, आरोग्य विभाग आणि केंद्रीय आरोग्य पथक यांच्या संयुक्त सहकार्याने ही मोहीम राबवली जात आहे.
आरोग्य विभागाच्या माहितीनुसार, विमानतळावर येणाऱ्या आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांचे तापमान तपासणे, प्राथमिक आरोग्य तपासणी करणे, प्रवासाचा इतिहास जाणून घेणे आणि संशयित लक्षणे असलेल्या प्रवाशांची स्वतंत्र तपासणी करणे या गोष्टींवर विशेष भर दिला जात आहे. याशिवाय काही प्रवाशांना आरोग्यविषयक माहितीपत्रक देण्यात येत असून, कोणती लक्षणे दिसल्यास त्वरित वैद्यकीय मदत घ्यावी याबाबत मार्गदर्शन केले जात आहे.
पुणे विमानतळ प्रशासनाने सांगितले की, प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी विशेष वैद्यकीय पथके तैनात करण्यात आली आहेत. विमानतळावर स्वतंत्र आरोग्य तपासणी कक्ष तयार करण्यात आला असून, संशयित रुग्ण आढळल्यास त्यांना तातडीने विलगीकरणात ठेवण्याची तयारी करण्यात आली आहे. तसेच आवश्यक असल्यास अशा प्रवाशांना विशेष रुग्णालयांमध्ये हलवण्याची यंत्रणाही सज्ज ठेवण्यात आली आहे.
आरोग्य अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, सध्या पुण्यात किंवा महाराष्ट्रात इबोलाचा कोणताही रुग्ण आढळलेला नाही. मात्र जागतिक परिस्थिती लक्षात घेता प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून ही खबरदारी घेतली जात आहे. “रोग पसरल्यानंतर नियंत्रण मिळवण्यापेक्षा सुरुवातीलाच सतर्क राहणे अधिक महत्त्वाचे असते. त्यामुळे विमानतळांवर देखरेख वाढवण्यात आली आहे,” असे एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले.
इबोला हा अत्यंत गंभीर आणि जीवघेणा विषाणूजन्य आजार मानला जातो. संक्रमित व्यक्तीच्या रक्त, शरीरातील द्रव किंवा संक्रमित वस्तूंमधून हा विषाणू पसरू शकतो. सुरुवातीला ताप, अशक्तपणा, डोकेदुखी, स्नायूंमध्ये वेदना अशी लक्षणे दिसून येतात. काही गंभीर प्रकरणांमध्ये रक्तस्त्राव, उलट्या, अतिसार आणि अंतर्गत अवयवांवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे वेळेवर निदान आणि उपचार अत्यंत महत्त्वाचे मानले जातात.
तज्ज्ञांच्या मते, विमान प्रवासामुळे संसर्गजन्य आजार एका देशातून दुसऱ्या देशात जलदगतीने पोहोचण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय विमानतळांवर कडक आरोग्य तपासणी ही काळाची गरज बनली आहे. याआधीही कोरोना महामारीच्या काळात विमानतळांवर अशाच प्रकारे तपासणी आणि विलगीकरणाची व्यवस्था करण्यात आली होती. आता इबोला संदर्भातही तीच खबरदारी घेतली जात आहे.
पुणे महानगरपालिका आणि राज्य आरोग्य विभाग यांनी नागरिकांना घाबरून न जाता सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे. सध्या शहरात कोणताही धोका नसला तरी विदेशातून परतलेल्या व्यक्तींनी ताप, अशक्तपणा किंवा इतर संशयास्पद लक्षणे दिसल्यास जवळच्या आरोग्य केंद्रात तपासणी करून घ्यावी, असे सांगण्यात आले आहे.
दरम्यान, पुणे विमानतळावर सुरू झालेल्या या तपासणी प्रक्रियेमुळे प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य दिले जात असून, विमानतळ प्रशासनाने अतिरिक्त कर्मचारी आणि वैद्यकीय सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत. प्रवाशांनी सहकार्य करावे, चुकीच्या अफवांवर विश्वास ठेवू नये आणि अधिकृत माहितीलाच प्राधान्य द्यावे, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
जागतिक स्तरावर वाढणाऱ्या संसर्गजन्य आजारांच्या पार्श्वभूमीवर भारत सरकारने सीमावर्ती आरोग्य व्यवस्थांवर विशेष भर दिला असून, पुण्यासारख्या महत्त्वाच्या शहरांमध्ये विमानतळावरील देखरेख वाढवणे हा त्याचाच एक भाग मानला जात आहे. पुढील काही दिवस परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जाणार असून, गरज पडल्यास आणखी कडक उपाययोजना लागू होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
