मुंबई : महाराष्ट्रात हवामानाचा दुहेरी परिणाम पाहायला मिळणार असून एका बाजूला काही भागांमध्ये पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे, तर दुसऱ्या बाजूला विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये तीव्र उष्णतेचा इशारा देण्यात आला आहे. वाढत्या तापमानामुळे नागरिक हैराण झाले असतानाच भारतीय हवामान विभागाने (IMD) राज्यातील विविध भागांसाठी वेगवेगळे हवामान अलर्ट जारी केले आहेत.
कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील काही जिल्ह्यांना पावसाचा दिलासा मिळण्याची शक्यता असून सिंधुदुर्ग आणि कोल्हापूर जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. या भागांमध्ये मेघगर्जनेसह हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाची शक्यता हवामान खात्याने व्यक्त केली आहे. दरम्यान, विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये तापमानाचा पारा झपाट्याने वाढत असल्याने रेड आणि ऑरेंज अलर्ट जारी करण्यात आले आहेत.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, सिंधुदुर्ग आणि कोल्हापूरमध्ये ढगाळ वातावरणासह काही भागांत वादळी वाऱ्यासह पावसाची शक्यता आहे. प्री-मॉन्सून हालचालींना वेग मिळत असल्याने कोकण किनारपट्टी भागात वातावरणात बदल जाणवत आहे. गेल्या काही दिवसांपासून राज्यातील अनेक भागांमध्ये प्रचंड उकाडा आणि दमट हवामानामुळे नागरिक त्रस्त झाले होते. त्यामुळे पावसाच्या शक्यतेमुळे नागरिकांना काहीसा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
दुसरीकडे, विदर्भात उष्णतेचा तडाखा कायम राहणार आहे. विशेषतः अकोला, अमरावती, चंद्रपूर, नागपूर, वर्धा, यवतमाळ आणि भंडारा यांसारख्या जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेची तीव्र लाट कायम राहण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. काही जिल्ह्यांमध्ये कमाल तापमान 45 अंश सेल्सिअसच्या पुढे जाण्याची शक्यता असून नागरिकांनी अत्यावश्यक कामाशिवाय दुपारच्या वेळेत बाहेर पडणे टाळावे, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
IMDने विदर्भातील काही भागांसाठी रेड अलर्ट जारी केला असून याचा अर्थ अत्यंत गंभीर उष्णतेची परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. तर काही जिल्ह्यांना ऑरेंज अलर्ट देण्यात आला आहे, ज्यामध्ये नागरिकांनी विशेष काळजी घेण्याचा सल्ला दिला आहे. उष्माघात, डिहायड्रेशन, थकवा आणि चक्कर येणे यांसारख्या आरोग्य समस्यांचा धोका वाढू शकतो, असे डॉक्टरांचेही मत आहे.
आरोग्य तज्ज्ञांच्या मते, उष्णतेच्या लाटेदरम्यान नागरिकांनी अधिक काळजी घेणे आवश्यक आहे. पुरेसे पाणी पिणे, शरीर हायड्रेट ठेवणे, हलका आहार घेणे आणि दुपारच्या उन्हात बाहेर पडणे टाळणे महत्त्वाचे आहे. लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि दीर्घकालीन आजार असलेल्या व्यक्तींनी विशेष खबरदारी घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
शेतकऱ्यांसाठी देखील हे हवामान महत्त्वाचे ठरणार आहे. काही भागांमध्ये पावसामुळे उष्णतेपासून दिलासा मिळणार असला, तरी अचानक होणाऱ्या वादळी पावसामुळे शेतपिकांचे नुकसान होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी हवामान अंदाज लक्षात घेऊनच शेतीची कामे नियोजनबद्ध पद्धतीने करावीत, असे कृषी विभागाने सुचवले आहे.
राज्यातील हवामानात सध्या मोठा बदल होत असून मे अखेरीस मान्सूनपूर्व पावसाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता आहे. हवामान विभागानुसार, बंगालच्या उपसागरात आणि अरबी समुद्रात निर्माण झालेल्या हवामान प्रणालींमुळे वातावरणात ओलावा वाढत आहे. याचा परिणाम राज्यातील विविध भागांमध्ये वेगवेगळ्या स्वरूपात दिसून येत आहे.
पुणे, मुंबई, ठाणे, नाशिक आणि मराठवाड्यातील काही भागांमध्येही पुढील काही दिवसांत ढगाळ वातावरण राहण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. जरी मोठ्या प्रमाणात पावसाचा इशारा नसला, तरी मेघगर्जना आणि विजांच्या कडकडाटासह हलक्या सरी कोसळण्याची शक्यता हवामान खात्याने नाकारलेली नाही.
दरम्यान, वाढत्या उष्णतेमुळे वीज वापरातही मोठी वाढ झाली आहे. एसी, कूलर आणि पंख्यांच्या वाढत्या वापरामुळे वीजेची मागणी उच्चांकावर पोहोचली आहे. काही भागांत पाणीटंचाईचाही प्रश्न गंभीर होत असल्याने नागरिकांची चिंता वाढली आहे.
हवामान विभागाने नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन करत अधिकृत हवामान अंदाजावर लक्ष ठेवण्यास सांगितले आहे. विशेषतः वीजांचा कडकडाट, वादळी वारे किंवा तीव्र उष्णतेच्या काळात सुरक्षिततेचे नियम पाळणे आवश्यक असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
एकूणच, हवामानाचे दोन वेगवेगळे चित्र पाहायला मिळणार आहे. एका बाजूला कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील काही भागांना पावसाचा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे, तर दुसऱ्या बाजूला विदर्भात उष्णतेचा प्रकोप कायम राहणार आहे. त्यामुळे नागरिकांनी हवामानानुसार काळजी घेणे आणि प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करणे गरजेचे ठरणार आहे.
About the Author
