सोलापूर : उजनी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे धरणात मोठ्या प्रमाणात पाण्याची आवक होत आहे. त्यामुळे धरणातील पाणीसाठा नियंत्रित ठेवण्यासाठी प्रशासनाने भीमा नदीपात्रात एकूण ६,६०० क्युसेक्स पाण्याचा विसर्ग सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या पार्श्वभूमीवर भीमा नदीकाठच्या सर्व गावांतील नागरिकांनी अत्यंत सतर्क राहावे, असे आवाहन जलसंपदा विभागाने केले आहे.
उजनी धरणाची पाणीसाठा क्षमता ९३.८७ टक्क्यांपर्यंत भरली असून पाणलोट क्षेत्रातून येणाऱ्या पाण्याचा वेग कायम असल्याने धरणातील जलसाठा सुरक्षित पातळीवर ठेवण्यासाठी नियंत्रित स्वरूपात पाणी सोडण्याची आवश्यकता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे धरणाच्या सांडव्यावरील वक्रद्वारांद्वारे ५,००० क्युसेक्स आणि विद्युतगृहामधून १,६०० क्युसेक्स असा एकूण ६,६०० क्युसेक्स विसर्ग नदीपात्रात करण्यात येत आहे.
जलसंपदा विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा विसर्ग सुरुवातीचा असून पावसाची स्थिती आणि धरणात होणारी पाण्याची आवक लक्षात घेऊन त्यामध्ये आवश्यकतेनुसार वाढ करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. त्यामुळे नदीच्या प्रवाहात अचानक वाढ होऊ शकते. प्रशासन परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवून असून आवश्यकतेनुसार पुढील निर्णय घेतले जाणार आहेत.
याच पार्श्वभूमीवर नदीकाठच्या सर्व नागरिकांना खबरदारी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. विशेषतः नदीपात्रात कोणत्याही कारणासाठी उतरू नये, पोहण्यासाठी किंवा मासेमारीसाठी जाऊ नये, अशी सूचना देण्यात आली आहे. नदीपात्रात किंवा काठावर ठेवलेले शेतीसंबंधित साहित्य, कृषी उपकरणे, मोटारपंप, पाईपलाइन, लाकूड, बांधकाम साहित्य तसेच जनावरे तात्काळ सुरक्षित स्थळी हलविण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
सखल भागातील गावांमध्ये नदीच्या पाण्याची पातळी वाढण्याची शक्यता असल्याने ग्रामपंचायत, महसूल विभाग, पोलीस प्रशासन आणि आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा सतर्क करण्यात आली आहे. संबंधित गावांतील नागरिकांना ध्वनिक्षेपक, ग्रामसेवक, तलाठी आणि स्थानिक प्रशासनाच्या माध्यमातून सतर्कतेच्या सूचना दिल्या जात आहेत. नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता केवळ अधिकृत सूचनांवरच विश्वास ठेवावा, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून भीमा नदीच्या वरच्या भागात आणि उजनी धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात चांगला पाऊस सुरू आहे. त्यामुळे धरणातील पाणीसाठ्यात सातत्याने वाढ होत असून जलसाठा सुरक्षित मर्यादेत ठेवण्यासाठी नियंत्रित पाणी सोडण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे. दरम्यान, हवामान विभागानेही काही भागांत आणखी पावसाचा अंदाज व्यक्त केला असल्याने परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे.
प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की, धरणातून सोडण्यात येणाऱ्या पाण्याचा विसर्ग हा नियोजनबद्ध असून नागरिकांनी घाबरून जाण्याचे कारण नाही. मात्र कोणतीही जीवित किंवा वित्तहानी टाळण्यासाठी आवश्यक ती सर्व खबरदारी घेणे अत्यावश्यक आहे. विशेषतः नदीकिनारी राहणाऱ्या नागरिकांनी लहान मुलांना नदीकाठावर जाऊ देऊ नये आणि जनावरांना नदीपात्रात चारण्यासाठी नेऊ नये.
आपत्ती व्यवस्थापन पथके, महसूल अधिकारी आणि संबंधित विभागांना सतर्कतेच्या सूचना देण्यात आल्या असून परिस्थितीनुसार आवश्यक ती उपाययोजना केली जाणार आहे. नदीच्या पाण्याची पातळी वाढल्यास संबंधित गावांना तत्काळ माहिती दिली जाईल. स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि ग्रामपंचायतींनीही नागरिकांपर्यंत वेळेवर सूचना पोहोचविण्याची जबाबदारी पार पाडावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
शेतकऱ्यांनी नदीकाठावरील पिकांची, ठिबक सिंचन यंत्रणेची, पंपांची आणि इतर शेती साहित्याची सुरक्षितता सुनिश्चित करावी. तसेच नदीपात्रातील वाळू उपसा, वाहनांची ये-जा किंवा इतर कोणतीही हालचाल तात्पुरती टाळावी. पाण्याचा प्रवाह अचानक वाढू शकतो, त्यामुळे कोणत्याही प्रकारचा धोका पत्करू नये, असे प्रशासनाने सांगितले आहे.
भीमा नदीकाठच्या गावांतील नागरिकांनी एकमेकांना सतर्क करावे, वृद्ध, महिला आणि लहान मुलांची विशेष काळजी घ्यावी तसेच कोणतीही आपत्कालीन परिस्थिती उद्भवल्यास तात्काळ स्थानिक प्रशासन, महसूल विभाग किंवा पोलीस यांच्याशी संपर्क साधावा, असेही आवाहन करण्यात आले आहे.
दरम्यान, उजनी धरणातील जलसाठा आणि विसर्गाची परिस्थिती लक्षात घेऊन पुढील काही तास अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहेत. पावसाची तीव्रता कायम राहिल्यास विसर्गात वाढ होण्याची शक्यता असल्याने भीमा नदीकाठच्या सर्व नागरिकांनी प्रशासनाच्या सूचनांचे काटेकोरपणे पालन करून सुरक्षित राहावे, असे आवाहन जलसंपदा विभागाने पुन्हा एकदा केले आहे.
About the Author
