सांगोला (प्रतिनिधी): सांगोला तालुक्यातील ग्रामपंचायत निवडणुकांची प्रक्रिया आता निर्णायक टप्प्यात पोहोचली असून ग्रामीण भागातील राजकीय वातावरण चांगलेच तापले आहे. राज्य निवडणूक आयोगाच्या आदेशानुसार जानेवारी २०२६ ते डिसेंबर २०२६ या कालावधीत मुदत संपणाऱ्या तसेच नव्याने स्थापन झालेल्या ग्रामपंचायतींसाठी सार्वत्रिक निवडणुका होणार आहेत. या पार्श्वभूमीवर सांगोला तालुक्यातील तब्बल ६१ ग्रामपंचायतींची अंतिम प्रभाग रचना जाहीर करण्यात आली असून आता सर्वांचे लक्ष १२ जून रोजी होणाऱ्या सदस्यांच्या आरक्षण सोडतीकडे लागले आहे.
राज्य निवडणूक आयोगाने ग्रामपंचायत निवडणुकांसाठी आवश्यक प्रक्रिया सुरू केली असून तालुक्यातील विविध गावांमध्ये निवडणुकीची चर्चा रंगू लागली आहे. संभाव्य उमेदवार, राजकीय पक्षांचे कार्यकर्ते तसेच इच्छुक सरपंच पदाचे दावेदार यांची हालचाल वाढली आहे. अंतिम प्रभाग रचना प्रसिद्ध झाल्यामुळे अनेक गावांमध्ये निवडणुकीचे समीकरण बदलण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
तहसीलदार तथा राज्य निवडणूक आयोगाने प्राधिकृत केलेल्या अधिकाऱ्यांच्या अध्यक्षतेखाली १२ जून रोजी विशेष ग्रामसभा आयोजित करण्यात आल्या आहेत. या ग्रामसभांमध्ये ग्रामपंचायत सदस्यांच्या जागांसाठी आरक्षण सोडत काढण्यात येणार आहे. अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, इतर मागासवर्गीय तसेच सर्वसाधारण गटातील महिला आणि पुरुष यांच्यासाठी जागांचे आरक्षण निश्चित करण्यात येणार असल्याने या प्रक्रियेकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
ग्रामपंचायत निवडणुकीत आरक्षणाला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान असते. एखादा प्रभाग किंवा जागा कोणत्या प्रवर्गासाठी राखीव राहणार यावर अनेक इच्छुक उमेदवारांचे राजकीय भवितव्य अवलंबून असते. त्यामुळे १२ जून रोजीची सोडत अनेकांसाठी निर्णायक ठरणार आहे. काही गावांमध्ये सरपंच पदासाठी तयारी करणाऱ्या इच्छुकांनी आधीच जनसंपर्क सुरू केला असला तरी आरक्षणानंतर त्यांच्या रणनीतीत बदल होण्याची शक्यता आहे.
तालुक्यातील अनेक गावांमध्ये मागील काही महिन्यांपासून निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर गट-तट सक्रिय झाले आहेत. विविध राजकीय पक्ष आणि स्थानिक आघाड्या आपापल्या पातळीवर मोर्चेबांधणी करत आहेत. ग्रामपंचायत निवडणुका पक्ष चिन्हावर होत नसल्या तरी स्थानिक स्तरावर राजकीय पक्षांचा प्रभाव मोठ्या प्रमाणात दिसून येतो. त्यामुळे गावोगावी बैठका, चर्चा आणि संभाव्य उमेदवारांच्या भेटीगाठींना वेग आला आहे.
अंतिम प्रभाग रचना जाहीर झाल्यानंतर काही गावांमध्ये मतदारसंघांच्या सीमांमध्ये बदल झाल्याने नव्या समीकरणांना सुरुवात झाली आहे. काही प्रभागांमध्ये मतदारसंख्या वाढली असून काही ठिकाणी प्रभागांचे स्वरूप बदलले आहे. त्यामुळे मागील निवडणुकीतील निकालांचे गणित यावेळी तंतोतंत लागू होणार नाही, असे जाणकारांचे मत आहे.
ग्रामपंचायत ही ग्रामीण भागातील विकासाची सर्वात महत्त्वाची संस्था मानली जाते. गावातील पाणीपुरवठा, स्वच्छता, रस्ते, आरोग्य, शिक्षण तसेच विविध शासकीय योजनांच्या अंमलबजावणीमध्ये ग्रामपंचायतीची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. त्यामुळे ग्रामपंचायत निवडणुकीकडे ग्रामीण नागरिक विशेष लक्ष देत असतात. यावेळीही विकासाच्या मुद्द्यांबरोबरच स्थानिक प्रश्न, गटबाजी आणि नेतृत्वाचा प्रभाव निवडणुकीत महत्त्वाची भूमिका बजावणार असल्याचे चित्र आहे.
१२ जून रोजी होणाऱ्या आरक्षण सोडतीनंतर निवडणूक प्रक्रियेला अधिकृत गती मिळणार आहे. त्यानंतर संभाव्य उमेदवारांची नावे पुढे येण्यास सुरुवात होईल. अनेक गावांमध्ये सरपंचपदाच्या शर्यतीत असलेल्या इच्छुकांची संख्या मोठी असल्याने आरक्षण जाहीर झाल्यानंतर राजकीय समीकरणांमध्ये मोठे बदल होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, प्रशासनाने आरक्षण सोडतीची प्रक्रिया पूर्णपणे पारदर्शक पद्धतीने पार पाडली जाणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे. विशेष ग्रामसभांमध्ये नागरिकांच्या उपस्थितीत आणि नियमानुसार ही सोडत काढली जाणार आहे. त्यामुळे कोणत्याही प्रकारचा संभ्रम किंवा वाद निर्माण होऊ नये यासाठी आवश्यक खबरदारी घेण्यात आली आहे.
एकूणच, सांगोला तालुक्यातील ६१ ग्रामपंचायतींच्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर ग्रामीण राजकारणाला वेग आला असून १२ जूनची आरक्षण सोडत अनेक इच्छुकांच्या राजकीय भविष्याचा मार्ग ठरवणारी ठरणार आहे. त्यामुळे तालुकाभरातील नागरिक, इच्छुक उमेदवार आणि राजकीय कार्यकर्त्यांचे लक्ष आता या महत्त्वपूर्ण प्रक्रियेकडे लागले आहे.
About the Author
