मुंबई : हवाई प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी मोठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. महाराष्ट्र सरकारने विमान कंपन्यांच्या खर्चात कपात करण्यासाठी महत्त्वपूर्ण निर्णय घेत Aviation Turbine Fuel (ATF) वरील मूल्यवर्धित कर (VAT) मोठ्या प्रमाणात कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे. 15 मेपासून लागू झालेल्या या निर्णयानुसार ATF वरील VAT 18 टक्क्यांवरून थेट 7 टक्क्यांपर्यंत घटवण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे विमान कंपन्यांचा इंधन खर्च कमी होण्याची शक्यता असून, त्याचा थेट फायदा हवाई प्रवाशांना स्वस्त किंवा नियंत्रित दरातील तिकिटांच्या रूपाने मिळू शकतो.
राज्य सरकारच्या या निर्णयाकडे विमान वाहतूक क्षेत्रासाठी सकारात्मक पाऊल म्हणून पाहिले जात आहे. विमान कंपन्यांच्या एकूण ऑपरेटिंग खर्चामध्ये ATF हा सर्वात मोठा खर्च मानला जातो. एकूण खर्चाच्या जवळपास 35 ते 40 टक्के हिस्सा हा इंधनावर खर्च होतो. त्यामुळे ATF वरील करात घट झाल्यास विमान कंपन्यांना आर्थिक दिलासा मिळतो आणि परिणामी तिकिटांच्या दरात स्थिरता राखणे शक्य होते.
महाराष्ट्रातील अनेक शहरांमधून देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा सुरू आहेत. विशेषतः मुंबई, पुणे, नागपूर, औरंगाबाद, नाशिक, कोल्हापूर आणि सोलापूरसारख्या शहरांमध्ये हवाई सेवांचा विस्तार करण्यासाठी राज्य सरकार प्रयत्नशील आहे. अशा परिस्थितीत ATF वरील कर कमी केल्यामुळे विमान कंपन्यांना नवीन मार्ग सुरू करण्यासाठी आणि विद्यमान सेवा अधिक सक्षम करण्यासाठी प्रोत्साहन मिळू शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, इंधन खर्च कमी झाल्यामुळे विमान कंपन्या तिकिटांचे दर वाढवण्याऐवजी ते नियंत्रणात ठेवू शकतात. विशेषतः सणासुदीच्या काळात किंवा उन्हाळी सुट्ट्यांमध्ये विमान भाड्यात मोठी वाढ होत असल्याचे पाहायला मिळते. मात्र, या निर्णयामुळे भविष्यात दरांमध्ये काही प्रमाणात स्थिरता राहण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. जरी विमान तिकिटे लगेचच मोठ्या प्रमाणावर स्वस्त होतील असे निश्चित नसले, तरी वाढत्या दरांवर काही प्रमाणात नियंत्रण येण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
महाराष्ट्र सरकारच्या या निर्णयाचे उद्योग क्षेत्रातून स्वागत करण्यात आले आहे. पर्यटन, व्यवसाय, शिक्षण आणि वैद्यकीय कारणांसाठी हवाई प्रवास करणाऱ्या नागरिकांनाही याचा फायदा होऊ शकतो. तसेच राज्यातील विमानतळांचा वापर वाढण्यास मदत होईल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. अनेक विमान कंपन्यांनीही राज्य सरकारच्या या निर्णयाचे सकारात्मक स्वागत करत, यामुळे संचालन खर्च कमी होण्यास मदत होईल असे मत मांडले आहे.
दरम्यान, राज्य सरकारने घेतलेल्या या निर्णयामुळे महाराष्ट्र इतर राज्यांच्या तुलनेत विमान वाहतूक क्षेत्रात अधिक स्पर्धात्मक ठरू शकतो. अनेक राज्यांनी यापूर्वीच ATF वरील कर कमी करून विमान कंपन्यांना आकर्षित करण्याचा प्रयत्न केला आहे. आता महाराष्ट्रानेही या दिशेने पाऊल उचलल्याने राज्यातील विमानसेवांना नवी गती मिळण्याची शक्यता आहे.
एकूणच, ATF वरील VAT मध्ये करण्यात आलेली मोठी कपात ही हवाई प्रवाशांसाठी दिलासादायक मानली जात असून, येत्या काळात विमान प्रवास अधिक सुलभ आणि परवडणारा करण्याच्या दृष्टीने हा निर्णय महत्त्वाचा ठरू शकतो. महाराष्ट्र सरकारच्या या पावलामुळे विमान उद्योगास चालना मिळण्याबरोबरच सामान्य प्रवाशांनाही आर्थिक फायदा होण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
About the Author
