सांगोला प्रतिनिधी : महाराष्ट्राच्या राजकारणात साधेपणा, प्रामाणिकपणा आणि जनसेवा या मूल्यांचा आदर्श निर्माण करणारे ज्येष्ठ समाजवादी नेते, माजी आमदार तथा शेतकरी-कष्टकऱ्यांचा बुलंद आवाज असलेले स्वर्गीय डॉ. भाई गणपतराव (आबासाहेब) देशमुख यांच्या ५ व्या पुण्यस्मरणानिमित्त संपूर्ण तालुका, जिल्हा आणि राज्यभरातील हजारो कार्यकर्ते, शेतकरी, सर्वसामान्य नागरिक तसेच विविध क्षेत्रातील मान्यवरांकडून त्यांना भावपूर्ण अभिवादन करण्यात येत आहे.
आबासाहेब देशमुख हे केवळ राजकारणी नव्हते, तर ते जनतेच्या सुख-दुःखात कायम सहभागी होणारे लोकनेते होते. सत्तेपेक्षा समाजसेवा आणि पदापेक्षा लोकांचा विश्वास हेच त्यांचे खरे बळ होते. साधी राहणी, स्पष्ट भूमिका आणि जनहितासाठीची निष्ठा या गुणांमुळे त्यांनी महाराष्ट्राच्या राजकारणात वेगळी ओळख निर्माण केली.
५४ वर्षांची विक्रमी लोकप्रतिनिधी म्हणून कारकीर्द
सांगोला विधानसभा मतदारसंघातून तब्बल ५४ वर्षे आमदार म्हणून जनतेचे प्रतिनिधित्व करण्याचा विक्रम आबासाहेब देशमुख यांच्या नावावर आहे. १९६२ पासून ते सलग अनेक वेळा विधानसभेत निवडून गेले. एवढा प्रदीर्घ काळ एका मतदारसंघाने एका व्यक्तीवर दाखवलेला विश्वास हा भारतीय लोकशाहीच्या इतिहासातील अत्यंत दुर्मिळ आणि प्रेरणादायी अध्याय मानला जातो.
त्यांच्या विजयामागे कोणत्याही प्रकारची सत्तेची ताकद नव्हती, तर जनतेशी असलेले नातं, प्रामाणिक कामाची पद्धत आणि विकासासाठीची अखंड धडपड होती. त्यामुळेच विरोधकही त्यांच्या स्वच्छ प्रतिमेचा आणि कार्यशैलीचा आदर करत असत.
शेतकरी आणि कष्टकरी वर्गाचा खरा आवाज
आबासाहेब देशमुख यांनी आयुष्यभर शेतकरी, शेतमजूर, कामगार आणि सर्वसामान्य नागरिकांच्या प्रश्नांना प्राधान्य दिले. दुष्काळी भागातील पाणीटंचाई, सिंचन, शेती, रोजगार, शिक्षण आणि ग्रामीण विकास यांसारख्या प्रश्नांवर त्यांनी सातत्याने विधानसभेत आवाज उठवला.
तालुक्याच्या विकासासाठी त्यांनी अनेक योजना राबविण्यासाठी शासनाकडे सातत्याने पाठपुरावा केला. ग्रामीण रस्ते, पिण्याच्या पाण्याच्या योजना, शिक्षण संस्था, आरोग्य सुविधा आणि कृषी विकासासाठी त्यांनी दिलेले योगदान आजही नागरिक स्मरणात ठेवतात.
साधेपणातून घडलेला आदर्श
राजकारणात मोठी पदे भूषवूनही आबासाहेब देशमुख यांच्या राहणीमानात कोणताही दिखावा नव्हता. ते सामान्य नागरिकांप्रमाणेच साधे जीवन जगत. जनतेला भेटण्यासाठी कोणतीही वेळ निश्चित नसे. त्यांच्या दारात आलेला प्रत्येक नागरिक आपले प्रश्न मोकळेपणाने मांडू शकत होता.
त्यांच्या या स्वभावामुळे त्यांना “जनतेचे आमदार” आणि “लोकनेते” अशी ओळख मिळाली. राजकारण म्हणजे सत्ता नव्हे, तर समाजाची सेवा हे त्यांनी आपल्या कृतीतून सिद्ध करून दाखवले.
विचारांशी कधीही तडजोड नाही
आबासाहेब देशमुख यांनी आयुष्यभर समाजवादी आणि डाव्या विचारसरणीशी प्रामाणिक राहून राजकारण केले. सत्तेच्या किंवा पदाच्या मोहापोटी त्यांनी कधीही आपल्या तत्त्वांशी तडजोड केली नाही. विधानसभेत ते अभ्यासू, स्पष्टवक्ते आणि लोकहितासाठी ठाम भूमिका मांडणारे सदस्य म्हणून ओळखले जात.
त्यांच्या भाषणात नेहमीच सामान्य माणसाच्या प्रश्नांना प्राधान्य असे. त्यामुळे त्यांच्या प्रत्येक मांडणीला सरकारसह विरोधी पक्षही गांभीर्याने ऐकत असे.
सांगोल्याच्या विकासाचा भक्कम पाया
आज तालुक्यात झालेल्या विकासकामांकडे पाहिले तर त्यामागे आबासाहेब देशमुख यांचे मोठे योगदान दिसून येते. पाणी, रस्ते, शिक्षण, शेती, सहकार, सामाजिक विकास आणि ग्रामीण भागातील मूलभूत सुविधा यासाठी त्यांनी सातत्याने प्रयत्न केले.
दुष्काळी भागातील नागरिकांना पाणी उपलब्ध व्हावे, शेतकऱ्यांना सिंचनाच्या सुविधा मिळाव्यात आणि ग्रामीण भागाचा सर्वांगीण विकास व्हावा, यासाठी त्यांनी अनेकदा शासन दरबारी पाठपुरावा केला. त्यामुळेच सांगोल्याच्या विकासाच्या इतिहासात त्यांचे नाव कायम आदराने घेतले जाते.
सर्वपक्षीय नेत्यांचा आदर
आबासाहेब देशमुख यांचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांनी राजकीय मतभेदांना कधीही वैयक्तिक वैराचे स्वरूप दिले नाही. सर्व पक्षांतील नेत्यांशी त्यांचे स्नेहपूर्ण संबंध होते. त्यांच्या निधनानंतर राज्यभरातील विविध राजकीय पक्षांच्या नेत्यांनी त्यांना श्रद्धांजली अर्पण करताना त्यांच्या प्रामाणिक राजकारणाचे आणि साध्या जीवनाचे विशेष कौतुक केले होते.
त्यांच्या कार्यपद्धतीचा आदर्श आजही अनेक तरुण लोकप्रतिनिधी आणि सामाजिक कार्यकर्ते घेत आहेत.
नव्या पिढीसाठी प्रेरणास्थान
आजच्या बदलत्या राजकारणात आबासाहेब देशमुख यांचे जीवन तरुण पिढीसाठी प्रेरणादायी ठरते. प्रामाणिकपणा, लोकांप्रती उत्तरदायित्व, विकासाची दृष्टी आणि साधेपणा या मूल्यांच्या बळावरही लोकांचा विश्वास जिंकता येतो, हे त्यांनी सिद्ध करून दाखवले.
त्यांनी कधीही व्यक्तिपूजा केली नाही; लोकांचा विश्वास आणि विकास हीच त्यांची खरी ताकद होती. त्यामुळे त्यांच्या कार्याचा अभ्यास आजही राजकीय क्षेत्रातील विद्यार्थ्यांसाठी आणि संशोधकांसाठी महत्त्वाचा मानला जातो.
पुण्यस्मरणानिमित्त विविध कार्यक्रम
आबासाहेब देशमुख यांच्या ५ व्या पुण्यस्मरणानिमित्त सांगोला तालुक्यासह विविध भागांत अभिवादन सभा, प्रतिमापूजन, पुष्पांजली, रक्तदान शिबिरे, सामाजिक उपक्रम, वृक्षारोपण तसेच त्यांच्या कार्याला उजाळा देणारे कार्यक्रम आयोजित करण्यात आले आहेत. अनेक सामाजिक संस्था, कार्यकर्ते आणि नागरिक त्यांच्या स्मृतींना विनम्र अभिवादन करून त्यांच्या विचारांचा वारसा पुढे नेण्याचा संकल्प व्यक्त करत आहेत.
कृतज्ञ स्मरण
राजकारणात प्रामाणिकपणा, सार्वजनिक जीवनात स्वच्छ प्रतिमा आणि जनतेच्या सेवेसाठी आयुष्य समर्पित करणारे स्वर्गीय डॉ. भाई गणपतराव (आबासाहेब) देशमुख हे नाव महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासात कायम सुवर्णाक्षरांनी लिहिले जाईल. त्यांच्या कार्याचा ठसा तालुक्याच्या विकासात आजही स्पष्टपणे दिसून येतो.
त्यांच्या ५ व्या पुण्यस्मरणानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रातून त्यांना विनम्र अभिवादन करण्यात येत असून, त्यांनी जपलेली लोकसेवेची मूल्ये आणि जनहिताची विचारधारा पुढील अनेक पिढ्यांना प्रेरणा देत राहील, हीच त्यांना खरी श्रद्धांजली ठरेल.
About the Author
