सोलापुर : सराफा बाजारात सोन्याच्या दरांमध्ये पुन्हा एकदा वाढ झाल्याचे चित्र दिसून आले. गेल्या काही दिवसांपासून जागतिक आर्थिक घडामोडी, डॉलरमधील चढ-उतार, मध्यवर्ती बँकांच्या धोरणांबाबतची अनिश्चितता आणि सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वाढलेला कल यामुळे सोन्याच्या किमतींमध्ये सातत्याने बदल होत आहेत. त्याचा थेट परिणाम भारतीय बाजारावरही होत असून प्रमुख शहरांमध्ये 24 कॅरेट तसेच 22 कॅरेट सोन्याचे दर वाढले आहेत. मात्र, याचवेळी चांदीच्या किमतीत घसरण झाल्याने ग्राहकांना काहीसा दिलासा मिळाला आहे.
सराफा बाजारात 24 कॅरेट सोन्याचा भाव प्रति 10 ग्रॅम 1,43,730 रुपयांवर पोहोचला. आर्थिक राजधानी येथे हा दर 1,43,580 रुपये प्रति 10 ग्रॅम इतका नोंदवण्यात आला. प्रमुख बाजारपेठ असलेल्या 24 कॅरेट सोन्याचा दर 1,43,790 रुपये प्रति 10 ग्रॅम इतका राहिला. विविध शहरांतील स्थानिक कर, वाहतूक खर्च आणि बाजारातील मागणी यानुसार दरांमध्ये किरकोळ फरक दिसून येत आहे.
22 कॅरेट सोन्याच्या दरातही वाढ झाली असून दागिने खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांवर त्याचा परिणाम होत आहे. लग्नसराईचा हंगाम, सणासुदीची तयारी आणि गुंतवणुकीच्या उद्देशाने होणारी खरेदी यामुळे सोन्याची मागणी कायम असल्याचे व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे. सोन्याच्या वाढत्या दरांमुळे ग्राहकांकडून खरेदीचे प्रमाण काहीसे मर्यादित झाले असले तरी दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी अनेक जण अजूनही सोन्याकडे सुरक्षित पर्याय म्हणून पाहत आहेत.
दुसरीकडे, चांदीच्या दरात मात्र घसरण नोंदवण्यात आली आहे. औद्योगिक वापर, जागतिक मागणी आणि पुरवठ्यातील बदल यामुळे चांदीच्या किमतींमध्ये अस्थिरता कायम आहे. इलेक्ट्रॉनिक्स, सौरऊर्जा आणि विविध औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये चांदीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असल्याने तिच्या किमतींवर जागतिक बाजारातील घडामोडींचा मोठा प्रभाव पडतो. त्यामुळे सोन्याच्या तुलनेत चांदीच्या दरात वेगवेगळ्या दिशेने हालचाल होत असल्याचे दिसून येत आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही सोन्याच्या किमती मजबूत राहिल्या आहेत. स्पॉट गोल्डची किंमत 4,029.66 डॉलर प्रति औंसवर व्यवहार करत असल्याची नोंद आहे. जागतिक स्तरावर महागाईचा दबाव, व्याजदरांबाबतची अनिश्चितता, भू-राजकीय तणाव आणि सुरक्षित गुंतवणुकीच्या पर्यायांची वाढती मागणी यामुळे सोन्याला पाठबळ मिळत आहे. जागतिक बाजारात किंमती वाढल्यास त्याचा परिणाम काही काळानंतर भारतीय बाजारावरही दिसून येतो.
सराफा बाजारात 99.9 टक्के शुद्धतेच्या सोन्याचा भाव 1,46,300 रुपये प्रति 10 ग्रॅम इतका होता. त्यानंतर बाजारातील व्यवहार, आयात खर्च, डॉलर-रुपया विनिमय दर आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडींनुसार दरांमध्ये बदल होत राहिले. त्यामुळे दररोज सकाळी जाहीर होणाऱ्या सोन्याच्या भावाकडे व्यापारी आणि ग्राहक दोघांचेही लक्ष लागलेले असते.
जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अनिश्चितता कायम राहिल्यास सोन्याच्या किमतींमध्ये पुढील काळातही चढ-उतार सुरू राहू शकतात. अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर धोरणांबाबतचे संकेत, डॉलरची मजबुती, कच्च्या तेलाच्या किमती आणि जागतिक गुंतवणूकदारांचा कल हे घटक सोन्याच्या दरावर निर्णायक परिणाम करणारे ठरतात. भारतात रुपयाच्या विनिमय दरातील बदलामुळे आयात खर्च वाढल्यास त्याचाही परिणाम स्थानिक बाजारातील सोन्याच्या भावावर होतो.
सराफा व्यावसायिकांच्या म्हणण्यानुसार, सध्या ग्राहकांकडून मोठ्या प्रमाणात दागिने खरेदी करण्याऐवजी टप्प्याटप्प्याने खरेदी करण्याचा कल वाढत आहे. दर वाढण्याची शक्यता लक्षात घेऊन काही ग्राहक आगाऊ बुकिंगलाही प्राधान्य देत आहेत. डिजिटल गोल्ड, गोल्ड ईटीएफ आणि सार्वभौम सुवर्ण रोखे यांसारख्या पर्यायांकडेही गुंतवणूकदारांचा कल वाढताना दिसत आहे.
तज्ज्ञ ग्राहकांना सोन्याची खरेदी करण्यापूर्वी विविध शहरांतील अधिकृत दरांची तुलना करण्याचा, दागिन्यांवरील मेकिंग चार्जेस आणि जीएसटीची माहिती घेण्याचा तसेच हॉलमार्क असलेलेच दागिने खरेदी करण्याचा सल्ला देत आहेत. यामुळे शुद्धतेची खात्री मिळण्यासोबतच भविष्यातील पुनर्विक्रीच्या वेळीही ग्राहकांना फायदा होऊ शकतो.
सराफा बाजारात सोन्याच्या किमतींमध्ये वाढ आणि चांदीच्या किमतींमध्ये घसरण असे मिश्र चित्र पाहायला मिळाले. जागतिक बाजारातील बदल, आर्थिक परिस्थिती आणि गुंतवणूकदारांचा वाढता कल यामुळे आगामी काळातही सोन्या-चांदीच्या दरांमध्ये चढ-उतार कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे खरेदी किंवा गुंतवणुकीचा निर्णय घेण्यापूर्वी बाजारातील ताज्या घडामोडींवर लक्ष ठेवणे आवश्यक ठरणार आहे.
About the Author
