सांगोला प्रतिनिधी : गणेशोत्सव म्हटलं की जल्लोष, सजावट, आरास आणि विविध सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रेलचेल पाहायला मिळते. मात्र या उत्सवाला सामाजिक बांधिलकीची जोड देत समाजातील गरजू घटकांच्या भवितव्यासाठी काहीतरी करण्याचा आदर्श सांगोला शहरातील नृसिह गणेश तरुण मंडळ, लोहार गल्ली यांनी घालून दिला आहे. गणरायाच्या उत्सवातील खर्चाला विधायक दिशा देत मंडळाने दोन दिव्यांग बालकांच्या भविष्यासाठी आर्थिक आधार उभा केला आहे. या दोन्ही बालकांच्या नावावर प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची मुदतठेव करण्यात आली आहे. त्यामुळे गणेशोत्सवातून केवळ धार्मिक आणि सांस्कृतिक उपक्रमच नव्हे, तर सामाजिक संवेदनशीलतेचा संदेशही देण्यात आला आहे.
गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून सामाजिक कार्य करण्याची परंपरा अनेक मंडळांनी जपली आहे. मात्र एखाद्या गरजू कुटुंबाला किंवा दिव्यांग बालकाला भविष्यात आर्थिक मदत मिळावी, या उद्देशाने त्यांच्या नावावर मुदतठेव करण्याचा उपक्रम निश्चितच वेगळा ठरतो. नर्सिंग गणेश तरुण मंडळाने याच विचारातून हा उपक्रम राबविला.
मंडळाच्या वतीने बनकरवाडी येथील तेजस चौधरी आणि संतोष बनसोडे या दोन दिव्यांग बालकांच्या नावावर प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची मुदतठेव करण्यात आल्याची माहिती देण्यात आली. आजची छोटीशी बचत भविष्यात या बालकांच्या शिक्षणासाठी, उपचारासाठी किंवा आवश्यक गरजांसाठी उपयोगी पडू शकते, या उद्देशाने ही रक्कम सुरक्षित ठेवण्यात आली आहे.
उत्सवाला सामाजिक बांधिलकीची जोड
गणेशोत्सवाच्या काळात मंडळांकडून मोठ्या प्रमाणावर खर्च केला जातो. सजावट, विद्युत रोषणाई, सांस्कृतिक कार्यक्रम, महाप्रसाद आणि इतर उपक्रमांसाठी मोठ्या प्रमाणावर निधी खर्च होतो. त्याचबरोबर उत्सवातून समाजासाठी काहीतरी कायमस्वरूपी करण्याचा विचार पुढे आला तर त्याचा लाभ दीर्घकाळ मिळू शकतो. नर्सिंग गणेश तरुण मंडळाने याच भूमिकेतून दिव्यांग बालकांच्या भविष्यासाठी आर्थिक तरतूद करण्याचा निर्णय घेतला.
या उपक्रमातून मंडळाने ‘उत्सव साजरा करताना सामाजिक जबाबदारीही जपली पाहिजे’ असा संदेश दिला आहे. दिव्यांग बालकांच्या कुटुंबांना अनेकदा शिक्षण, आरोग्य आणि भविष्यातील गरजांसाठी आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागतो. अशा परिस्थितीत त्यांच्या नावावर केलेली छोटीशी आर्थिक बचतही पुढील काळात महत्त्वाचा आधार ठरू शकते.
‘छोटी तरतूद, भविष्यात मोठा आधार’
मंडळाच्या या उपक्रमामागील भूमिका स्पष्ट करताना, आज केलेली छोटी आर्थिक तरतूद भविष्यात मोठा आधार ठरू शकते, असा संदेश देण्यात आला. दिव्यांग बालकांच्या भविष्यासाठी केवळ सहानुभूती न दाखवता प्रत्यक्ष आर्थिक मदतीच्या माध्यमातून त्यांच्या भविष्याला हातभार लावण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.
गणेशोत्सवातील सामाजिक उपक्रमांची व्याप्ती वाढविण्याची गरज असताना नर्सिंग गणेश तरुण मंडळाचा हा उपक्रम इतर गणेश मंडळांसाठीही प्रेरणादायी ठरू शकतो. उत्सवाच्या माध्यमातून समाजातील गरजू व्यक्ती, विद्यार्थी, दिव्यांग, ज्येष्ठ नागरिक किंवा आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना मदत करण्याचे अनेक मार्ग उपलब्ध आहेत. त्यातून उत्सवाचे सामाजिक महत्त्व आणखी वाढू शकते.
मंडळाच्या पदाधिकाऱ्यांचा सहभाग
या उपक्रमावेळी मंडळाचे कार्यकर्ते, पदाधिकारी आणि सामाजिक क्षेत्रातील नागरिक उपस्थित होते. या उपक्रमाचा शुभारंभ नगरसेवक ज्ञानेश्वर तेली , माजी नगरसेवक सोमेश यावलकर युवा नेते विजय पैलवान आणि शिवनाथ भस्मे यांच्या वतीने करण्यात आलेल्या या उपक्रमाचे उपस्थितांकडून कौतुक करण्यात आले. गणेशोत्सव हा केवळ मनोरंजन किंवा धार्मिक कार्यक्रमांचा उत्सव न राहता समाजातील विविध घटकांना जोडणारा आणि गरजूंच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडविणारा उत्सव ठरावा, अशी भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली.
दिव्यांग बालकांच्या भविष्यासाठी करण्यात आलेली ही मुदतठेव भविष्यात त्यांच्यासाठी उपयोगी ठरेल, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात आली. समाजातील प्रत्येक घटकाने आपल्या क्षमतेनुसार गरजू व्यक्तींना मदतीचा हात दिल्यास अनेक कुटुंबांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडू शकतो.
सामाजिक उपक्रमांची परंपरा पुढे नेण्याची गरज
सण-उत्सवांच्या माध्यमातून सामाजिक कार्य करण्याची परंपरा महाराष्ट्रात जुनी आहे. गणेशोत्सव हा त्यासाठी प्रभावी माध्यम ठरला आहे. रक्तदान शिबिरे, आरोग्य तपासणी, शैक्षणिक साहित्य वाटप, वृक्षारोपण, गरजू विद्यार्थ्यांना मदत आणि दिव्यांगांना सहाय्य अशा विविध उपक्रमांमधून गणेश मंडळे सामाजिक योगदान देत असतात.
नर्सिंग गणेश तरुण मंडळाने दोन दिव्यांग बालकांच्या नावावर केलेली प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची मुदतठेव ही याच सामाजिक जाणिवेचे उदाहरण आहे. रक्कम तुलनेने छोटी असली तरी उपक्रमामागची भावना आणि भविष्यासाठी निर्माण केलेला आधार महत्त्वाचा आहे.
गणरायाच्या उत्सवातून समाजातील गरजू घटकांच्या भवितव्याला हातभार लावण्याचा हा प्रयत्न सांगोला शहरातील सामाजिक उपक्रमांच्या वाटचालीतील एक सकारात्मक पाऊल मानला जात आहे. उत्सवाचा आनंद आणि सामाजिक जबाबदारी यांची सांगड घालत ‘सेवेतून उत्सव’ ही संकल्पना प्रत्यक्षात आणण्याचा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला आहे.
About the Author
