नागपूर : एखादा चोर मोबाईल, पर्स, दागिने किंवा चारचाकी वाहन चोरल्याच्या घटना नेहमीच समोर येतात. मात्र नागपुरात घडलेल्या एका धक्कादायक घटनेने पोलीस आणि परिवहन प्रशासनालाही अक्षरशः हादरवून सोडले. तब्बल दोन कोटी रुपये किमतीची महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाची (एमएसआरटीसी) अत्याधुनिक इलेक्ट्रिक ‘शिवाई बस चोरट्याने चार्जिंग स्टेशनवरूनच पळवून नेली. मात्र अवघ्या काही तासांत पोलिसांनी आधुनिक तंत्रज्ञान आणि सतर्क तपासाच्या मदतीने आरोपीला अटक करत बसही जप्त केली.
ही घटना नागपूरच्या इमामवाडा बसस्थानकात घडली. मध्यरात्रीच्या सुमारास चार्जिंगसाठी उभी असलेली इलेक्ट्रिक बस आरोपीने सहजपणे बाहेर काढली आणि अमरावतीच्या दिशेने नेली. सकाळी बस नियोजित ठिकाणी नसल्याचे लक्षात येताच डेपो प्रशासनाने तातडीने पोलिसांशी संपर्क साधला. त्यानंतर नागपूर पोलिसांनी विविध जिल्ह्यांना सतर्कतेचा इशारा देत बसचा शोध सुरू केला.
दरम्यान, बसमध्ये बसविण्यात आलेल्या आधुनिक व्हेईकल ट्रॅकिंग सिस्टिममुळे तपासाला वेग आला. इलेक्ट्रॉनिक ट्रॅकिंग चिपच्या मदतीने बसचे अचूक लोकेशन मिळाले. ही बस अमरावती परिसरात असल्याचे समोर आल्यानंतर तेथील राजापेठ पोलिसांना माहिती देण्यात आली. पोलिसांनी तातडीने सापळा रचला आणि संशयित बसवर नजर ठेवण्यास सुरुवात केली.
राजापेठ परिसरात उभी असलेल्या बसमध्ये एक व्यक्ती पुन्हा प्रवेश करण्याचा प्रयत्न करत असल्याचे पोलिसांच्या निदर्शनास आले. त्यानंतर पोलिसांनी क्षणाचाही विलंब न करता त्या व्यक्तीला ताब्यात घेतले. चौकशीत त्याने नागपूरमधून ई-बस चोरी केल्याची कबुली दिली.
अटक करण्यात आलेल्या आरोपीची ओळख विष्णू गणपती निलावर अशी झाली आहे. पोलिसांच्या प्राथमिक चौकशीत त्याच्याविरोधात अनेक गंभीर गुन्हे दाखल असल्याचे समोर आले. विशेष म्हणजे, त्याने यापूर्वी तेलंगणा, आंध्र प्रदेश आणि महाराष्ट्रातून मिळून तब्बल 20 बस चोरी केल्याचा धक्कादायक दावा केल्याची माहिती तपास अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. त्याच्यावर यापूर्वीही विविध राज्यांमध्ये वाहन चोरीचे गुन्हे दाखल असल्याचे तपासात समोर आले आहे.
पोलिसांच्या माहितीनुसार आरोपीची चोरी करण्याची पद्धत अत्यंत वेगळी होती. तो बस चोरून निर्जन ठिकाणी नेत असे. त्यानंतर बसमधील महागडे सुटे भाग, विशेषतः इलेक्ट्रिक बसची बॅटरी, टायर आणि इतर यांत्रिक साहित्य वेगळे करून त्यांची विक्री करण्याचा त्याचा डाव असायचा. एका इलेक्ट्रिक बसमधील बॅटरीची किंमतच जवळपास एक कोटी रुपयांपर्यंत असल्याने त्याने अशा बसांना लक्ष्य केल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे.
या संपूर्ण प्रकरणात आधुनिक तंत्रज्ञानाची महत्त्वाची भूमिका अधोरेखित झाली. बसमध्ये बसविण्यात आलेल्या ट्रॅकिंग सिस्टिममुळे बसचे प्रत्येक क्षणाचे लोकेशन अधिकाऱ्यांना मिळत होते. त्यामुळे आरोपी कितीही दूर गेला तरी त्याचा माग काढणे पोलिसांसाठी शक्य झाले. याशिवाय नागपूर आणि अमरावती पोलिसांमधील तात्काळ समन्वयामुळे आरोपीला अल्पावधीत अटक करण्यात यश आले.
या घटनेमुळे एसटी महामंडळाच्या सुरक्षाव्यवस्थेबाबतही अनेक प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. चार्जिंग स्टेशनवर उभी असलेली कोट्यवधी रुपयांची बस इतक्या सहजपणे बाहेर कशी काढली गेली? सुरक्षा रक्षक, सीसीटीव्ही व्यवस्था आणि प्रवेश नियंत्रण यामध्ये नेमका कुठे हलगर्जीपणा झाला का, याचाही तपास सुरू आहे. भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी अतिरिक्त सुरक्षा उपाययोजना करण्याची गरज असल्याची चर्चा सुरू झाली आहे.
दरम्यान, पोलिसांनी आरोपीकडून अधिक चौकशी सुरू केली असून त्याने इतर कोणत्या राज्यांत अशाच प्रकारे बसेस चोरी केल्या आहेत का, याचा तपास सुरू आहे. विविध राज्यांतील पोलिसांना याबाबत माहिती देण्यात आली असून आरोपीचा गुन्हेगारी इतिहास तपासला जात आहे. या प्रकरणामागे मोठे वाहन चोरीचे आंतरराज्यीय रॅकेट कार्यरत आहे का, याचाही शोध पोलीस घेत आहेत.
मोबाईल, पर्स किंवा कार चोरीच्या घटना सर्वसामान्य असल्या तरी कोट्यवधी रुपयांची इलेक्ट्रिक बसच चोरीला जाण्याची ही घटना राज्यभरात चर्चेचा विषय ठरली आहे. मात्र आधुनिक ट्रॅकिंग प्रणाली, पोलिसांची जलद कारवाई आणि दोन जिल्ह्यांतील समन्वयामुळे अवघ्या काही तासांत ही ई-बस पुन्हा ताब्यात आली आणि आरोपीही पोलिसांच्या जाळ्यात अडकला.
