सांगोला प्रतिनिधी : सांगोला शहरासह संपूर्ण तालुक्यातील नागरिकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे ठरणारे ट्रॉमा केअर सेंटर मागील पाच-सहा वर्षांपासून रखडलेले आहे. मोठ्या अपेक्षेने उभारण्यात आलेली प्रशस्त इमारत आजही वापराविना उभी असून, आवश्यक वैद्यकीय उपकरणे, मनुष्यबळ आणि अत्यावश्यक आरोग्य सुविधा उपलब्ध नसल्याने केंद्राचे प्रत्यक्ष कामकाज सुरू झालेले नाही. त्यामुळे अपघातात गंभीर जखमी झालेल्या रुग्णांना उपचारासाठी इतर शहरांकडे धाव घ्यावी लागत आहे. इमारत तयार असताना सेवा मात्र सुरू नसल्याने नागरिकांमध्ये तीव्र नाराजी व्यक्त होत आहे.
सांगोला तालुका भौगोलिकदृष्ट्या मोठा असून, शहराशी जोडलेल्या ग्रामीण भागातील नागरिकांची आरोग्य सेवेसाठी मोठ्या प्रमाणावर सांगोला शहरावरच लक्ष असते. तालुक्यातून अनेक महत्त्वाचे रस्ते जात असल्याने या मार्गांवर वाहनांची मोठी वर्दळ असते. परिणामी अपघातांच्या घटना घडत असतात. अपघातामध्ये गंभीर दुखापत झालेल्या व्यक्तीला तातडीने उपचार मिळणे अत्यावश्यक असते. मात्र सांगोल्यात अत्याधुनिक ट्रॉमा केअरची सुविधा प्रत्यक्षात उपलब्ध नसल्याने गंभीर रुग्णांना सोलापूर, पंढरपूर अथवा इतर मोठ्या शहरांतील रुग्णालयांचा आधार घ्यावा लागतो.
इमारत उभी, पण उपचाराची सुविधा कुठे?
ट्रॉमा केअर सेंटरची प्रशस्त इमारत उभी राहिल्याने नागरिकांच्या अपेक्षा वाढल्या होत्या. अपघातग्रस्तांना तातडीने उपचार मिळतील, गंभीर रुग्णांना वेळेत वैद्यकीय मदत मिळेल आणि दूरच्या शहरांमध्ये रुग्ण हलविण्याची गरज कमी होईल, अशी अपेक्षा होती. मात्र प्रत्यक्षात इमारत तयार होऊनही केंद्र सुरू झालेले नसल्याने नागरिकांच्या अपेक्षांवर पाणी फेरले गेले आहे.
आरोग्य केंद्राची इमारत उभी राहणे ही केवळ पहिली पायरी आहे. त्यासाठी अत्याधुनिक वैद्यकीय उपकरणे, ऑपरेशन थिएटर, आपत्कालीन उपचार व्यवस्था, प्रशिक्षित डॉक्टर, परिचारिका, तंत्रज्ञ तसेच इतर आवश्यक कर्मचारी उपलब्ध असणे गरजेचे आहे. या सुविधा पूर्ण क्षमतेने कार्यरत झाल्यानंतरच ट्रॉमा सेंटरचा खरा उपयोग होणार आहे. त्यामुळे बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतरही सेवा सुरू करण्यास विलंब का होत आहे, असा सवाल नागरिक उपस्थित करत आहेत.
अपघातानंतरचा सुरुवातीचा काळ रुग्णाच्या जीवितासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असतो. या काळात योग्य प्राथमिक उपचार आणि आवश्यक वैद्यकीय हस्तक्षेप मिळाल्यास गंभीर रुग्णाचे प्राण वाचण्याची शक्यता वाढते. मात्र अपघातग्रस्ताला सांगोल्यातून दूरच्या शहरातील रुग्णालयात हलवावे लागल्यास प्रवासात बराच वेळ जातो.
रस्त्यावरील वाहतूक, रुग्णवाहिकेचा प्रवास, रुग्णालयातील दाखल प्रक्रिया आणि पुढील उपचार यामध्ये होणारा विलंब गंभीर रुग्णांसाठी धोकादायक ठरू शकतो. त्यामुळे तालुक्याच्या ठिकाणी सक्षम ट्रॉमा केअर सेंटर असणे ही काळाची गरज आहे. विशेषतः सांगोल्यासारख्या मोठ्या तालुक्यात ही सुविधा केवळ सोयीची नव्हे, तर जीवनरक्षक ठरू शकते.
लाखो रुपयांचा खर्च करून उपयोग काय?
सार्वजनिक निधीतून मोठ्या प्रमाणावर खर्च करून आरोग्य सुविधेची इमारत उभारण्यात आली. मात्र या इमारतीचा नागरिकांना प्रत्यक्ष लाभ मिळत नसेल, तर एवढा खर्च करून सुविधा उभारण्याचा उद्देश काय, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. इमारत काही वर्षे वापराविना राहिल्यास तिच्या देखभालीचा प्रश्नही निर्माण होऊ शकतो.
नागरिकांच्या पैशातून उभारलेल्या सार्वजनिक आरोग्य सुविधेचा पूर्ण क्षमतेने वापर होणे आवश्यक आहे. केवळ उद्घाटन, बांधकाम किंवा इमारत उभारण्यापुरता प्रकल्प मर्यादित न राहता त्यातून प्रत्यक्ष सेवा सुरू होणे गरजेचे आहे. त्यामुळे ट्रॉमा केअर सेंटरचा प्रश्न आता केवळ प्रशासनिक बाब न राहता नागरिकांच्या जीविताशी संबंधित गंभीर विषय बनला आहे.
आश्वासनांऐवजी निश्चित वेळापत्रकाची गरज
ट्रॉमा केअर सेंटर सुरू करण्यासाठी नेमक्या कोणत्या सुविधा अपूर्ण आहेत, उपकरणांची उपलब्धता कधी होणार, आवश्यक निधी किती आहे आणि डॉक्टर व प्रशिक्षित कर्मचारी कधी नियुक्त केले जाणार, याची स्पष्ट माहिती प्रशासनाने जाहीर करावी, अशी मागणी नागरिकांमधून होत आहे.
‘लवकरच केंद्र सुरू होईल’ किंवा ‘काम अंतिम टप्प्यात आहे’ अशा सर्वसाधारण आश्वासनांपेक्षा केंद्र प्रत्यक्ष कोणत्या तारखेपासून सुरू होणार, याची निश्चित तारीख जाहीर करावी, अशी अपेक्षा नागरिक व्यक्त करत आहेत. यामुळे प्रशासनाची जबाबदारीही निश्चित होईल आणि नागरिकांनाही या सुविधेचा लाभ कधीपासून मिळणार, याची माहिती मिळेल.
विलंबाची जबाबदारी निश्चित होणार का?
पाच-सहा वर्षांचा कालावधी उलटूनही ट्रॉमा केअर सेंटर सुरू झालेले नसल्याने या विलंबामागील कारणांचा सखोल आढावा घेण्याची गरज आहे. बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतर उपकरणे, मनुष्यबळ किंवा प्रशासकीय प्रक्रियांमुळे सेवा रखडली असेल, तर त्यावर तातडीने उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.
सांगोला तालुक्यातील नागरिकांना गंभीर आजार किंवा अपघाताच्या वेळी उपचारासाठी वारंवार इतर शहरांकडे जावे लागू नये, यासाठी स्थानिक पातळीवर सक्षम आरोग्य सुविधा निर्माण करणे गरजेचे आहे. ट्रॉमा सेंटर सुरू झाल्यास अपघातग्रस्तांना तातडीची मदत मिळण्याबरोबरच त्यांच्या कुटुंबीयांवरील मानसिक आणि आर्थिक ताणही काही प्रमाणात कमी होऊ शकतो.
प्रशस्त इमारत उभी आहे, पण त्यात जीवन वाचवणारी आरोग्यसेवा कधी सुरू होणार? हा प्रश्न आता सांगोला शहरासह संपूर्ण तालुक्यातील नागरिकांसमोर आहे. त्यामुळे शासन व प्रशासनाने या प्रकरणाची तातडीने दखल घेऊन उर्वरित कामे पूर्ण करावीत, आवश्यक उपकरणे उपलब्ध करून द्यावीत, डॉक्टर व कर्मचारी नियुक्त करावेत आणि ट्रॉमा केअर सेंटर पूर्ण क्षमतेने सुरू करावे, अशी जोरदार मागणी होत आहे.
‘ट्रॉमा केअर सेंटर’ नावापुरते न राहता प्रत्यक्षात अपघातग्रस्तांसाठी जीवनदायी केंद्र कधी बनेल? याचे उत्तर आता आश्वासनांतून नव्हे, तर प्रत्यक्ष कृतीतून मिळण्याची अपेक्षा सांगोल्यातील नागरिक व्यक्त करत आहेत.
About the Author
