पंढरपूर : श्री विठ्ठल-रुक्मिणीच्या दर्शनासाठी दरवर्षी वाढणाऱ्या भाविकांच्या संख्येचा विचार करून पंढरपूर मंदिर परिसराचा सर्वांगीण विकास करण्यासाठी महत्त्वाकांक्षी ‘पंढरपूर कॉरिडॉर’ प्रकल्प राबविण्यात येणार असून, कोणावरही अन्याय होणार नाही याची पूर्ण काळजी घेत सर्वांचे योग्य पुनर्वसन करून हा प्रकल्प पुढील अडीच वर्षांत पूर्ण केला जाईल, अशी ठाम ग्वाही मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी दिली. या प्रकल्पामुळे वारकऱ्यांना अधिक सुलभ, सुरक्षित आणि आधुनिक सुविधा उपलब्ध होतील, तसेच स्थानिक व्यापारी आणि नागरिकांनाही त्याचा मोठा लाभ होईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
आषाढी शुद्ध एकादशीच्या पावन मुहूर्तावर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी सपत्नीक श्री विठ्ठल-रुक्मिणीची शासकीय महापूजा केली. यावेळी मानाचे वारकरी बाबासाहेब माधव माने आणि सौ. प्रभावती माने हेही उपस्थित होते. महापूजेनंतर श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर समितीच्या वतीने आयोजित सत्कार समारंभात मुख्यमंत्री बोलत होते.
यावेळी पालकमंत्री जयकुमार गोरे, जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन, कामगार मंत्री आकाश फुंडकर, सौ. अमृता फडणवीस, आमदार समाधान आवताडे, राजेंद्र राऊत, सुरेश खाडे, बापूसाहेब पठारे, जिल्हाधिकारी एस. कार्तिकेयन, मुख्य कार्यकारी अधिकारी कुशल जैन, मंदिर समितीचे सह-अध्यक्ष गहिनीनाथ महाराज औसेकर, कार्यकारी अधिकारी राजेंद्र शेळके, व्यवस्थापक प्रवीणकुमार घम तसेच समितीचे सदस्य उपस्थित होते.
मुख्यमंत्री फडणवीस म्हणाले की, मागील काही वर्षांत मंदिर परिसराच्या विकासासाठी सुरू करण्यात आलेल्या विविध कामांपैकी बहुतांश कामे पूर्ण झाली आहेत. मात्र, दरवर्षी लाखो भाविक पंढरपुरात दाखल होत असल्याने उपलब्ध जागा अपुरी पडत आहे. त्यामुळे भाविकांना सुलभ दर्शन, विस्तीर्ण प्रतीक्षास्थळे, वाहतूक व्यवस्था, स्वच्छता आणि सुरक्षा यांसारख्या सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी कॉरिडॉरची आवश्यकता निर्माण झाली आहे.
ते म्हणाले, “यावर्षीच कॉरिडॉरच्या कामाला प्रारंभ करण्याचा शासनाचा मानस आहे. हा विकास आराखडा तयार करताना स्थानिक नागरिक, व्यापारी, भाडेकरू आणि संबंधित सर्व घटकांचा विचार करण्यात आला आहे. कोणाचेही नुकसान होणार नाही, सर्वांचे योग्य पुनर्वसन केले जाईल आणि विकासासोबत रोजगार व व्यवसायालाही चालना मिळेल, अशी रचना करण्यात आली आहे.”
कॉरिडॉर पूर्ण झाल्यानंतर लाखो भाविकांना कोणत्याही गैरसोयीशिवाय दर्शन घेता येईल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला. “भविष्यात कितीही मोठ्या प्रमाणावर भाविक आले तरी त्यांना उत्तम सुविधा मिळतील आणि पंढरपूरची ओळख जागतिक दर्जाच्या तीर्थक्षेत्र म्हणून अधिक बळकट होईल,” असे मुख्यमंत्री म्हणाले.
यंदाची आषाढी वारी अनेक अर्थांनी ऐतिहासिक ठरल्याचे सांगताना मुख्यमंत्री म्हणाले की, यावर्षी दर्शनासाठी तब्बल २५ किलोमीटरहून अधिक लांबीची रांग लागली होती. अनेक वारकऱ्यांना दर्शनासाठी जवळपास २५ तासांची प्रतीक्षा करावी लागली, मात्र कोणाच्याही चेहऱ्यावर नाराजी नव्हती. उलट विठ्ठल नामाचा अखंड गजर करत, भक्तिभावाने आणि संयमाने भाविक दर्शनासाठी उभे राहिले होते. हीच वारकरी संप्रदायाची खरी ताकद असून, भक्तीचा हा अद्वितीय सोहळा संपूर्ण जगासाठी प्रेरणादायी असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
मुख्यमंत्री म्हणाले, “वारकरी केवळ दर्शनासाठी येत नाहीत, तर ते श्रद्धा, समता, सेवा आणि सामाजिक ऐक्याचा संदेश घेऊन येतात. विठ्ठलभक्तांच्या या अखंड भक्तीसमोर प्रत्येकजण नतमस्तक होतो. या सोहळ्याचा भाग होणे हे स्वतःमध्ये मोठे भाग्य आहे.”
यावेळी चंद्रभागा नदी परिसरातील स्वच्छतेबाबतही त्यांनी समाधान व्यक्त केले. त्यांनी सांगितले की, प्रशासनाने आणि पालकमंत्री जयकुमार गोरे यांच्या मार्गदर्शनाखाली वाळवंट परिसरात व्यापक स्वच्छता मोहीम राबवून कचरा, घाण आणि इतर अस्वच्छता पूर्णपणे दूर केली. त्यामुळे भाविकांना स्वच्छ आणि आनंददायी वातावरणात वारीचा अनुभव घेता आला.
“चंद्रभागेचे पाणी स्वच्छ राखण्यासाठी विशेष उपाययोजना करण्यात आल्या. वाळवंटातील व्यवस्था, स्वच्छता आणि सुविधा यामुळे यंदाची वारी अधिक सुंदर आणि संस्मरणीय ठरली आहे. ही सेवा विठ्ठलाच्या चरणी अर्पण असून, त्याचा आशीर्वाद सर्वांना लाभो, अशी प्रार्थना मी करतो,” असे मुख्यमंत्री म्हणाले.
वारकरी परंपरेचे महत्त्व अधोरेखित करताना त्यांनी सांगितले की, लाखो वारकरी शेकडो किलोमीटर पायी चालत पंढरपुरात पोहोचतात. अनेकांना प्रत्यक्ष दर्शन मिळत नसले तरी मंदिराच्या कळसाचे दर्शन घेऊनच ते धन्य झाल्याची भावना व्यक्त करतात. ही श्रद्धा आणि भक्ती महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक परंपरेचा अमूल्य ठेवा आहे.
“महाराष्ट्राच्या जनतेचा प्रतिनिधी म्हणून मी केलेली ही महापूजा केवळ शासनाची परंपरा नसून राज्यातील आणि जगभरातील विठ्ठलभक्तांच्या भावना व्यक्त करणारी पूजा आहे,” असेही त्यांनी सांगितले.
यावेळी मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी राज्य शासनाच्या शेतकरी हिताच्या निर्णयांचाही उल्लेख केला. “वारीत सहभागी होणारा प्रत्येक वारकरी हा शेतकरी, शेतमजूर, कारागीर, उद्योजक किंवा समाजातील विविध घटकांतील असतो. विठुरायाची थेट सेवा करता आली नाही, तरी वारकऱ्यांची आणि शेतकऱ्यांची सेवा केली, तर ती सेवा विठ्ठलापर्यंत पोहोचते. या भावनेतून राज्य शासनाने ५६ लाख शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीचा निर्णय, मोफत वीज योजना तसेच थकीत वीजबिले माफ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. शेतकऱ्यांच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडविणे हेच शासनाचे उद्दिष्ट आहे,” असे त्यांनी सांगितले.
कार्यक्रमाच्या प्रारंभी मंदिर समितीचे सह-अध्यक्ष गहिनीनाथ महाराज औसेकर यांनी प्रास्ताविक करत राज्य शासनाने मंदिर विकासासाठी सातत्याने निधी उपलब्ध करून दिल्याबद्दल मुख्यमंत्र्यांचे आभार मानले. त्यांनी सांगितले की, यंदा दर्शन रांगेत एकावेळी ५० ते ६० हजार वारकरी असतानाही प्रशासनाने केलेल्या नियोजनामुळे भाविकांना कोणताही मोठा त्रास झाला नाही. राज्य शासन, जिल्हा प्रशासन आणि पालकमंत्री यांच्या समन्वयामुळे दर्शन व्यवस्था अधिक सुलभ झाली.
कार्यक्रमाच्या शेवटी शासकीय महापूजेचे मानकरी बाबासाहेब माधव माने आणि सौ. प्रभावती माने या दाम्पत्याचा मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि सौ. अमृता फडणवीस यांच्या हस्ते सत्कार करण्यात आला. तसेच महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या वतीने त्यांना वर्षभर मोफत एसटी प्रवासाचा विशेष पास प्रदान करण्यात आला. या सन्मानामुळे वारकरी परंपरेतील सेवाभावी व्यक्तींना शासनाकडून दिला जाणारा मान अधिक अधोरेखित झाला.
About the Author
