नवी दिल्ली : राजधानी दिल्लीत अचानक आलेल्या जोरदार वादळ आणि मुसळधार पावसामुळे हवाई वाहतूक क्षेत्राला मोठा फटका बसला आहे. दिल्ली आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर उभी असलेली एअर इंडियाची तीन विमाने या नैसर्गिक आपत्तीमुळे क्षतिग्रस्त झाली असून, या घटनेची नागरी हवाई वाहतूक महासंचालनालयाने (डीजीसीए) गंभीर दखल घेतली आहे. सुरक्षेच्या दृष्टीने तिन्ही विमाने तात्पुरती सेवेतून बाजूला काढण्यात आली असून, नेमके नुकसान किती झाले आणि त्यामागील कारणे काय आहेत, याचा सखोल तपास सुरू करण्यात आला आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, शनिवारी दिल्ली आणि परिसरात अचानक हवामानात मोठा बदल झाला. जोरदार वाऱ्यासह पावसाने हजेरी लावल्याने अनेक भागांमध्ये जनजीवन विस्कळीत झाले. याच काळात दिल्ली विमानतळाच्या टर्मिनल-२ परिसरात उभी असलेली एअर इंडियाची तीन विमाने वादळी वाऱ्याच्या तडाख्यात सापडली. वाऱ्याचा वेग इतका प्रचंड होता की विमानतळावरील काही उपकरणे आणि ग्राउंड सपोर्ट यंत्रणा विमानांवर आदळली. परिणामी तिन्ही विमानांचे विविध भाग नुकसानग्रस्त झाले.
विमानतळ अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झालेली नाही. विमाने त्या वेळी पार्किंगमध्ये उभी असल्याने प्रवासी किंवा कर्मचारी विमानात उपस्थित नव्हते. मात्र, विमानांच्या बाह्य संरचनेला आणि काही तांत्रिक भागांना फटका बसल्याची प्राथमिक माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे सुरक्षा मानकांचे पालन करत संबंधित विमाने तात्काळ तपासणीसाठी सेवेतून हटवण्यात आली.
घटनेनंतर डीजीसीएने चौकशीचे आदेश दिले आहेत. हवामानातील बदल, विमानतळावरील सुरक्षा व्यवस्थापन, उपकरणांचे संरक्षण आणि विमानांच्या पार्किंग प्रक्रियेचे पालन योग्य प्रकारे झाले होते का, याची तपासणी केली जाणार आहे. चौकशी अहवालाच्या आधारे भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना सुचवल्या जाण्याची शक्यता आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, भारतातील अनेक विमानतळांवर हवामानाशी संबंधित घटनांचे प्रमाण वाढताना दिसत आहे. हवामान बदलाचा परिणाम म्हणून अचानक येणारी वादळे, अवकाळी पाऊस आणि वेगवान वारे यामुळे विमानतळ प्रशासनासमोर नवीन आव्हाने निर्माण होत आहेत. विमाने पार्किंगमध्ये असताना त्यांचे संरक्षण करण्यासाठी अधिक सक्षम यंत्रणा उभारण्याची गरजही यामुळे अधोरेखित झाली आहे.
दिल्ली विमानतळ हे देशातील सर्वाधिक वर्दळीच्या विमानतळांपैकी एक मानले जाते. दररोज हजारो प्रवासी आणि शेकडो उड्डाणे येथे हाताळली जातात. त्यामुळे अशा प्रकारची घटना घडल्यास त्याचा परिणाम केवळ संबंधित विमान कंपनीपुरता मर्यादित राहत नाही, तर संपूर्ण हवाई वाहतूक व्यवस्थेवर होऊ शकतो. एअर इंडियाने मात्र या घटनेमुळे प्रवाशांच्या नियोजित प्रवासावर मोठा परिणाम होणार नाही, यासाठी पर्यायी व्यवस्था करण्यास सुरुवात केली आहे.
विमान कंपनीच्या तांत्रिक पथकाकडून नुकसानग्रस्त विमानांची तपासणी सुरू असून, प्रत्येक विमानाच्या सुरक्षिततेचे मूल्यांकन केले जात आहे. आवश्यक दुरुस्ती पूर्ण झाल्यानंतर आणि सर्व सुरक्षा मानके पूर्ण केल्यानंतरच ही विमाने पुन्हा सेवेत दाखल केली जाणार आहेत. विमानांच्या तपासणीत कोणतीही तडजोड केली जाणार नसल्याचे सूत्रांनी स्पष्ट केले आहे.
दरम्यान, दिल्लीतील खराब हवामानामुळे शनिवारी अनेक उड्डाणांवर परिणाम झाल्याची माहितीही समोर आली आहे. काही विमानांचे वेळापत्रक विस्कळीत झाले, तर काही उड्डाणांना विलंब सहन करावा लागला. हवामान खात्याने पुढील काही दिवसांतही उत्तर भारतातील काही भागांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाची शक्यता व्यक्त केली आहे. त्यामुळे विमान कंपन्या आणि विमानतळ प्रशासन सतर्क झाले आहेत.
या घटनेने विमानतळांवरील आपत्कालीन व्यवस्थापन आणि हवामानाशी संबंधित सुरक्षा प्रोटोकॉलचा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. विशेषतः विमानतळ परिसरातील उपकरणे आणि यंत्रसामग्री सुरक्षित ठेवण्यासाठी अधिक प्रभावी उपाययोजना करण्याची गरज तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे. भविष्यात अशा नैसर्गिक संकटांमुळे विमानांचे नुकसान टाळण्यासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर, हवामानाचा अचूक अंदाज आणि तातडीची प्रतिसाद यंत्रणा अधिक सक्षम करण्याची आवश्यकता असल्याचे मतही व्यक्त होत आहे.
एकूणच, दिल्लीतील अचानक आलेल्या वादळाने एअर इंडियाला मोठा आर्थिक आणि तांत्रिक फटका दिला आहे. सुदैवाने या घटनेत कोणतीही जीवितहानी झाली नसली, तरी विमान सुरक्षेच्या दृष्टीने हा प्रकार अत्यंत गंभीर मानला जात आहे. आता डीजीसीएच्या चौकशी अहवालाकडे संपूर्ण विमान वाहतूक क्षेत्राचे लक्ष लागले असून, या घटनेतून भविष्यासाठी कोणते धडे घेतले जातात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
