पुणे : महाराष्ट्रात मान्सूनने पुन्हा एकदा जोर धरला असून राज्यातील अनेक भागांत मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता भारतीय हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या खोल दाब क्षेत्रामुळे आणि सक्रिय मान्सून प्रणालीमुळे राज्यातील पावसाचा जोर वाढणार असल्याने पुणे व सातारा जिल्ह्यांच्या घाटमाथा परिसरासाठी तसेच रायगड आणि रत्नागिरी जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज अलर्ट जारी करण्यात आला आहे. नागरिकांनी विशेष खबरदारी घ्यावी, असे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, कोकण किनारपट्टी, पश्चिम घाट आणि घाटमाथा परिसरात अनेक ठिकाणी जोरदार पाऊस कोसळण्याची शक्यता आहे. काही ठिकाणी अतिवृष्टीचीही शक्यता नाकारता येत नसल्याने स्थानिक प्रशासन, आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणा आणि जिल्हा प्रशासनाला सतर्क राहण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
राज्यातील विविध भागांत गेल्या काही दिवसांपासून अधूनमधून सुरू असलेला पाऊस आता आणखी तीव्र होण्याची चिन्हे दिसत आहेत. बंगालच्या उपसागरातील कमी दाबाचे क्षेत्र अधिक प्रभावी झाल्याने त्याचा परिणाम महाराष्ट्रासह मध्य भारतातील अनेक राज्यांवर होत आहे. त्यामुळे वातावरणात मोठ्या प्रमाणावर आर्द्रता निर्माण झाली असून ढगांची घनता वाढल्याने मुसळधार पावसासाठी पोषक परिस्थिती तयार झाली आहे.
पावसाची आकडेवारी पाहता पुणे जिल्ह्यातील ताम्हिणी घाटात राज्यातील सर्वाधिक 170 मिमी पावसाची नोंद झाली आहे. ताम्हिणी परिसरात सतत कोसळणाऱ्या पावसामुळे धबधबे प्रवाहित झाले असून अनेक लहान नाले आणि ओढे दुथडी भरून वाहत आहेत. या परिसरात पर्यटनासाठी येणाऱ्या पर्यटकांनी विशेष काळजी घ्यावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार ठाणे, मुंबई, सिंधुदुर्ग, कोल्हापूरच्या घाटमाथा भागात, चंद्रपूर आणि गडचिरोली जिल्ह्यांतही जोरदार पावसाची शक्यता आहे. काही ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह मेघगर्जना आणि ताशी 30 ते 40 किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याचाही अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
कोकण पट्ट्यात आधीच अनेक भागांत जोरदार पावसामुळे नद्या आणि ओढ्यांच्या पाणीपातळीत वाढ झाली आहे. रायगड आणि रत्नागिरी जिल्ह्यांमध्ये डोंगर उतारांवर दरडी कोसळण्याचा धोका वाढल्याने स्थानिक प्रशासनाने संवेदनशील गावांवर विशेष लक्ष ठेवण्यास सुरुवात केली आहे. घाट रस्त्यांवर प्रवास करणाऱ्या वाहनचालकांनी अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
पुणे आणि सातारा जिल्ह्यांतील घाटमाथा भागातही अतिवृष्टीमुळे लहान-मोठे धबधबे, ओढे आणि नाले भरून वाहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भुशी धरण, ताम्हिणी, मुळशी, महाबळेश्वर, पाचगणी, कास पठार आणि इतर पर्यटनस्थळांवर मोठ्या प्रमाणात पर्यटकांची गर्दी होण्याची शक्यता लक्षात घेऊन प्रशासनाने सुरक्षा उपाययोजना वाढवल्या आहेत.
मुंबई महानगर क्षेत्रातही मध्यम ते जोरदार पावसाचा अंदाज असल्याने वाहतूक व्यवस्था आणि लोकल रेल्वे सेवांवर काही प्रमाणात परिणाम होऊ शकतो. सखल भागांत पाणी साचण्याची शक्यता असून नागरिकांनी अनावश्यक प्रवास टाळावा, असा सल्ला देण्यात आला आहे.
विदर्भातील चंद्रपूर आणि गडचिरोली जिल्ह्यांतही जोरदार पावसामुळे नदी-नाले भरून वाहण्याची शक्यता आहे. शेती क्षेत्रासाठी हा पाऊस लाभदायक ठरणार असला तरी सततच्या पावसामुळे काही भागांत पिकांमध्ये पाणी साचण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना शेतातील पाण्याचा निचरा करण्याबाबत आवश्यक उपाययोजना करण्याचा सल्ला दिला आहे.
राज्य आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने सर्व जिल्हा प्रशासनांना सतर्क राहण्याचे निर्देश दिले असून, नदीकाठच्या गावांतील नागरिकांनी परिस्थितीवर लक्ष ठेवावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. दरडीप्रवण भागातील ग्रामस्थांनी प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे आणि कोणतीही आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण झाल्यास तातडीने स्थानिक प्रशासनाशी संपर्क साधावा, असेही सांगण्यात आले आहे.
हवामान विभागाने विशेषतः पर्यटक, ट्रेकर्स आणि धबधबे पाहण्यासाठी घाट परिसरात जाणाऱ्यांना खबरदारी घेण्याचे आवाहन केले आहे. पावसामुळे दगड घसरणे, रस्त्यांवर पाणी साचणे आणि अचानक पाण्याची पातळी वाढणे यांसारखे धोके निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे नदी, धबधबे आणि ओढ्यांमध्ये उतरणे टाळावे, तसेच प्रशासनाने बंदी घातलेल्या ठिकाणी जाणे टाळावे, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, बंगालच्या उपसागरातील खोल दाब क्षेत्राचा प्रभाव पुढील काही दिवस कायम राहण्याची शक्यता असल्याने महाराष्ट्रातील अनेक भागांत पावसाचा जोर अधूनमधून कायम राहू शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी हवामान विभागाचे अद्ययावत अंदाज आणि स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे.
एकूणच, राज्यात मान्सून पुन्हा सक्रिय झाला असून पुढील 24 ते 48 तास महाराष्ट्रासाठी महत्त्वाचे ठरणार आहेत. विशेषतः पुणे, सातारा, रायगड आणि रत्नागिरी या जिल्ह्यांमध्ये अतिवृष्टीचा इशारा देण्यात आल्याने प्रशासन पूर्णपणे सज्ज झाले आहे. नागरिकांनीही सावध राहून सुरक्षिततेला प्राधान्य द्यावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
About the Author
