सोने-चांदी खरेदी करण्याचा विचार करणाऱ्या ग्राहकांसाठी आनंदाची बातमी घेऊन आला आहे. देशभरातील सराफा बाजारात सोन्याच्या किमतींमध्ये पुन्हा एकदा घसरण नोंदवली गेली असून त्यामुळे ग्राहकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. देशातील बहुतांश प्रमुख शहरांमध्ये सोन्याचे दर कमी झाल्याचे दिसून आले. विशेषतः लग्नसराईचा हंगाम, गुंतवणूक आणि सणासुदीच्या खरेदीसाठी सोनं घेण्याची तयारी करणाऱ्या ग्राहकांसाठी ही घसरण फायदेशीर ठरणार आहे.
देशाची राजधानी दिल्लीमध्ये 24 कॅरेट सोन्याचा दर महत्त्वाच्या पातळीखाली आला आहे. प्रति 10 ग्रॅम सोन्याची किंमत 1 लाख 49 हजार रुपयांपर्यंत खाली आली असून अलीकडच्या काही दिवसांतील ही मोठी घसरण मानली जात आहे. सराफा बाजारातील व्यापाऱ्यांच्या मते, जागतिक आर्थिक घडामोडी आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील बदलत्या परिस्थितीचा थेट परिणाम सोन्याच्या किमतींवर होत आहे.
याआधीच्या व्यवहार सत्रातही दिल्लीच्या सराफा बाजारात 99.9 टक्के शुद्धतेच्या सोन्याच्या दरात तब्बल 4,300 रुपयांची घट झाली होती. त्यामुळे बाजारात घसरणीचा कल कायम राहिल्याचे चित्र दिसून आले आहे. सोन्याच्या किमतींमध्ये झालेल्या या घसरणीमुळे ग्राहकांमध्ये उत्सुकता वाढली असून अनेकांनी खरेदीसाठी बाजाराकडे मोर्चा वळवण्यास सुरुवात केली आहे.
बाजार विश्लेषकांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि अमेरिकन डॉलरच्या मजबुतीमुळे सोन्याची मागणी काहीशी कमी झाली आहे. पारंपरिकपणे आर्थिक अनिश्चिततेच्या काळात सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याकडे पाहिले जाते. मात्र सध्या जागतिक बाजारात डॉलर मजबूत होत असल्याने गुंतवणूकदारांचा कल इतर आर्थिक साधनांकडे वळताना दिसत आहे. याचा परिणाम म्हणून मौल्यवान धातूंवरील दबाव वाढला असून सोन्याच्या दरात घसरण झाली आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातही सोन्याच्या किमतींमध्ये कमजोरी दिसून आली आहे. सध्या ‘स्पॉट गोल्ड’चा दर प्रति औंस 4,168.99 डॉलर्सच्या आसपास व्यवहार करत आहे. जागतिक बाजारातील ही घसरण भारतीय बाजारातही प्रतिबिंबित होत असून देशांतर्गत दर कमी होण्यास मदत होत आहे. त्यामुळे आगामी काही दिवसांतही सोन्याच्या किमतींमध्ये चढ-उतार कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, अमेरिका आणि इराण यांच्यात वाढत चाललेल्या भू-राजकीय तणावाने जागतिक बाजाराचे लक्ष वेधले आहे. या तणावाचा सर्वाधिक परिणाम ऊर्जा क्षेत्रावर दिसून येत असून ‘ब्रेंट क्रूड ऑइल’च्या किमतींमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. विश्लेषकांच्या मते, ब्रेंट क्रूडचा दर प्रति बॅरल 90 डॉलर्सच्या वर गेला असून काही व्यवहारांमध्ये तो 94 डॉलर्सपर्यंत पोहोचला आहे. तेलाच्या किमतीतील ही वाढ जागतिक अर्थव्यवस्थेसाठी चिंतेचा विषय मानली जात आहे.
ऊर्जेच्या वाढत्या किमतींमुळे उत्पादन आणि वाहतूक खर्चात वाढ होण्याची शक्यता असते. परिणामी महागाईचा दबाव वाढू शकतो. अशा परिस्थितीत अनेक देशांच्या मध्यवर्ती बँका व्याजदर दीर्घकाळ उच्च पातळीवर ठेवण्याचा निर्णय घेऊ शकतात. उच्च व्याजदरांच्या वातावरणात गुंतवणूकदारांना निश्चित परतावा देणाऱ्या साधनांमध्ये अधिक आकर्षण वाटते, तर सोने आणि चांदीसारख्या व्याज न देणाऱ्या मालमत्तांमधील गुंतवणूक तुलनेने कमी होते. त्यामुळे मौल्यवान धातूंच्या किमतींवर दबाव निर्माण होतो.
तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, सध्याच्या घसरणीकडे केवळ अल्पकालीन बदल म्हणून पाहणे योग्य ठरेल. जागतिक आर्थिक परिस्थिती, अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हची धोरणे, डॉलरचा निर्देशांक आणि भू-राजकीय घडामोडी या सर्व घटकांवर सोन्याचे भाव मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असतात. त्यामुळे पुढील काही आठवड्यांत बाजाराची दिशा कोणत्या घटकांना प्राधान्य मिळते यावर ठरणार आहे.
दुसरीकडे, ग्राहकांसाठी मात्र सध्याची परिस्थिती खरेदीची संधी म्हणून पाहिली जात आहे. गेल्या काही महिन्यांत विक्रमी उच्चांक गाठलेल्या सोन्याच्या किमतींमुळे अनेकांनी खरेदी पुढे ढकलली होती. आता दरात झालेल्या घसरणीमुळे दागिने, नाणी किंवा गुंतवणुकीसाठी सोनं खरेदी करण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे. सराफा व्यापाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, दर कमी झाल्यानंतर ग्राहकांच्या चौकशांमध्ये वाढ झाली असून पुढील काही दिवसांत विक्रीतही वाढ होण्याची शक्यता आहे.
एकूणच, जागतिक बाजारातील बदल, तेलाच्या किमतीतील वाढ, डॉलरची मजबुती आणि गुंतवणूकदारांच्या बदलत्या रणनीतीमुळे सोन्याच्या दरात घसरण झाली आहे. या घसरणीमुळे ग्राहकांना दिलासा मिळाला असला तरी बाजारातील अस्थिरता कायम असल्याने खरेदीपूर्वी ताजे दर तपासून निर्णय घेण्याचा सल्ला तज्ज्ञांकडून दिला जात आहे. सध्या तरी सोने-चांदी खरेदीदारांसाठी ही एक सकारात्मक आणि दिलासादायक घडामोड मानली जात आहे.
About the Author
