रायगड : छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्वराज्य स्थापनेच्या सुवर्णक्षणाची आठवण जागवणारा ऐतिहासिक शिवराज्याभिषेक सोहळा यंदाही रायगड किल्ल्यावर मोठ्या उत्साहात आणि पारंपरिक वातावरणात साजरा होणार आहे. अखिल भारतीय शिवराज्याभिषेक महोत्सव समिती, दुर्गराज रायगड यांच्या वतीने ६ जून रोजी होणाऱ्या या सोहळ्याची जय्यत तयारी सुरू असून, महाराष्ट्रासह देशभरातील शिवप्रेमींसाठी हा सोहळा आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरणार आहे.
शिवराज्याभिषेक हा केवळ एक ऐतिहासिक कार्यक्रम नसून स्वराज्याच्या वैभवशाली इतिहासाची आठवण करून देणारा प्रेरणादायी उत्सव मानला जातो. छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्य स्थापनेसाठी दिलेल्या संघर्षाची आणि बलिदानाची गाथा प्रत्येक पिढीपर्यंत पोहोचावी, यासाठी रायगडावर दरवर्षी हा सोहळा उत्साहात पार पडतो. यंदाचा सोहळा विशेष स्वरूपात आयोजित करण्यात येत असून, राज्यभरातून लाखो शिवभक्त उपस्थित राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
समितीच्या माहितीनुसार, छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या कार्याचे स्मरण करत स्वराज्याच्या इतिहासाला उजाळा देण्यासाठी या सोहळ्याचे आयोजन करण्यात येते. “धार तलवारीची, युवशक्ती महाराजांची आणि जागर शिवशौर्याचा” हा संदेश देत शिवराज्याभिषेकाचा ऐतिहासिक वारसा जपण्याचा प्रयत्न यंदाही केला जाणार आहे. स्वराज्याच्या पराक्रमाची आणि हिंदवी स्वराज्य स्थापनेच्या प्रेरणेची आठवण करून देणारा हा दिवस महाराष्ट्राच्या इतिहासात अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो.
इतिहासातील उल्लेखानुसार, ६ जून १६७४ रोजी दुर्गराज रायगडावर छत्रपती शिवाजी महाराजांचा राज्याभिषेक झाला आणि मराठा साम्राज्याच्या नव्या पर्वाची सुरुवात झाली. स्वराज्याच्या स्थापनेसाठी अनेक मावळ्यांनी आणि वीरांनी दिलेल्या बलिदानातून महाराष्ट्राला अभिमानास्पद इतिहास लाभला. त्यामुळे रायगडावरील शिवराज्याभिषेक सोहळा हा शिवभक्तांसाठी भावनिक आणि ऐतिहासिक दृष्टिकोनातून विशेष महत्त्वाचा ठरतो.
यंदाच्या कार्यक्रमात युवराज संभाजी छत्रपती महाराज आणि युवराजकुमार शाहाजीराजे छत्रपती यांच्या प्रमुख उपस्थितीमुळे कार्यक्रमाला विशेष महत्त्व प्राप्त होणार आहे. त्यांच्या उपस्थितीत पारंपरिक पद्धतीने शिवराज्याभिषेक सोहळ्याचे आयोजन होणार असून, शिवकालीन संस्कृती आणि वैभव अनुभवण्याची संधी उपस्थितांना मिळणार आहे.
समितीकडून जाहीर करण्यात आलेल्या कार्यक्रमानुसार, सकाळपासून विविध धार्मिक आणि ऐतिहासिक उपक्रमांचे आयोजन करण्यात येणार आहे. शिवभक्तांच्या उपस्थितीत रायगडावर छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या स्मृतींना अभिवादन केले जाणार असून, शिवकालीन परंपरा, ढोल-ताशे, भगवे ध्वज आणि जयघोषांनी परिसर दुमदुमून जाणार आहे.
कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला जिजाऊ मातांच्या स्मृतींना अभिवादन करून शिवराज्याभिषेक सोहळ्याची औपचारिक सुरुवात केली जाणार आहे. यानंतर पारंपरिक पद्धतीने मिरवणूक, स्वागत सोहळा आणि शिवमूर्तींचे पूजन यांसारखे विविध कार्यक्रम पार पडणार आहेत. शिवकालीन वेशभूषा आणि पारंपरिक शस्त्रांचे प्रदर्शन हे देखील उपस्थितांसाठी विशेष आकर्षण ठरणार आहे.
विशेष म्हणजे, शिवराज्याभिषेकाच्या निमित्ताने महाराष्ट्रातील विविध जिल्ह्यांतून येणाऱ्या शिवप्रेमींसाठी सुविधा उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन प्रशासन आणि समितीकडून करण्यात आले आहे. रायगड परिसरात सुरक्षेची विशेष व्यवस्था करण्यात येणार असून, गर्दी लक्षात घेऊन वाहतूक व्यवस्थेचेही नियोजन केले जात आहे. शिवभक्तांना कोणतीही अडचण येऊ नये यासाठी स्वयंसेवकांची फौज तैनात करण्यात येणार आहे.
शिवराज्याभिषेक सोहळ्याच्या माध्यमातून युवा पिढीला स्वराज्याचा इतिहास समजावा आणि छत्रपती शिवाजी महाराजांचे विचार प्रेरणादायी ठरावेत, हा समितीचा प्रमुख उद्देश आहे. इतिहासातील पराक्रम, राष्ट्रप्रेम, संघटनशक्ती आणि स्वाभिमान यांचे महत्त्व आजच्या काळातही तितकेच महत्त्वाचे असल्याचा संदेश या सोहळ्यातून दिला जाणार आहे.
दरवर्षीप्रमाणे यंदाही रायगडावर मोठ्या संख्येने शिवप्रेमी सहभागी होणार असून, संपूर्ण गड भगव्या रंगात न्हाऊन निघणार आहे. शिवगर्जना, ढोल-ताशांचा गजर, शिवभक्तांचा उत्साह आणि स्वराज्याच्या इतिहासाचे स्मरण यामुळे रायगडावरील वातावरण भारावून जाणार आहे. त्यामुळे ६ जूनचा हा ऐतिहासिक दिवस पुन्हा एकदा महाराष्ट्रासाठी अभिमानाचा आणि प्रेरणेचा क्षण ठरणार आहे.
समितीने राज्यातील सर्व शिवभक्त, युवक आणि इतिहासप्रेमींना मोठ्या संख्येने सहभागी होण्याचे आवाहन केले आहे. शिवराज्याभिषेक सोहळ्याच्या निमित्ताने स्वराज्याचा इतिहास नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्याचा आणि शिवरायांच्या कार्याचा गौरव करण्याचा संकल्प यंदाही करण्यात आला आहे. रायगडावरील हा ऐतिहासिक सोहळा स्वराज्याच्या स्मृतींना उजाळा देत नव्या उमेदीने शिवशौर्याचा जागर घडवणार आहे.
About the Author
