मुंबई : राज्यातील एसटी बसस्थानकांच्या परिसरात वाढत चाललेल्या अवैध प्रवासी वाहतुकीला आळा घालण्यासाठी परिवहन विभागाने मोठी मोहीम हाती घेतली आहे. राज्यभरातील सर्व एसटी बसस्थानकांच्या २०० मीटर परिसरात खासगी वाहनांद्वारे होणारी अनधिकृत प्रवासी वाहतूक रोखण्यासाठी ५ जून ते १५ जून या कालावधीत विशेष तपासणी आणि कारवाई मोहीम राबविण्यात येणार आहे. परिवहन मंत्री तथा महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी यासंदर्भात स्पष्ट निर्देश दिले असून, संबंधित यंत्रणांना युद्धपातळीवर काम करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
एसटी बसस्थानकांच्या आसपास अनेक ठिकाणी खासगी वाहनचालकांकडून बेकायदेशीरपणे प्रवासी उचलणे आणि सोडणे सुरू असल्याच्या तक्रारी सातत्याने पुढे येत होत्या. यामुळे एसटी महामंडळाच्या उत्पन्नावर परिणाम होत असून प्रवाशांच्या सुरक्षेचाही प्रश्न निर्माण होत आहे. या पार्श्वभूमीवर परिवहन विभागाने कठोर भूमिका घेत राज्यव्यापी मोहीम सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
ही मोहीम उच्च न्यायालयाच्या औरंगाबाद खंडपीठाने दिलेल्या आदेशांच्या अंमलबजावणीचा भाग असल्याचे सांगण्यात आले आहे. न्यायालयाने एसटी बसस्थानकांच्या परिसरात अवैध वाहतूक रोखण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना करण्याचे निर्देश प्रशासनाला दिले होते. त्यानुसार आता बसस्थानकांच्या २०० मीटर परिघात कोणत्याही खासगी वाहनाला प्रवासी घेणे किंवा उतरवणे प्रतिबंधित राहणार आहे.
परिवहन विभागाच्या माहितीनुसार, या मोहिमेत प्रादेशिक परिवहन अधिकारी (RTO), उपप्रादेशिक परिवहन कार्यालये, स्थानिक पोलीस प्रशासन आणि एसटी महामंडळ यांचा समन्वय साधून संयुक्त कारवाई केली जाणार आहे. विविध जिल्ह्यांमध्ये विशेष तपासणी पथके स्थापन करण्यात आली असून बसस्थानक परिसरात नियमित पाहणी केली जाणार आहे.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, अनेक ठिकाणी खासगी वाहतूकदार एसटी बसस्थानकांच्या अगदी जवळ वाहन उभी करून प्रवाशांना आकर्षित करतात. यामुळे एसटीच्या प्रवासी संख्येत घट होत असून वाहतूक कोंडीची समस्याही निर्माण होते. काही वेळा अशा वाहनांकडे आवश्यक परवाने, विमा किंवा सुरक्षिततेच्या निकषांचे पालन नसल्याने प्रवाशांच्या जीवितालाही धोका निर्माण होतो. त्यामुळे अशा प्रकारच्या वाहतुकीवर नियंत्रण ठेवणे अत्यावश्यक बनले आहे.
विशेष मोहिमेदरम्यान नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या वाहनांवर मोटार वाहन कायद्यांतर्गत दंडात्मक कारवाई केली जाणार आहे. आवश्यकतेनुसार वाहन जप्त करणे, परवाना निलंबित करण्याची शिफारस करणे किंवा इतर कायदेशीर कारवाई करण्याचाही इशारा प्रशासनाने दिला आहे. त्यामुळे खासगी वाहनचालकांनी नियमांचे काटेकोर पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
एसटी महामंडळाच्या अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, राज्याच्या ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील लाखो नागरिकांसाठी एसटी ही जीवनवाहिनी आहे. अशा परिस्थितीत बसस्थानकांच्या परिसरात अनधिकृत वाहतुकीमुळे एसटीच्या सेवांवर परिणाम होणे चिंताजनक आहे. महामंडळाच्या आर्थिक स्थितीवरही याचा विपरीत परिणाम होत असल्याने या समस्येवर कठोर पावले उचलणे आवश्यक होते.
परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक यांनी संबंधित अधिकाऱ्यांना दिलेल्या निर्देशांमध्ये कारवाई केवळ कागदोपत्री न राहता प्रत्यक्षात प्रभावीपणे राबविण्याचा आग्रह धरला आहे. प्रत्येक जिल्ह्यातील कारवाईचा नियमित आढावा घेतला जाणार असून, नियमभंग करणाऱ्यांविरुद्ध कोणतीही सवलत दिली जाणार नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
दरम्यान, या मोहिमेमुळे बसस्थानक परिसरातील वाहतूक व्यवस्था अधिक शिस्तबद्ध होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. प्रवाशांना सुरक्षित आणि नियमनबद्ध वाहतूक सेवा उपलब्ध करून देणे, एसटी महामंडळाच्या महसुलाचे संरक्षण करणे आणि सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेला बळकटी देणे हे या मोहिमेचे प्रमुख उद्दिष्ट असल्याचे परिवहन विभागाने नमूद केले आहे.
राज्यभरातील नागरिकांनीही या मोहिमेला सहकार्य करावे, अवैध प्रवासी वाहतुकीचा वापर टाळावा आणि अधिकृत व सुरक्षित वाहतूक सेवांनाच प्राधान्य द्यावे, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे. १५ जूनपर्यंत चालणाऱ्या या विशेष मोहिमेनंतरही अशा प्रकारच्या कारवाया सातत्याने सुरू राहणार असल्याचे संकेत देण्यात आले आहेत. त्यामुळे एसटी बसस्थानकांच्या परिसरात सुरू असलेल्या अनधिकृत प्रवासी वाहतुकीवर मोठ्या प्रमाणात लगाम बसण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
