पुणे शहरातील वाढती वाहतूक कोंडी आणि गंभीर तसेच प्राणघातक अपघातांच्या पार्श्वभूमीवर वाहतूक पोलिसांनी महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. पुणे पोलिस आयुक्त यांनी नियमित वाहतूक दंडाची कारवाई काही काळासाठी थांबवून शहरातील वाहतूक सुरळीत करण्यावर अधिक लक्ष केंद्रित करण्याचे निर्देश दिले आहेत. हा निर्णय ३१ ऑगस्टपर्यंत लागू राहणार असून, या काळात वाहतूक व्यवस्थापनाला प्राधान्य देण्यात येणार आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून पुणे शहरातील प्रमुख रस्त्यांवर वाहतूक कोंडीची समस्या वाढताना दिसत आहे. सकाळी आणि सायंकाळच्या गर्दीच्या वेळेत अनेक भागांत वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागत आहेत. त्याचबरोबर शहरातील विविध भागांत गंभीर आणि जीवघेणे अपघात घडत असल्याने वाहतूक व्यवस्थापनासमोर मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर झालेल्या आढावा बैठकीत वाहतूक व्यवस्थेचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला.
या बैठकीनंतर पोलिस आयुक्त यांनी वाहतूक पोलिसांना नियमित दंडात्मक कारवाईपेक्षा रस्त्यांवरील वाहतूक सुरळीत ठेवण्यावर भर देण्याचे निर्देश दिले. वाहनचालकांकडून होणाऱ्या प्रत्येक छोट्या वाहतूक नियमभंगासाठी तत्काळ दंड आकारण्याऐवजी वाहतूक कोंडी कमी करणे, वाहनांची योग्य पद्धतीने वाहतूक करणे आणि अपघातप्रवण ठिकाणी पोलिसांची उपस्थिती वाढवणे याला प्राधान्य देण्याचे सांगण्यात आले आहे.
या निर्णयाचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे वाहतूक पोलिसांकडे असलेल्या ई-चलन मशीनबाबत करण्यात आलेले निर्देश. नियमित वाहतूक दंडाची कारवाई कमी करण्याच्या उद्देशाने वाहतूक कर्मचाऱ्यांना त्यांच्याकडील ई-चलन मशीन पोलिस मुख्यालयात जमा करण्यास सांगण्यात आले आहे. मात्र, सर्वच प्रकारच्या वाहतूक नियमभंगांकडे दुर्लक्ष केले जाणार नाही.
पोलिस उपनिरीक्षक आणि त्यापेक्षा वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडे ई-चलनची साधने उपलब्ध राहणार आहेत. गंभीर स्वरूपाच्या वाहतूक नियमभंगाच्या प्रकरणांमध्ये हे अधिकारी दंडात्मक कारवाई करू शकणार आहेत. विशेषतः जड वाहनांनी नो-एंट्री क्षेत्रात प्रवेश करणे, वाहतुकीस मोठा अडथळा निर्माण करणे किंवा नागरिकांच्या सुरक्षेला धोका निर्माण करणारे नियमभंग यांच्यावर कारवाई सुरू राहणार आहे.
दरम्यान, सीसीटीव्हीच्या माध्यमातून होणारी वाहतूक नियमभंगाची कारवाई मात्र पूर्वीप्रमाणेच सुरू राहणार आहे. शहरातील विविध चौक आणि प्रमुख रस्त्यांवर बसवण्यात आलेल्या सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांच्या माध्यमातून नियमभंग करणाऱ्या वाहनांवर लक्ष ठेवले जाणार आहे. त्यामुळे वाहतूक पोलिसांनी ई-चलन मशीन जमा केल्या असल्या तरी वाहतूक नियमांची अंमलबजावणी पूर्णपणे बंद होणार नाही.
पुण्यातील वाढती वाहनसंख्या, अरुंद रस्ते, सुरू असलेली विविध विकासकामे, चुकीच्या पद्धतीने पार्किंग आणि गर्दीच्या वेळेतील वाहनांची मोठी संख्या यामुळे वाहतूक कोंडी ही रोजची समस्या बनली आहे. अनेकदा एखाद्या चौकात किरकोळ अपघात किंवा वाहन बिघाड झाल्यानंतर त्याचा परिणाम आजूबाजूच्या अनेक रस्त्यांवर होतो. त्यामुळे वाहतूक पोलिसांवर तातडीने परिस्थिती नियंत्रणात आणण्याची जबाबदारी असते.
नियमित दंडात्मक कारवाईपेक्षा प्रत्यक्ष रस्त्यावर वाहतूक सुरळीत ठेवण्याला प्राधान्य देण्याच्या या निर्णयामुळे वाहतूक पोलिसांना अधिक मनुष्यबळ रस्त्यावर तैनात करता येण्याची शक्यता आहे. गर्दीच्या ठिकाणी वाहतूक नियंत्रित करणे, सिग्नल व्यवस्थेवर लक्ष ठेवणे, चुकीच्या पद्धतीने पार्क केलेली वाहने हटवणे आणि अपघात झाल्यास तातडीने वाहतूक पूर्ववत करणे यासाठी पोलिसांचा अधिक वेळ उपलब्ध होऊ शकतो.
मात्र, या निर्णयाचा अर्थ नागरिकांनी वाहतूक नियमांकडे दुर्लक्ष करावे असा अजिबात नाही. हेल्मेटचा वापर, सीट बेल्ट, सिग्नलचे पालन, वेगावर नियंत्रण आणि नो-एंट्री नियमांचे पालन करणे ही प्रत्येक वाहनचालकाची जबाबदारी आहे. विशेषतः गंभीर नियमभंग केल्यास वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडून कारवाई होऊ शकते तसेच सीसीटीव्हीच्या माध्यमातूनही दंडात्मक कारवाई सुरू राहणार आहे.
३१ ऑगस्टपर्यंतच्या या कालावधीत पुणे शहरातील वाहतूक व्यवस्था अधिक कार्यक्षम करण्यासाठी पोलिसांकडून कोणते उपाय केले जातात, याकडे नागरिकांचे लक्ष लागले आहे. वाहतूक कोंडी कमी झाली आणि अपघातांचे प्रमाण नियंत्रणात आले तर या निर्णयाचा सकारात्मक परिणाम दिसून येऊ शकतो.
एकूणच, पुणे वाहतूक पोलिसांनी सध्या दंडापेक्षा वाहतूक व्यवस्थापनाला प्राधान्य देण्याची भूमिका घेतली आहे. शहरातील रस्ते अधिक सुरक्षित आणि वाहतूक अधिक सुरळीत करण्याच्या उद्देशाने हा निर्णय घेण्यात आला असून, नागरिकांनीही पोलिसांना सहकार्य करून वाहतूक नियमांचे काटेकोरपणे पालन करणे अपेक्षित आहे.
About the Author
