मुंबई/पुणे : महाराष्ट्रातील नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या भेसळखोर आणि प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री करणाऱ्यांविरोधात अन्न व औषध प्रशासनाने (एफडीए) राज्यव्यापी धडक मोहीम सुरू केली असून, अवघ्या सहा दिवसांत मोठ्या प्रमाणावर कारवाई करण्यात आली आहे. आयएएस अधिकारी तुकाराम मुंढे यांनी अन्न व औषध प्रशासनाच्या आयुक्तपदाची सूत्रे स्वीकारल्यानंतर भेसळमुक्त महाराष्ट्रासाठी विशेष मोहीम हाती घेण्यात आली आहे. या मोहिमेअंतर्गत राज्यभरात 203 ठिकाणी छापे टाकण्यात आले असून, सुमारे 1 कोटी 58 लाख 28 हजार रुपयांचा प्रतिबंधित आणि भेसळयुक्त माल जप्त करण्यात आला आहे. तसेच 102 जणांना अटक करण्यात आली असून 68 आस्थापना सील करण्यात आल्या आहेत.
राज्य सरकारच्या निर्देशानुसार 25 मे ते 31 मे या कालावधीत ‘सेफ फूड, सेफ ड्रग, सेफ महाराष्ट्र’ ही विशेष मोहीम राबविण्यात येत आहे. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश नागरिकांना सुरक्षित अन्न उपलब्ध करून देणे, भेसळयुक्त पदार्थांच्या विक्रीला आळा घालणे आणि सार्वजनिक आरोग्याला धोका निर्माण करणाऱ्या घटकांवर कठोर कारवाई करणे हा आहे.
अन्न व औषध प्रशासनाने राज्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये गुटखा, पानमसाला, सुगंधित तंबाखू, भेसळयुक्त अन्नपदार्थ तसेच विनापरवाना साठवून ठेवलेल्या वस्तूंवर लक्ष केंद्रित केले आहे. अनेक ठिकाणी अचानक धाडी टाकून मोठ्या प्रमाणावर प्रतिबंधित माल जप्त करण्यात आला आहे. या कारवाईमुळे बेकायदेशीर अन्नव्यवसाय करणाऱ्यांमध्ये खळबळ उडाली आहे.
पुणे जिल्ह्यात विशेष मोहीम
अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांच्या मार्गदर्शनाखाली पुणे जिल्ह्यातही विशेष तपास मोहीम राबविण्यात आली. पुणे विभागाचे सहायक आयुक्त (अन्न) दि. वा. भोगावडे यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आंबेगाव आणि खेड तालुक्यांमध्ये पाच ठिकाणी छापे टाकण्यात आले. या कारवाईत 19 लाख 3 हजार 379 रुपयांचा प्रतिबंधित आणि संशयित माल जप्त करण्यात आला आहे.
अधिकाऱ्यांनी अचानक धाड टाकल्यामुळे अनेक ठिकाणी बेकायदेशीर साठे उघडकीस आले. काही व्यावसायिकांकडे आवश्यक परवानग्या नसल्याचेही तपासात आढळून आले. प्रशासनाने संबंधितांवर कायदेशीर कारवाई सुरू केली आहे.
मंचरमध्ये 10 लाखांहून अधिक किमतीचा माल जप्त
आंबेगाव तालुक्यातील मंचर येथे अन्न व औषध प्रशासनाने मोठी कारवाई करत 10 लाख 79 हजार 759 रुपयांचा साठा जप्त केला. या साठ्यामध्ये प्रतिबंधित गुटखा, पानमसाला, सुगंधित तंबाखू तसेच विनापरवाना साठवून ठेवण्यात आलेले अन्नपदार्थ आढळून आले.
मिळालेल्या माहितीनुसार, संबंधित ठिकाणी मोठ्या प्रमाणावर माल साठवून ठेवण्यात आला होता. प्रशासनाने तातडीने छापा टाकत संपूर्ण माल जप्त केला. नमुने तपासणीसाठी प्रयोगशाळेकडे पाठविण्यात आले असून पुढील तपास सुरू आहे.
आरोग्यासाठी घातक असलेल्या पदार्थांची विक्री थांबविण्यासाठी अशा प्रकारच्या कारवाया सातत्याने सुरू राहतील, असा इशारा प्रशासनाने दिला आहे. विशेषतः युवकांमध्ये गुटखा आणि सुगंधित तंबाखूचे वाढते सेवन लक्षात घेऊन या पदार्थांच्या अवैध विक्रीवर कठोर कारवाई केली जात आहे.
इंदापुरात वाहनासह अडीच लाखांचा मुद्देमाल जप्त
पुणे जिल्ह्यातील इंदापूर येथेही अन्न व औषध प्रशासनाने मोठी धडक कारवाई केली. राज्य शासनाने प्रतिबंधित केलेल्या पानमसाला आणि सुगंधित तंबाखूची बेकायदेशीर वाहतूक आणि विक्री होत असल्याची माहिती मिळाल्यानंतर अधिकाऱ्यांनी सापळा रचला.
या कारवाईदरम्यान वाहनासह 2 लाख 57 हजार 254 रुपयांचा मुद्देमाल जप्त करण्यात आला. संबंधित मालाची वाहतूक करणाऱ्या तिघांविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला असून पुढील चौकशी सुरू आहे.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री आणि वाहतूक करण्यासाठी विविध मार्गांचा वापर केला जात असल्याचे निदर्शनास येत आहे. त्यामुळे अशा नेटवर्कचा शोध घेण्यासाठी विशेष पथके कार्यरत आहेत.
बार्शीत पान शॉपवर छापा
सोलापूर जिल्ह्यातील बार्शी शहरातही अन्न व औषध प्रशासनाने धडक कारवाई केली. सुभाषनगर परिसरातील एका पान शॉपवर सोमवारी (1 जून) छापा टाकण्यात आला. या कारवाईत प्रतिबंधित गुटखा, पानमसाला आणि सुगंधित तंबाखूचा साठा जप्त करण्यात आला.
संबंधित दुकान चालकाविरुद्ध अन्न सुरक्षा व मानके कायदा तसेच भारतीय न्याय संहिता (बीएनएस) अंतर्गत विविध कलमांन्वये गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. प्रशासनाने जप्त केलेल्या मालाचा तपशील गोळा करून पुढील कायदेशीर प्रक्रिया सुरू केली आहे.
भेसळखोरांवर कठोर कारवाईचा इशारा
अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी नागरिकांच्या आरोग्याशी तडजोड करणाऱ्यांविरोधात शून्य सहनशीलतेचे धोरण अवलंबण्यात येणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे. प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री, भेसळयुक्त अन्नपदार्थांचे उत्पादन किंवा वितरण करणाऱ्यांवर कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात येणार आहे.
राज्यातील सर्व विभागीय कार्यालयांना विशेष तपास मोहिमा राबविण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. संशयित आस्थापनांवर अचानक छापे, नमुन्यांची तपासणी आणि परवान्यांची पडताळणी यावर भर देण्यात येत आहे.
नागरिकांनी सतर्क राहण्याचे आवाहन
अन्न व औषध प्रशासनाने नागरिकांनाही सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. बाजारात विक्रीस असलेल्या अन्नपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत शंका असल्यास किंवा प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री होत असल्याचे आढळल्यास तातडीने प्रशासनाला माहिती देण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
‘सेफ फूड, सेफ ड्रग, सेफ महाराष्ट्र’ मोहिमेमुळे राज्यभरातील भेसळखोर आणि बेकायदेशीर व्यापार करणाऱ्यांवर मोठा दबाव निर्माण झाला असून आगामी काळात अशा कारवायांची व्याप्ती आणखी वाढविण्यात येणार असल्याचे संकेत प्रशासनाकडून देण्यात आले आहेत. नागरिकांच्या आरोग्याचे संरक्षण आणि सुरक्षित अन्नपुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी ही मोहीम निर्णायक ठरणार असल्याचे मानले जात आहे.
About the Author
