पुणे : लोणावळा-कर्जत घाट विभागात झालेल्या भूस्खलनानंतर सुरू असलेल्या दुरुस्ती आणि रेल्वे मार्ग पूर्ववत करण्याच्या कामाला गती देण्यासाठी मध्य रेल्वेने रेल्वेगाड्या रद्द करण्याचा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे दररोज हजारो प्रवाशांची जीवनवाहिनी मानल्या जाणाऱ्या पुणे-मुंबई मार्गावरील तीन प्रमुख इंटरसिटी गाड्यांसह अनेक लांब पल्ल्याच्या गाड्यांची वाहतूक प्रभावित होणार आहे. मुसळधार पावसामुळे रेल्वे मार्गावर झालेल्या नुकसानीची दुरुस्ती सुरक्षित आणि जलदगतीने पूर्ण करण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचे रेल्वे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे लोणावळा- कर्जत घाट परिसरात अनेक ठिकाणी दरडी कोसळल्या आणि माती रेल्वे रुळांवर आल्याने रेल्वे वाहतुकीत मोठा अडथळा निर्माण झाला. काही ठिकाणी पाण्याचा वेग वाढल्याने रेल्वे मार्गावरील संरचनांनाही नुकसान झाल्याचे समोर आले. या पार्श्वभूमीवर रेल्वे अभियंते आणि तांत्रिक पथके युद्धपातळीवर दुरुस्तीचे काम करत असून, प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देत काही दिवसांसाठी रेल्वे सेवा मर्यादित ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
रद्द करण्यात आलेल्या गाड्यांमध्ये पुणे आणि मुंबईदरम्यान धावणाऱ्या अत्यंत लोकप्रिय डेक्कन क्वीन, डेक्कन एक्स्प्रेस आणि सीएसएमटी-पुणे इंटरसिटी एक्स्प्रेस या गाड्यांचा समावेश आहे. कार्यालयीन कामासाठी, व्यावसायिक कारणांसाठी तसेच शैक्षणिक प्रवासासाठी या गाड्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जात असल्याने हजारो प्रवाशांना पर्यायी व्यवस्था करावी लागणार आहे. विशेषतः दररोज अप-डाऊन करणाऱ्या प्रवाशांसाठी हा निर्णय मोठा धक्का मानला जात आहे.
याशिवाय अनेक लांब पल्ल्याच्या रेल्वेगाड्याही दोन्ही दिशांनी रद्द करण्यात आल्या आहेत. यामध्ये हुबळी-दादर एक्स्प्रेस, सीएसएमटी-हैदराबाद एक्स्प्रेस, दौंड-इंदूर एक्स्प्रेस आणि चेन्नई एग्मोर एक्स्प्रेस यांचा समावेश आहे. या गाड्यांद्वारे महाराष्ट्रासह कर्नाटक, तेलंगणा, मध्य प्रदेश आणि तामिळनाडूकडे प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना याचा मोठा फटका बसणार आहे.
तसेच महालक्ष्मी एक्स्प्रेस, जोधपूर-हडपसर एक्स्प्रेस आणि सातारा-दादर एक्स्प्रेस या गाड्याही रद्द राहणार आहेत. रेल्वे प्रशासनाने संबंधित प्रवाशांनी आपल्या गाडीचे वेळापत्रक आणि प्रवासाची स्थिती तपासूनच रेल्वे स्थानकावर यावे, असे आवाहन केले आहे.
विशेष प्रवाशांसाठी चालविण्यात आलेल्या आठ विशेष रेल्वेगाड्याही रद्द करण्यात आल्या आहेत. दुरुस्तीचे काम अधिक वेगाने पूर्ण करण्यासाठी आणि रेल्वे मार्गावर आवश्यक यंत्रसामग्री व कर्मचारी तैनात ठेवण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
मध्य रेल्वेच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, लोणावळा-कर्जत घाट हा मुंबई-पुणे रेल्वे मार्गावरील अत्यंत संवेदनशील विभाग मानला जातो. पावसाळ्यात या परिसरात भूस्खलनाची शक्यता वाढत असल्याने सातत्याने निरीक्षण केले जाते. यंदा झालेल्या अतिवृष्टीमुळे काही ठिकाणी माती आणि दगड मोठ्या प्रमाणावर रेल्वे रुळांवर आल्याने वाहतूक सुरळीत ठेवणे शक्य झाले नाही. त्यामुळे सुरक्षिततेच्या दृष्टीने गाड्या रद्द करून संपूर्ण लक्ष दुरुस्तीच्या कामावर केंद्रित करण्यात आले आहे.
सध्या रेल्वेची अभियंता पथके, ट्रॅक मेंटेनन्स कर्मचारी आणि आपत्कालीन यंत्रणा दिवस-रात्र काम करत आहेत. भूस्खलनग्रस्त भागातील माती हटविणे, रुळांची तपासणी, सिग्नल यंत्रणेची चाचणी आणि ट्रॅकची स्थिरता सुनिश्चित करण्याची कामे सुरू आहेत. हवामान अनुकूल राहिल्यास नियोजित वेळेत दुरुस्ती पूर्ण करून रेल्वे सेवा पूर्ववत करण्याचा रेल्वे प्रशासनाचा प्रयत्न आहे.
दरम्यान, पुणे आणि मुंबईदरम्यान प्रवास करणाऱ्या अनेक प्रवाशांनी पर्यायी वाहतुकीचा मार्ग स्वीकारण्यास सुरुवात केली आहे. राज्य परिवहन महामंडळाच्या बससेवा तसेच खासगी प्रवासी बस आणि टॅक्सी सेवांवर अतिरिक्त ताण वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे प्रवासाचे नियोजन करताना पुरेसा वेळ राखून ठेवण्याचा सल्ला प्रशासनाने दिला आहे.
रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांना विनंती केली आहे की, प्रवासापूर्वी आपल्या गाडीची सद्यस्थिती अधिकृत माध्यमांवर तपासावी. रद्द झालेल्या गाड्यांमुळे आरक्षित तिकिटधारकांना नियमानुसार परतावा मिळणार असून, आवश्यक ती माहिती रेल्वेच्या अधिकृत सेवा केंद्रांद्वारे उपलब्ध करून दिली जात आहे.
दुरुस्तीचे काम पूर्ण झाल्यानंतर परिस्थितीचा आढावा घेऊन रेल्वे सेवा टप्प्याटप्प्याने पूर्ववत करण्यात येईल, असे मध्य रेल्वेने स्पष्ट केले आहे. तोपर्यंत प्रवाशांनी संयम बाळगून अधिकृत सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहनही करण्यात आले आहे.
