पुणे : राज्यभर सुरू असलेल्या ‘सेफ फूड, सेफ ड्रग, सेफ महाराष्ट्र’ अभियानांतर्गत पुणे विभागात अन्न व औषध प्रशासनाने मोठी कारवाई करत सात हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सचे परवाने निलंबित केले आहेत. तपासणीदरम्यान अस्वच्छ स्वयंपाकगृहे, अन्नसुरक्षा नियमांचे गंभीर उल्लंघन, मुदतबाह्य खाद्यपदार्थांचा साठा तसेच स्वच्छतेच्या निकषांकडे दुर्लक्ष झाल्याचे आढळून आल्याने ही कारवाई करण्यात आली.
पुणे विभागातील विविध शहरांमध्ये आणि तालुक्यांमध्ये एफडीएच्या अधिकाऱ्यांनी एकूण ७० हॉटेल्स व रेस्टॉरंट्सची अचानक तपासणी केली. या मोहिमेचा उद्देश नागरिकांना सुरक्षित, स्वच्छ आणि दर्जेदार अन्न उपलब्ध करून देणे तसेच अन्न व्यवसायिकांनी अन्नसुरक्षा आणि मानके कायद्याचे काटेकोर पालन करावे, हा होता.
तपासणीदरम्यान अनेक ठिकाणी गंभीर त्रुटी आढळून आल्या. काही आस्थापनांमध्ये स्वयंपाकघरातील स्वच्छतेचा अभाव, अन्नपदार्थ अयोग्य तापमानात साठवणे, मुदत संपलेले खाद्यपदार्थ वापरण्यासाठी ठेवणे, कच्चे आणि शिजवलेले अन्न एकाच ठिकाणी साठवणे, कर्मचाऱ्यांकडून आवश्यक स्वच्छता पाळली जात नसल्याचे निरीक्षण अधिकाऱ्यांनी नोंदविले. तसेच काही ठिकाणी कीटक नियंत्रणाची प्रभावी व्यवस्था नसल्याचेही आढळले.
सात हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्सचे परवाने तात्काळ निलंबित करण्यात आले. संबंधित आस्थापनांना त्रुटी दूर करून आवश्यक सुधारणा केल्यानंतरच पुढील कार्यवाहीबाबत निर्णय घेतला जाणार असल्याचे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे. नियमांचे पालन न करणाऱ्या इतर आस्थापनांनाही नोटिसा बजावण्यात आल्या असून त्यांना ठरावीक कालावधीत सुधारणा करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
एफडीएच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, अन्नसुरक्षेशी कोणतीही तडजोड सहन केली जाणार नाही. ग्राहकांच्या आरोग्याशी संबंधित बाबींमध्ये निष्काळजीपणा करणाऱ्या आस्थापनांवर कठोर कारवाई सुरूच राहील. तपासणी मोहिमेदरम्यान आढळलेल्या त्रुटींची नोंद करण्यात आली असून संबंधित व्यावसायिकांना अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन करण्याबाबत मार्गदर्शनही करण्यात आले.
अलीकडच्या काळात बाहेर जेवणाऱ्यांची संख्या वाढत असल्याने हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्समध्ये स्वच्छता व दर्जेदार अन्नाची हमी देणे अत्यंत आवश्यक बनले आहे. ग्राहकांचा विश्वास टिकवून ठेवण्यासाठी प्रत्येक अन्न व्यवसायिकाने स्वच्छता, अन्न साठवण, कर्मचाऱ्यांची वैयक्तिक स्वच्छता आणि अन्न तयार करण्याच्या प्रक्रियेत निर्धारित मानकांचे पालन करणे बंधनकारक आहे.
अधिकाऱ्यांच्या मते, अनेक व्यावसायिक नियमांची माहिती असूनही त्यांचे काटेकोर पालन करत नाहीत. काही ठिकाणी मुदतबाह्य खाद्यपदार्थ वेगळे न ठेवता वापरासाठी साठवलेले आढळले, तर काही ठिकाणी खाद्यपदार्थांच्या पॅकेजिंगवर आवश्यक माहिती उपलब्ध नव्हती. अशा त्रुटींमुळे ग्राहकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो.
‘सेफ फूड, सेफ ड्रग, सेफ महाराष्ट्र’ अभियानांतर्गत पुढील काही दिवस राज्यभर अशाच प्रकारच्या अचानक तपासण्या सुरू राहणार आहेत. पुणे विभागासह इतर जिल्ह्यांमध्येही अन्न व्यवसायिकांच्या परवान्यांची, स्वच्छतेच्या निकषांची, अन्न साठवण पद्धतीची आणि खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेची तपासणी केली जाणार आहे. गंभीर उल्लंघन आढळल्यास परवाना निलंबन, दंड किंवा अन्य कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल, असा इशारा प्रशासनाने दिला आहे.
एफडीएने नागरिकांनाही सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. कोणत्याही हॉटेल किंवा रेस्टॉरंटमध्ये अस्वच्छता, निकृष्ट दर्जाचे अन्न, मुदतबाह्य खाद्यपदार्थ किंवा अन्नसुरक्षा नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांकडे तक्रार नोंदवावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे. ग्राहकांच्या तक्रारींवर तातडीने कारवाई करून आवश्यक तपासणी केली जाईल, असे प्रशासनाने स्पष्ट केले.
तज्ज्ञांच्या मते, अन्नातून पसरणाऱ्या आजारांचे प्रमाण कमी करण्यासाठी नियमित तपासण्या, कठोर अंमलबजावणी आणि ग्राहकांची जागरूकता या तिन्ही गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत. अन्न व्यवसायिकांनी केवळ दंड किंवा कारवाईच्या भीतीने नव्हे, तर ग्राहकांच्या आरोग्याची जबाबदारी लक्षात घेऊन अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन करणे गरजेचे आहे.
पुणे विभागातील सात आस्थापनांवर झालेली ही कारवाई अन्न व्यवसायिकांसाठी स्पष्ट इशारा मानली जात आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर प्रशासन कठोर भूमिका घेणार असून, स्वच्छ आणि सुरक्षित अन्नपुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी तपासणी मोहिमा आगामी काळात अधिक तीव्र करण्यात येणार असल्याचे एफडीएने स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि इतर अन्न व्यवसायिकांनी आवश्यक सुधारणा करून कायद्याचे पालन करणे ही काळाची गरज असल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
