राज्यात सप्टेंबर महिन्याच्या अखेरीस मान्सूनच्या परतीच्या हालचाली सुरू झाल्या असतानाच काही भागांत पुन्हा पावसाचे वातावरण निर्माण होण्याची शक्यता आहे. हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजानुसार, मध्य महाराष्ट्रातील काही भागांत मेघगर्जनेसह पावसाची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकरी आणि नागरिकांनी स्थानिक हवामानाच्या अंदाजाकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.
मान्सूनच्या परतीच्या प्रवासाला सुरुवात
देशाच्या काही भागांतून नैऋत्य मोसमी वारे म्हणजेच मान्सूनच्या परतीच्या प्रवासाला सुरुवात झाली आहे. महाराष्ट्रातही पावसाचा जोर अनेक ठिकाणी कमी होताना दिसत आहे. मात्र, बंगालच्या उपसागरातील हवामान प्रणाली आणि वातावरणातील बदलांमुळे काही भागांत पुन्हा पावसासाठी पोषक परिस्थिती तयार होऊ शकते.
अशा परिस्थितीत राज्यात काही ठिकाणी ढगाळ वातावरण, विजांचा कडकडाट आणि वादळी वाऱ्यासह पावसाच्या सरी पडण्याची शक्यता कायम आहे. हवामान विभागाच्या ताज्या उपविभागीय अंदाजानुसार मध्य महाराष्ट्रात मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि वादळी वाऱ्याची शक्यता दर्शवण्यात आली आहे.
जारी करण्यात आलेल्या IMDच्या उपविभागीय इशाऱ्यानुसार मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यासाठी कोणताही विशेष इशारा देण्यात आलेला नाही. विदर्भासाठीही ‘No warning’ अशी नोंद आहे. त्यामुळे संपूर्ण राज्यात मुसळधार पावसाचा इशारा असल्याचे म्हणणे अचूक ठरणार नाही.
मात्र, ‘इशारा नाही’ याचा अर्थ पाऊस अजिबात पडणार नाही असा होत नाही. स्थानिक पातळीवर वातावरणात बदल झाल्यास काही भागांत हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या सरी पडू शकतात. त्यामुळे जिल्हानिहाय आणि स्थानिक हवामानाचा अंदाज पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
पुढील तीन दिवस मध्य महाराष्ट्रासाठी महत्त्वाचे
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार मध्य महाराष्ट्रात मेघगर्जना आणि विजांच्या कडकडाटासह वातावरण राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर, सोलापूर, अहिल्यानगर, नाशिक आणि आसपासच्या भागातील नागरिकांनी हवामानातील अचानक बदलांकडे लक्ष द्यावे.
विशेषतः दुपारनंतर किंवा सायंकाळच्या वेळेत ढगांची दाटी वाढल्यास वादळी पाऊस होण्याची शक्यता असते. अशा वेळी मोकळ्या मैदानात, झाडाखाली किंवा विजेच्या खांबाजवळ उभे राहणे टाळावे, असा सामान्य सुरक्षिततेचा सल्ला आहे.
शेतकऱ्यांसाठीही महत्त्वाचा काळ
सप्टेंबर अखेरचा काळ शेतीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा असतो. अनेक भागांत खरीप पिके अंतिम टप्प्यात आहेत. त्यामुळे अचानक होणाऱ्या पावसाचा फायदा काही पिकांना होऊ शकतो; मात्र जोरदार पाऊस किंवा वादळी वाऱ्यामुळे उभी पिके, फळबागा आणि काढणीला आलेल्या पिकांचे नुकसान होण्याची शक्यता असते.
ज्या शेतकऱ्यांची पिके काढणीच्या टप्प्यात आहेत त्यांनी स्थानिक हवामानाचा अंदाज पाहून काढणीचे नियोजन करणे आवश्यक आहे. तसेच शेतात साचणाऱ्या पाण्याचा निचरा व्यवस्थित होईल याची काळजी घेणे महत्त्वाचे आहे.
राज्यातील पावसाची तूटही चर्चेत
यंदाच्या पावसाळ्यात महाराष्ट्रातील विविध भागांत पावसाचे प्रमाण असमान राहिले आहे. काही भागांत अतिवृष्टी झाली, तर काही जिल्ह्यांना पावसाची कमतरता जाणवली. उपलब्ध आकडेवारीनुसार महाराष्ट्रात पावसाची सुमारे 17 टक्के तूट होती. सोलापूरसारख्या काही जिल्ह्यांमध्ये तूट तुलनेने अधिक असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.
त्यामुळे मान्सूनचा परतीचा प्रवास सुरू होत असतानाही राज्यातील शेतकरी अजूनही पावसाच्या अपेक्षेने हवामानाकडे पाहत आहेत. आगामी काही दिवसांत होणाऱ्या पावसाचे प्रमाण आणि त्याचे जिल्हानिहाय वितरण शेतीसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.
नागरिकांनी काय काळजी घ्यावी?
पावसासोबत विजांचा कडकडाट आणि वादळी वारे होण्याची शक्यता असल्यास नागरिकांनी अनावश्यक प्रवास टाळावा. दुचाकीस्वारांनी विशेष काळजी घ्यावी. विजांचा कडकडाट सुरू असताना झाडाखाली थांबणे टाळावे. नदी, नाले, धरण परिसर किंवा पाण्याच्या प्रवाहाजवळ जाणे टाळणे सुरक्षित ठरते.
हवामान विभागाचे अंदाज वेळोवेळी अद्ययावत होत असतात. त्यामुळे सोशल मीडियावर फिरणाऱ्या अपुऱ्या किंवा जुन्या हवामान संदेशांवर अवलंबून न राहता IMDच्या अधिकृत सूचनांचा आधार घेणे आवश्यक आहे.
पावसाचा जोर कुठे वाढणार?
सध्याच्या अधिकृत अंदाजानुसार राज्यासाठी व्यापक विशेष इशारा नसला, तरी मध्य महाराष्ट्रात मेघगर्जना आणि विजांच्या कडकडाटाची शक्यता आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवसांत हवामानात चढ-उतार पाहायला मिळू शकतात.
एकूणच, महाराष्ट्रात मान्सूनचा परतीचा प्रवास सुरू असताना पावसाची शक्यता पूर्णपणे संपलेली नाही. काही भागांत स्थानिक स्वरूपाचा पाऊस आणि वादळी वातावरण निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे शेतकरी, प्रवासी आणि नागरिकांनी पुढील काही दिवस हवामान विभागाच्या ताज्या अपडेटवर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
About the Author
