मराठा समाजाच्या विविध मागण्यांसाठी मनोज जरांगे पाटील यांनी अंतरवाली सराटी येथे सुरू केलेल्या उपोषणाच्या पार्श्वभूमीवर त्यांच्या आरोग्याचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. जरांगे पाटील यांच्या प्रकृतीवर सातत्याने लक्ष ठेवण्यासाठी जिल्हा प्रशासनाकडून २४ तास वैद्यकीय पथक कार्यरत ठेवण्यात आले आहे. जिल्हा सामान्य रुग्णालय तसेच जिल्हा आरोग्य अधिकारी यांच्या अधिपत्याखाली डॉक्टर आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांकडून नियमित तपासणी व उपचार केले जात आहेत. अधिकृत माहितीनुसार, त्यांच्यावर सलाईनद्वारे उपचार सुरू करण्यात आले असून, आठ सलाईन देण्यात आल्याची माहिती समोर आली आहे.
मनोज जरांगे पाटील यांनी अंतरवाली सराटी येथे मराठा समाजाच्या विविध मागण्यांसाठी उपोषण सुरू केले आहे. उपोषणादरम्यान अन्न आणि पाण्याचा त्याग केल्यामुळे त्यांच्या शरीरावर त्याचा परिणाम होत असल्याचे प्रशासनाच्या वैद्यकीय यंत्रणेकडून लक्षात आले. त्यामुळे आरोग्य तपासणी, आवश्यक उपचार आणि प्रकृतीतील बदलांची नोंद घेण्यासाठी वैद्यकीय पथक तैनात करण्यात आले आहे.
२४ तास वैद्यकीय यंत्रणेची नजर
जरांगे पाटील यांच्या प्रकृतीमध्ये कोणताही अचानक बदल झाल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत उपलब्ध व्हावी, यासाठी आरोग्य विभागाची यंत्रणा सतर्क ठेवण्यात आली आहे. रक्तदाब, रक्तातील साखर, शरीरातील पाण्याचे प्रमाण आणि इतर आवश्यक आरोग्यविषयक बाबींची तपासणी करण्यात येत आहे. उपोषणाचा कालावधी वाढत असल्याने त्यांच्या आरोग्याची नियमित तपासणी महत्त्वाची ठरत आहे.
उपोषणाच्या काळात दीर्घकाळ अन्न व पाणी न घेतल्याने शरीरातील ऊर्जा आणि द्रवपदार्थांचे प्रमाण कमी होण्याचा धोका असतो. त्यामुळे वैद्यकीय पथकाकडून त्यांच्या प्रकृतीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. प्रशासनानेही परिस्थिती गांभीर्याने घेत वैद्यकीय सेवा उपलब्ध करून दिली आहे.
प्रकृतीची स्थिती लक्षात घेऊन जरांगे पाटील यांच्यावर सलाईनद्वारे उपचार सुरू करण्यात आले. उपलब्ध अधिकृत माहितीनुसार, आठ सलाईन देण्यात आल्या आहेत. शरीरातील पाण्याची कमतरता भरून काढणे आणि आवश्यक वैद्यकीय मदत देणे हा या उपचारांचा उद्देश आहे.
यापूर्वीही त्यांच्या प्रकृतीत बिघाड झाल्यानंतर वैद्यकीय उपचारांचा मुद्दा चर्चेत आला होता. उपोषणादरम्यान त्यांचे वजन कमी झाल्याचे आणि रक्तातील साखरेचे प्रमाण घसरल्याचे वृत्तही समोर आले होते. त्यानंतर डॉक्टरांनी त्यांच्यावर उपचार केले होते.
उपोषणाचा राजकीय आणि सामाजिक परिणाम
मनोज जरांगे पाटील यांच्या उपोषणामुळे मराठा आरक्षणाचा प्रश्न पुन्हा एकदा राज्याच्या राजकीय आणि सामाजिक चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. मराठा समाजाच्या विविध मागण्यांवर सरकारने ठोस निर्णय घ्यावा, अशी आंदोलकांची भूमिका आहे. दुसरीकडे, सरकारकडून विविध मागण्यांवर प्रक्रिया सुरू असल्याचे सांगण्यात येत आहे.
सरकारच्या प्रतिनिधींकडून जरांगे पाटील यांनी उपोषण मागे घ्यावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे. मंत्री उदय सामंत आणि आमदार प्रसाद लाड यांनीही त्यांच्या प्रकृतीबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. सरकार आणि जरांगे यांच्यात संवाद सुरू ठेवण्याचा प्रयत्न होत असला तरी मागण्यांवरून अद्याप पूर्ण तोडगा निघालेला नाही.
कुणबी प्रमाणपत्रांचा मुद्दाही चर्चेत
मराठा आरक्षणाशी संबंधित मागण्यांमध्ये कुणबी नोंदी आणि प्रमाणपत्रांचा मुद्दा महत्त्वाचा आहे. प्रशासनाच्या माहितीनुसार, मराठवाड्यात मोठ्या प्रमाणावर कुणबी प्रमाणपत्रे वितरित करण्यात आली आहेत. तसेच जातवैधता प्रमाणपत्रांच्या प्रक्रियेलाही गती देण्यात आल्याचा सरकारचा दावा आहे. सरकारकडून या प्रक्रियेची आकडेवारीही मांडण्यात आली आहे.
मात्र, शासनाच्या कार्यवाहीबाबत जरांगे पाटील यांनी समाधान व्यक्त केलेले नाही. त्यांच्या मते, मागण्यांवर केवळ आश्वासने न देता प्रत्यक्ष आणि स्पष्ट निर्णय घेणे आवश्यक आहे. त्यामुळे उपोषण सुरूच ठेवण्याचा त्यांचा निर्धार कायम असल्याचे त्यांच्या भूमिकेतून दिसून येते.
पुढील काळात काय होणार?
जरांगे पाटील यांच्या प्रकृतीकडे आता प्रशासन, आंदोलक आणि राज्यातील राजकीय पक्षांचे लक्ष लागले आहे. त्यांची प्रकृती आणखी खालावू नये यासाठी वैद्यकीय पथकाकडून सतत देखरेख ठेवली जात आहे. दुसरीकडे, मराठा आरक्षणाच्या मागण्यांवर सरकार आणि आंदोलकांमध्ये तोडगा निघण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
दरम्यान, जरांगे पाटील यांनी सरकारला दिलेली मुदत आणि आंदोलनाची पुढील दिशा यामुळे परिस्थिती आणखी संवेदनशील होण्याची शक्यता आहे. १२ सप्टेंबरनंतर आंदोलनाची पुढील दिशा स्पष्ट होणार असल्याचे वृत्त आहे.
एकीकडे आंदोलनाचा वाढता कालावधी आणि दुसरीकडे खालावत चाललेली प्रकृती यामुळे वैद्यकीय पथकाची जबाबदारी अधिक महत्त्वाची झाली आहे. त्यांच्या आरोग्यावर २४ तास लक्ष ठेवून आवश्यक उपचार उपलब्ध करून देण्यावर प्रशासनाचा भर आहे. त्याचवेळी मराठा आरक्षणाच्या प्रश्नावर राजकीय तोडगा कधी निघतो, याकडे संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
सध्याच्या परिस्थितीत मनोज जरांगे पाटील यांच्या आरोग्याला प्राधान्य देत वैद्यकीय पथकाकडून सातत्याने तपासणी आणि उपचार सुरू आहेत, तर दुसरीकडे त्यांच्या प्रमुख मागण्यांवर सरकारकडून निर्णय होण्याची प्रतीक्षा कायम आहे. त्यामुळे पुढील काही दिवस आंदोलनाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
About the Author
