पेट्रोल आणि डिझेलच्या वाढत्या किमतींपासून बचाव करण्यासाठी CNG वाहनांचा पर्याय स्वीकारलेल्या वाहनधारकांना पुन्हा एकदा महागाईचा सामना करावा लागणार आहे. देशातील काही प्रमुख शहरांमध्ये CNG च्या दरात पुन्हा वाढ करण्यात आली असून, त्याचा थेट परिणाम रोज वाहन वापरणाऱ्या नागरिकांच्या मासिक बजेटवर होणार आहे. पश्चिम आशियातील तणाव आणि नैसर्गिक वायूच्या किमतीतील चढ-उताराच्या पार्श्वभूमीवर इंधन बाजारात अस्थिरता कायम आहे.
माहितीनुसार, दिल्लीमध्ये CNG च्या दरात प्रति किलो 3.89 रुपयांची वाढ करण्यात आली आहे. या वाढीनंतर राजधानीत CNG चा दर 86.98 रुपये प्रति किलो झाला आहे.
गेल्या काही महिन्यांत CNG महागला
CNG हा पेट्रोल आणि डिझेलच्या तुलनेत तुलनेने स्वस्त इंधन मानला जातो. त्यामुळे मोठ्या संख्येने कार, ऑटो रिक्षा, टॅक्सी आणि व्यावसायिक वाहनचालक CNG वाहनांचा वापर करतात. मात्र, मागील काही महिन्यांत CNG च्या दरात सातत्याने वाढ होत असल्याने वाहनधारकांच्या खर्चाचे गणित बिघडत आहे.
ताज्या अहवालानुसार, गेल्या चार महिन्यांच्या कालावधीत CNG जवळपास 10 रुपयांनी महागला आहे. त्यामुळे दरवाढीचा परिणाम केवळ खासगी वाहनधारकांपुरता मर्यादित न राहता सार्वजनिक वाहतूक आणि मालवाहतुकीवरही होण्याची शक्यता आहे.
महाराष्ट्रात किती आहे CNG चा दर?
महाराष्ट्रातील CNG चे दर शहरानुसार वेगवेगळे आहेत. उपलब्ध ताज्या दरांनुसार मुंबईत CNG सुमारे 86 रुपये प्रति किलो, तर पुण्यात 97.50 रुपये प्रति किलो दराने विक्री होत आहे. महाराष्ट्रातील सरासरी दर सुमारे 97.86 रुपये प्रति किलो असल्याचे उपलब्ध इंधन दरांच्या माहितीत दिसून येते.
पुण्यात मे 2026 मध्ये CNG च्या दरात 2.50 रुपये प्रति किलो वाढ करण्यात आली होती. त्यावेळी दर 92.25 रुपयांवरून 94.75 रुपये प्रति किलो झाला होता. त्यानंतर जूनमध्ये पुन्हा 1 रुपयाची वाढ करून दर 95.75 रुपये प्रति किलो करण्यात आला.
ऑगस्टमध्येही पुण्यात CNG च्या दरात वाढीचा कल दिसून आला आहे. उपलब्ध दरांनुसार महिन्याच्या सुरुवातीला पुण्यात CNG सुमारे 96.50 रुपये प्रति किलो होता, तर 27 ऑगस्टपर्यंत तो 97.50 रुपये प्रति किलोवर पोहोचला.
दरवाढीमागे नेमके कारण काय?
CNG च्या किरकोळ विक्री किमतीवर नैसर्गिक वायूची उपलब्धता, इनपुट कॉस्ट, वाहतूक खर्च, कर आणि जागतिक ऊर्जा बाजारातील परिस्थिती यांचा परिणाम होतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारात मोठे बदल झाल्यास त्याचा परिणाम देशांतर्गत CNG दरांवरही होऊ शकतो.
यापूर्वी पुण्यात CNG दरवाढ करताना महाराष्ट्र नॅचरल गॅस लिमिटेडने नैसर्गिक वायूच्या इनपुट किमतीत झालेली वाढ हे कारण दिले होते. मे महिन्यातील दरवाढीनंतरही कंपनीने CNG पेट्रोलच्या तुलनेत आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर असल्याचे स्पष्ट केले होते.
सध्या पश्चिम आशियातील तणावामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारावर दबाव आहे. नैसर्गिक वायू आणि इतर इंधनांच्या किमतीतील अस्थिरतेचा परिणाम भारतातील इंधन बाजारावर होत असल्याचे दिसून येत आहे.
वाहनधारकांच्या मासिक बजेटवर परिणाम
CNG दरवाढीचा सर्वाधिक परिणाम दररोज मोठ्या अंतराचा प्रवास करणाऱ्या वाहनधारकांवर होतो. उदाहरणार्थ, एखादे वाहन महिन्यात 1,000 किलोमीटर चालत असेल आणि त्याचा CNG वापर सरासरी 15 किलोमीटर प्रति किलो असेल, तर महिन्याला सुमारे 67 किलो CNG लागतो. त्यामुळे प्रति किलो दरात काही रुपयांची वाढ झाली तरी महिन्याच्या इंधन खर्चात लक्षणीय फरक पडतो.
ऑटो रिक्षा आणि टॅक्सी चालकांसाठी हा परिणाम आणखी मोठा असतो. CNG हा त्यांच्या दैनंदिन व्यवसायातील प्रमुख खर्चांपैकी एक असल्याने इंधन महागल्यास उत्पन्नावर थेट परिणाम होतो. दुसरीकडे, भाडेवाढ तातडीने झाली नाही तर चालकांच्या नफ्याचे प्रमाण कमी होण्याची शक्यता असते.
पुण्यात CNG दरवाढीमुळे यापूर्वीच ऑटो रिक्षा भाड्याच्या दरांवर परिणाम झाला आहे. पुणे जिल्ह्यात 1 सप्टेंबर 2026 पासून ऑटो रिक्षाच्या किमान भाड्यात वाढ होणार असून, पहिल्या 1.5 किलोमीटरसाठी भाडे 25 रुपयांवरून 30 रुपये होणार आहे.
CNG स्वस्त पर्याय राहणार का?
CNG दर वाढत असला तरी अनेक शहरांमध्ये तो पेट्रोलच्या तुलनेत अजूनही तुलनेने स्वस्त पर्याय आहे. त्यामुळे पेट्रोल-डिझेलच्या तुलनेत इंधन खर्च कमी करण्यासाठी अनेक वाहनधारक CNG वाहनांना पसंती देतात.
मात्र, CNG दरात वारंवार वाढ होत राहिल्यास या बचतीचे प्रमाण कमी होऊ शकते. विशेषतः दररोज वाहन वापरणाऱ्या मध्यमवर्गीय कुटुंबांना त्याचा परिणाम जाणवू शकतो.
पुढे दर आणखी वाढणार का?
जागतिक ऊर्जा बाजारातील परिस्थिती, नैसर्गिक वायूच्या किमती, आयात खर्च आणि देशांतर्गत मागणी यावर आगामी काळातील CNG दर अवलंबून राहतील. त्यामुळे भविष्यात दर स्थिर राहतील की आणखी वाढतील, हे सध्या निश्चितपणे सांगता येत नाही.
दरम्यान, वाहनधारकांनी आपल्या शहरातील अधिकृत विक्री केंद्रावर लागू असलेला दर तपासूनच इंधन भरावे. कारण CNG चे दर शहरानुसार आणि संबंधित गॅस वितरण कंपनीनुसार वेगवेगळे असू शकतात.
एकूणच, CNG च्या दरातील ताज्या वाढीमुळे पेट्रोल-डिझेलच्या महागाईपासून काहीसा दिलासा मिळेल या अपेक्षेने CNG वाहन घेतलेल्या ग्राहकांच्या खर्चात पुन्हा वाढ झाली आहे. आगामी काळात जागतिक ऊर्जा बाजारातील परिस्थिती आणि नैसर्गिक वायूच्या किमतीवर या इंधनाचे दर कितपत स्थिर राहतात, याकडे वाहनधारकांचे लक्ष लागले आहे.
