महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या (MPSC) औषध निरीक्षक, गट-ब पदाच्या परीक्षेतील पेपरफुटी प्रकरणाने आता गंभीर वळण घेतले आहे. या प्रकरणात मुंबई पोलिसांच्या गुन्हे शाखेने मोठी कारवाई करत MPSCच्या तीन अधिकाऱ्यांसह एकूण सहा जणांना अटक केली आहे. अटक करण्यात आलेल्यांमध्ये आयोगातील अधिकारी, स्पर्धा परीक्षा क्लासचा चालक तसेच संबंधित विद्यार्थ्याच्या नातेवाईकांचा समावेश असल्याचे समोर आले आहे.
या कारवाईमुळे राज्यातील स्पर्धा परीक्षा व्यवस्थेच्या पारदर्शकतेवर पुन्हा एकदा मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी संबंधित असलेल्या परीक्षेतील प्रश्नपत्रिका गैरप्रकाराच्या आरोपांमध्ये थेट आयोगातील अधिकाऱ्यांची नावे समोर आल्याने या प्रकरणाची व्याप्ती अधिक गंभीर असल्याचे मानले जात आहे.
तीन अधिकाऱ्यांवर कारवाई
मिळालेल्या माहितीनुसार, अटक करण्यात आलेल्यांमध्ये MPSCचे अवर सचिव अभिजीत लेंडवे तसेच गोपाळ मराठे, विश्वेवर नकाते सहायक कक्ष अधिकाऱ्यांचा समावेश आहे. त्यांच्यासह ऋतुजा पाटील तिचे वडील अमृत पाटील तसेच सूत्रधार प्रवीण पाटील आणि पेपर फुटला चा आरोप करणारा स्वशयास्पद गौरव पाटील यांना ही पोलिसांनी ताब्यात घेतले आहे. पेपरफुटीची प्रक्रिया नेमकी कशी घडली, प्रश्नपत्रिका कोणाकडून बाहेर गेली, ती कोणाला आणि कशा पद्धतीने उपलब्ध करून देण्यात आली, तसेच त्यामागे आर्थिक व्यवहार झाला का, याचा तपास सध्या सुरू आहे.
या प्रकरणातील सहाही आरोपींना न्यायालयासमोर हजर करण्यात आले. न्यायालयाने त्यांना 2 सप्टेंबरपर्यंत पोलीस कोठडी सुनावल्याची माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे पुढील तपासात आणखी महत्त्वाचे धागेदोरे हाती लागण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
२२ मार्चच्या परीक्षेभोवती संशय
MPSCच्या अन्न व औषध प्रशासन विभागातील औषध निरीक्षक पदासाठीची स्क्रीनिंग परीक्षा 22 मार्च 2026 रोजी घेण्यात आली होती. या परीक्षेच्या प्रश्नपत्रिकेबाबत गैरप्रकाराचे आरोप पुढे आल्यानंतर मोठा वाद निर्माण झाला. सुरुवातीच्या काळात आयोगाकडून पेपरफुटीचे आरोप नाकारण्यात आले होते. मात्र, उमेदवारांकडून तक्रारी आणि विविध पुरावे समोर आल्यानंतर पोलिसांकडून तपास सुरू करण्यात आला.
प्राथमिक तपासात परीक्षेच्या काही दिवस आधी काही उमेदवारांना प्रश्नपत्रिकेतील प्रश्न उपलब्ध झाल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला. या संशयाची पडताळणी करताना पोलिसांनी विविध व्यक्तींची चौकशी केली. तपास पुढे सरकत असताना आयोगातील अधिकाऱ्यांपर्यंत त्याची व्याप्ती पोहोचल्याचे आता समोर आले आहे.
विद्यार्थ्यांच्या मेहनतीवर प्रश्नचिन्ह
स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणारे विद्यार्थी अनेक वर्षे अभ्यास करून परीक्षा देतात. हजारो उमेदवारांमधून काही जागांसाठी होणाऱ्या या परीक्षेत प्रत्येक गुण महत्त्वाचा असतो. अशा परिस्थितीत प्रश्नपत्रिका आधीच काही व्यक्तींना उपलब्ध झाल्याचा आरोप खरा ठरल्यास प्रामाणिकपणे परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांवर अन्याय होतो.
औषध निरीक्षक पदाच्या भरतीसाठी झालेल्या या परीक्षेत 154 पदे होती. परीक्षेतील गैरप्रकाराच्या आरोपांनंतर MPSCने ही भरती प्रक्रिया रद्द करून फेरपरीक्षा घेण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे आधी परीक्षा देऊन निकालाची प्रतीक्षा करणाऱ्या उमेदवारांना पुन्हा तयारी करावी लागणार आहे.
फेरपरीक्षेचा निर्णय
पेपरफुटीच्या आरोपांची प्राथमिक चौकशी झाल्यानंतर MPSCने औषध निरीक्षक पदाची परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेतला. विद्यार्थ्यांचे नुकसान होऊ नये आणि नव्या परीक्षेत पारदर्शकता राखली जावी, यासाठी फेरपरीक्षा घेण्यात येणार असल्याचे सांगण्यात आले आहे. फेरपरीक्षेची तारीख स्वतंत्रपणे जाहीर केली जाणार आहे.
परीक्षा रद्द झाल्यामुळे उमेदवारांमध्ये नाराजी असली तरी दोषींवर कठोर कारवाई व्हावी, अशी मागणी विद्यार्थ्यांकडून होत आहे. केवळ परीक्षा रद्द करणे पुरेसे नसून प्रश्नपत्रिका बाहेर जाण्यामागील संपूर्ण यंत्रणा शोधून काढणे आवश्यक असल्याचे विद्यार्थी आणि स्पर्धा परीक्षा क्षेत्रातील जाणकारांचे मत आहे.
‘सूत्रधार’ कोण? तपासाचा मुख्य प्रश्न
या प्रकरणात सहा जणांना अटक झाल्यानंतर आता पोलिसांसमोर सर्वात मोठा प्रश्न म्हणजे या कथित गैरप्रकाराचा मुख्य सूत्रधार कोण? प्रश्नपत्रिका तयार करण्यापासून ती सुरक्षित ठेवण्यापर्यंतच्या प्रक्रियेत कोणकोणत्या व्यक्तींना प्रवेश होता, कोणत्या टप्प्यावर गोपनीय माहिती बाहेर गेली आणि त्यातून कोणाला फायदा झाला, याचा तपास महत्त्वाचा ठरणार आहे.
तसेच अटक केलेल्या व्यक्तींमध्ये परस्पर संबंध काय आहेत, त्यांच्यात आर्थिक व्यवहार झाले का, मोबाईल फोन किंवा डिजिटल माध्यमातून प्रश्नपत्रिकेची देवाणघेवाण झाली का, याचीही चौकशी होण्याची शक्यता आहे. पोलिसांच्या तपासातून या प्रश्नांची उत्तरे पुढे येण्याची अपेक्षा आहे.
MPSCच्या विश्वासार्हतेची कसोटी
राज्यातील लाखो विद्यार्थी MPSCच्या माध्यमातून सरकारी सेवेत जाण्याचे स्वप्न पाहतात. त्यामुळे आयोगाच्या परीक्षेतील पारदर्शकता आणि विश्वासार्हता अत्यंत महत्त्वाची आहे. यापूर्वीही राज्यातील विविध स्पर्धा परीक्षांमध्ये पेपरफुटी आणि गैरप्रकाराचे आरोप झाले आहेत. त्यामुळे या प्रकरणातील तपासाकडे विद्यार्थी, पालक आणि स्पर्धा परीक्षा क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.
विशेष म्हणजे या प्रकरणात आयोगातीलच तीन अधिकाऱ्यांना अटक झाल्याने तपास अधिक संवेदनशील बनला आहे. दोष सिद्ध होण्यापूर्वी आरोपींना न्यायालयीन प्रक्रियेला सामोरे जावे लागणार असले तरी पोलिसांच्या कारवाईमुळे प्रकरणाची गंभीरता अधोरेखित झाली आहे.
आता तपास यंत्रणा या पेपरफुटीमागील संपूर्ण साखळी उघड करते का, आणखी कोणाची नावे समोर येतात का आणि प्रश्नपत्रिका बाहेर जाण्यामागे नेमकी कोणती यंत्रणा कार्यरत होती, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. दरम्यान, फेरपरीक्षा निष्पक्ष आणि कडक सुरक्षेत पार पडावी, तसेच भविष्यात अशा घटना घडू नयेत यासाठी परीक्षा व्यवस्थेत ठोस सुधारणा कराव्यात, अशी अपेक्षा उमेदवारांकडून व्यक्त होत आहे.
About the Author
