सांगोला प्रतिनिधी: माण नदीच्या पाण्याची प्रतीक्षा करणाऱ्या गावडेवाडी आणि सावे परिसरातील शेतकऱ्यांसाठी अखेर दिलासादायक चित्र निर्माण झाले आहे. माण नदीचे पाणी या भागात दाखल झाल्याने नदीकाठच्या शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर हास्य निर्माण झाले आहे. पाण्याची उपलब्धता वाढल्याने शेतीसह पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्नही काही प्रमाणात सुटण्यास मदत होणार असल्याने ग्रामस्थांनी समाधान व्यक्त केले आहे.
माण नदी परिसरातील पाणी उपलब्धतेचा प्रश्न हा या भागातील शेतीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. पावसाचे प्रमाण, नदीतील पाण्याची आवक आणि उपलब्ध जलसाठा यावर परिसरातील अनेक शेतकऱ्यांचे पीक नियोजन अवलंबून असते. त्यामुळे नदीपात्रात पाणी दाखल होणे ही शेतकऱ्यांसाठी केवळ पाण्याची बाब नसून त्यांच्या पुढील शेतीच्या हंगामाला मिळालेली आशा असल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
गावडेवाडी-सावे परिसरातील शेतकरी गेल्या काही दिवसांपासून माण नदीकडे आशेने पाहत होते. नदीपात्रात पाणी येण्यास सुरुवात झाल्यानंतर परिसरातील वातावरणात उत्साह निर्माण झाला. नदीकाठच्या शेतांमध्ये पाण्याची उपलब्धता होण्याची शक्यता निर्माण झाल्याने खरीप पिकांसह आगामी पिकांच्या नियोजनाला चालना मिळणार आहे.
याबाबत आमदार डॉ. बाबासाहेब देशमुख यांनीही समाधान व्यक्त केले. माण नदीला आलेले पाणी हे परिसरातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी सांगितले. शेतीसाठी आवश्यक असलेले पाणी उपलब्ध झाल्यास शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळतो. त्यामुळे जलसाठे, नदीपात्रे आणि सिंचन व्यवस्था याकडे सातत्याने लक्ष देणे आवश्यक असल्याची भूमिका त्यांनी व्यक्त केली.
शेती हा या भागातील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा प्रमुख आधार आहे. पाण्याची उपलब्धता कमी झाल्यास त्याचा थेट परिणाम पिकांच्या उत्पादनावर, शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नावर आणि पशुधनावर होतो. त्याउलट नदीमध्ये पुरेसे पाणी उपलब्ध झाल्यास विहिरी, बोअरवेल आणि इतर जलस्रोतांच्या पाणीपातळीत वाढ होण्यास मदत होते. त्यामुळे नदीपात्रात आलेल्या पाण्यामुळे भविष्यातील पाणीटंचाईची तीव्रता कमी होण्याची अपेक्षा शेतकऱ्यांकडून व्यक्त केली जात आहे.
गावडेवाडी आणि सावे परिसरात शेतीसाठी विविध पिके घेतली जातात. पाण्याच्या उपलब्धतेनुसार शेतकरी पिकांची निवड आणि लागवडीचे नियोजन करतात. नदीला पाणी आल्याने शेतकऱ्यांना पुढील शेतीच्या कामांसाठी आवश्यक असलेला आत्मविश्वास मिळाला आहे. अनेक शेतकऱ्यांनी नदीपात्रात आलेल्या पाण्याची पाहणी करून समाधान व्यक्त केले.
पाण्याचा प्रत्येक थेंब शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा असल्याने उपलब्ध पाण्याचे योग्य नियोजन करणेही तितकेच आवश्यक आहे. नदीत आलेले पाणी शेतीसाठी प्रभावीपणे वापरण्यासोबतच जलसंधारणाच्या उपाययोजनांवर भर देण्याची गरज आहे. गावपातळीवर बंधारे, नाले खोलीकरण, जलसाठ्यांची देखभाल आणि पावसाचे पाणी अडविण्याच्या उपाययोजना झाल्यास भविष्यातील पाणीटंचाईवर कायमस्वरूपी मात करण्यास मदत होऊ शकते.
माण नदी ही या परिसरातील अनेक गावांसाठी जीवनवाहिनी मानली जाते. नदीतील पाण्याचा फायदा केवळ नदीकाठच्या शेतांनाच होत नाही, तर परिसरातील विहिरी आणि इतर जलस्रोतांच्या पाणीपातळीवरही त्याचा परिणाम होतो. त्यामुळे नदीत पाणी दाखल झाल्याची बातमी ही शेतकऱ्यांसह ग्रामस्थांसाठीही आनंदाची ठरली आहे.
दरम्यान, पाण्याची आवक कायम राहण्यासाठी उपलब्ध जलसाठ्याचे नियोजन आणि पाण्याचा योग्य वापर करण्याची मागणीही शेतकरी वर्गातून होत आहे. सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध होत असताना त्याचे वितरण पारदर्शक आणि नियोजनबद्ध पद्धतीने व्हावे, अशी अपेक्षा आहे. शेवटच्या टप्प्यातील शेतकऱ्यांपर्यंतही पाणी पोहोचावे, यासाठी संबंधित यंत्रणांनी आवश्यक उपाययोजना कराव्यात, अशी भूमिका शेतकऱ्यांनी मांडली.
पाण्याची उपलब्धता वाढल्याने ग्रामीण भागातील आर्थिक व्यवहारांनाही चालना मिळण्याची शक्यता आहे. शेतीला पाणी मिळाल्यास उत्पादन वाढू शकते आणि त्याचा फायदा शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाला होऊ शकतो. त्याचबरोबर पशुपालन आणि दुग्ध व्यवसायालाही पाण्याच्या उपलब्धतेचा फायदा होतो. त्यामुळे माण नदीतील पाण्याची आवक ही परिसराच्या दृष्टीने बहुआयामी महत्त्वाची असल्याचे दिसून येत आहे.
गावडेवाडी-सावे परिसरातील शेतकऱ्यांनी पाण्याचे स्वागत करताना भविष्यातही माण नदीत पुरेशा प्रमाणात पाणी राहावे, अशी अपेक्षा व्यक्त केली. पाण्यामुळे शेतीला आधार मिळत असल्याने जलसंधारण आणि सिंचनाच्या कायमस्वरूपी उपाययोजनांना प्राधान्य देण्याची गरज आहे.
माण नदीचे पाणी गावडेवाडी-सावे परिसरात दाखल झाल्याने सध्या तरी शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर समाधानाचे भाव आहेत. अनेक दिवसांची प्रतीक्षा संपल्याने शेतकरी आता पुढील शेतीच्या नियोजनाकडे वळले आहेत. आमदार डॉ. बाबासाहेब देशमुख यांनी व्यक्त केलेल्या समाधानासह स्थानिक शेतकरी आणि ग्रामस्थांनीही या पाण्यामुळे मोठा दिलासा मिळाल्याचे सांगितले. नदीतील पाण्याची ही आवक शेतीसाठी नव्या आशेची सुरुवात ठरावी आणि आगामी काळात परिसरातील जलप्रश्न अधिक कायमस्वरूपी पद्धतीने सुटावेत, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
About the Author
