अमूल या प्रसिद्ध दूध ब्रँडच्या नावाचा गैरवापर करून भेसळयुक्त दूध बाजारात विक्री करणाऱ्या टोळीविरोधातील तपासात आणखी एक महत्त्वाचा धागा पोलिसांच्या हाती लागला आहे. भेसळयुक्त दूध पॅक करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या बनावट पिशव्या मोठ्या प्रमाणात तयार करून त्या टोळीला पुरवणाऱ्या एका संशयिताला पोलिसांनी अटक केली आहे. तपासात या आरोपीने तब्बल २० लाख बनावट पिशव्यांची विक्री केल्याची माहिती समोर आल्याने खळबळ उडाली आहे.
या प्रकरणामुळे केवळ एका दूध भेसळ प्रकरणाचे गांभीर्य समोर आलेले नाही, तर बनावट पॅकेजिंगच्या माध्यमातून ग्राहकांची दिशाभूल करणारे मोठे जाळे कार्यरत असल्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. त्यामुळे तपास यंत्रणांनी आता बनावट पिशव्या तयार करणारे, त्यांचा पुरवठा करणारे तसेच या पिशव्यांचा वापर करून दूध बाजारात आणणाऱ्या व्यक्तींची साखळी शोधण्यास सुरुवात केली आहे.
अमूलसारख्या लोकप्रिय ब्रँडच्या नावाचा आणि पॅकेजिंगचा गैरवापर करून ग्राहकांना बनावट किंवा भेसळयुक्त दूध विकण्याचा प्रकार गंभीर मानला जात आहे. दूधासारख्या दैनंदिन वापराच्या खाद्यपदार्थामध्ये भेसळ होत असल्यास त्याचा थेट परिणाम ग्राहकांच्या आरोग्यावर होऊ शकतो.
प्राथमिक तपासात भेसळयुक्त दूध पॅक करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पिशव्या या सामान्य पिशव्यांप्रमाणे नसून, ग्राहकांना त्या अस्सल उत्पादनाच्या पॅकेजिंगसारख्या वाटाव्यात यासाठी तयार करण्यात आल्याचा संशय आहे. यामुळे ग्राहकांना उत्पादन खरे की बनावट, हे ओळखणे अवघड होण्याची शक्यता होती.
या प्रकरणातील सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे आरोपीने मोठ्या प्रमाणावर बनावट पिशव्यांचा पुरवठा केल्याचे तपासात समोर आले आहे. तब्बल २० लाख पिशव्या विकल्या गेल्याची माहिती तपास यंत्रणांसमोर आली आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणावर पॅकेजिंग साहित्याचा व्यवहार झाल्यामुळे या प्रकरणाची व्याप्ती मोठी असल्याचे मानले जात आहे.
या पिशव्या नेमक्या कुठे तयार होत होत्या, त्यासाठी कोणत्या मशीनचा वापर केला जात होता, छपाईचे काम कोण करत होते आणि पिशव्या कोणत्या मार्गाने संबंधित टोळीपर्यंत पोहोचवल्या जात होत्या, याचा तपास सुरू आहे.
आरोपीच्या चौकशीतून बनावट पिशव्यांच्या पुरवठ्याशी संबंधित आणखी काही व्यक्तींची नावे समोर येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे पोलिसांकडून आता संपूर्ण पुरवठा साखळीचा तपास केला जात आहे.
बनावट पिशव्या तयार करणारा, त्यावर ब्रँडचे नाव किंवा लोगो छापणारा, त्यांची साठवणूक करणारा, वाहतूक करणारा आणि शेवटी भेसळयुक्त दूध पॅक करणारा अशा विविध स्तरांवर तपास केला जाण्याची शक्यता आहे. या प्रकरणात आणखी अटक होऊ शकते, अशी शक्यता तपास यंत्रणांकडून व्यक्त केली जात आहे.
या प्रकारामुळे ग्राहकांची दुहेरी फसवणूक होत असल्याचे चित्र आहे. एका बाजूला लोकप्रिय ब्रँडच्या नावाचा वापर करून ग्राहकांचा विश्वास संपादन केला जातो, तर दुसऱ्या बाजूला भेसळयुक्त किंवा संशयास्पद दूध विक्री करून आर्थिक नुकसान केले जाते.
दूध हे लहान मुलांपासून ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत सर्वांच्या आहारातील महत्त्वाचे उत्पादन आहे. त्यामुळे अशा प्रकारची भेसळ आणि बनावट पॅकेजिंग ही केवळ आर्थिक फसवणूक नसून सार्वजनिक आरोग्याशी संबंधित गंभीर बाब ठरू शकते.
तपास यंत्रणा आता जप्त करण्यात आलेल्या साहित्याच्या आधारे या बनावट पिशव्यांचा वापर नेमका कुठे आणि किती प्रमाणात करण्यात आला, याचा शोध घेत आहेत. कोणत्या भागात अशा प्रकारे पॅक केलेले दूध वितरित झाले, कोणत्या विक्रेत्यांकडे ते पोहोचले आणि ग्राहकांपर्यंत त्याची विक्री कशी झाली, याची माहिती गोळा केली जात आहे.
तसेच बनावट पॅकेजिंगमध्ये वापरण्यात आलेल्या छपाईच्या डिझाइन, रंग, लोगो आणि इतर चिन्हांचीही तपासणी केली जात आहे. या आधारे बनावट उत्पादनांची ओळख पटवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
२० लाख पिशव्यांचा आकडा समोर आल्याने या प्रकरणामागे एकट्या व्यक्तीऐवजी मोठे नेटवर्क कार्यरत असल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे. बनावट पिशव्या तयार करण्यासाठी लागणारे कच्चे साहित्य, छपाई यंत्रणा, वाहतूक व्यवस्था आणि वितरणाचे जाळे यासाठी अनेक व्यक्तींचा सहभाग असण्याची शक्यता आहे.
पोलिसांकडून आरोपीच्या आर्थिक व्यवहारांचीही तपासणी केली जाण्याची शक्यता आहे. बँक खात्यांमधील व्यवहार, रोख रकमेची देवाणघेवाण, फोन कॉल्स आणि संबंधित व्यक्तींशी असलेला संपर्क याचा तपास करून या नेटवर्कचा विस्तार शोधला जात आहे.
या घटनेमुळे खाद्यपदार्थांच्या भेसळीविरोधात कठोर कारवाई करण्याची गरज पुन्हा अधोरेखित झाली आहे. विशेषतः लोकप्रिय ब्रँडच्या नावाचा गैरवापर करून बनावट उत्पादन बाजारात आणले जात असल्यास ग्राहकांच्या विश्वासाला मोठा धक्का बसतो.
तपास पूर्ण झाल्यानंतर या प्रकरणात नेमके किती आरोपी सहभागी आहेत, किती बनावट पिशव्या प्रत्यक्ष वापरण्यात आल्या आणि किती भेसळयुक्त दूध बाजारात पोहोचले, याचे चित्र स्पष्ट होणार आहे.
दरम्यान, बनावट पिशव्या पुरवणाऱ्या आरोपीला अटक झाल्याने तपासाला महत्त्वाची दिशा मिळाली आहे. आता या आरोपीच्या चौकशीतून भेसळयुक्त दूध तयार करणाऱ्या टोळीपर्यंत तसेच संपूर्ण बनावट पॅकेजिंग नेटवर्कपर्यंत पोहोचण्यात तपास यंत्रणांना कितपत यश मिळते, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
About the Author
