जुलै महिन्यात पुणे जिल्ह्यात दमदार पावसाने हजेरी लावला नंतर आता शहरातील मान्सूनची तीव्रता काहीशी कमी झाली आहे. गेल्या काही दिवसांपासून पुणे शहर आणि परिसरात पावसाच्या सरी अधूनमधून बरसत असल्या तरी मुसळधार पावसाचा जोर सध्या जाणवत नाही. भारतीय हवामान विभागाने दिलेल्या अंदाजानुसार, काही दिवस पुण्यात पावसाची स्थिती सौम्य राहण्याची शक्यता आहे.
जुलै महिन्यात पुणे जिल्ह्यात अनेक भागांत जोरदार पावसाने हजेरी लावली होती. घाट परिसरासह शहराच्या विविध भागांत मुसळधार पावसामुळे जनजीवनावर परिणाम झाला होता. काही ठिकाणी रस्त्यांवर पाणी साचणे, वाहतुकीचा वेग मंदावणे तसेच सखल भागांमध्ये पाणी भरण्याच्या घटना घडल्या होत्या. त्यामुळे ऑगस्टच्या सुरुवातीलाही मुसळधार पावसाची शक्यता कायम राहील, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात होती. मात्र, सध्या मान्सूनची सक्रियता काहीशी कमी झाल्याचे चित्र आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, पुणे परिसरात पावसाला बळ देणाऱ्या प्रमुख हवामान प्रणाली सध्या फारशा सक्रिय नाहीत. कमी दाबाचे क्षेत्र तयार होण्याची प्रक्रिया आणि पश्चिमेकडून येणाऱ्या जोरदार वाऱ्यांची स्थिती तुलनेने कमकुवत झाल्याने व्यापक स्वरूपाचा मुसळधार पाऊस होण्याची शक्यता कमी झाली आहे.
मान्सूनच्या काळात कमी दाबाचे क्षेत्र, वाऱ्यांची दिशा आणि समुद्रातून येणाऱ्या बाष्पयुक्त वाऱ्यांचा वेग यांचा पावसाच्या तीव्रतेवर मोठा परिणाम होतो. या प्रणालींमध्ये अपेक्षित ताकद नसल्यास एखाद्या भागात ढगाळ वातावरण निर्माण झाले तरी दीर्घकाळ किंवा अतिवृष्टी होण्याची शक्यता कमी असते. पुण्यात सध्या अशीच परिस्थिती दिसून येत आहे.
पुणे जिल्ह्याच्या पश्चिम भागातील घाट परिसरात पावसाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता लक्षात घेऊन हवामान विभागाकडून वेळोवेळी इशारे दिले जातात. मात्र, सध्या पुणे घाट परिसरासाठी रेड किंवा ऑरेंज अलर्ट जारी करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे नागरिकांना मोठ्या प्रमाणात मुसळधार पावसाची तातडीची शक्यता नसल्याचे संकेत मिळत आहेत.
तरीही घाट भागातील हवामान झपाट्याने बदलू शकते. त्यामुळे प्रवास करणाऱ्या नागरिकांनी स्थानिक हवामानाचा अंदाज आणि प्रशासनाकडून जारी होणाऱ्या सूचनांकडे लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. विशेषतः धबधबे, घाटरस्ते आणि नदीकाठच्या परिसरात पावसाची स्थिती अचानक बदलू शकते.
पुणे शहरात दिवसभर हवामानात चढ-उतार पाहायला मिळाला. सकाळच्या सुमारास आकाश ढगाळ होते आणि काही भागांत हलक्या सरी कोसळल्या. त्यानंतर काही वेळाने ढग बाजूला सरकत सूर्यप्रकाश जाणवू लागला. त्यामुळे नागरिकांना काही काळ उकाड्याचा अनुभव आला.
पुणे शहराचे कमाल तापमान सुमारे २८ अंश सेल्सिअस, तर किमान तापमान २२.८ अंश सेल्सिअस नोंदवण्यात आले. तापमानात फार मोठी वाढ नसल्याने नागरिकांना काही प्रमाणात दिलासा मिळाला.
पावसाचा जोर कमी झाल्याने शहरातील दैनंदिन जनजीवन काही प्रमाणात सुरळीत राहण्याची शक्यता आहे. मुसळधार पावसामुळे होणारी वाहतूक कोंडी, रस्त्यांवर पाणी साचणे आणि सखल भागात निर्माण होणाऱ्या अडचणी काही प्रमाणात कमी होऊ शकतात.
मात्र, पावसाळा अद्याप सुरू असल्याने पाऊस पूर्णपणे थांबेल, असे म्हणता येणार नाही. स्थानिक पातळीवर ढगांची निर्मिती झाल्यास काही भागांत अचानक पावसाच्या सरी पडू शकतात. त्यामुळे नागरिकांनी हवामानातील बदलांकडे दुर्लक्ष न करता आवश्यक ती खबरदारी घेणे गरजेचे आहे.
पुणे जिल्ह्यातील ग्रामीण भागासाठीही आगामी हवामान महत्त्वाचे आहे. जुलैमध्ये झालेल्या चांगल्या पावसामुळे अनेक भागांत पिकांना फायदा झाला आहे. मात्र, पावसाचे प्रमाण कमी झाल्यास पिकांच्या वाढीवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो. दुसरीकडे सततचा मुसळधार पाऊस टळल्यास शेतकऱ्यांना शेतीची कामे करण्यासाठी काहीसा अवकाश मिळू शकतो.
सध्या पुणे शहर आणि जिल्ह्यात मान्सूनची स्थिती मध्यम ते सौम्य राहण्याची शक्यता आहे. हवामान विभागाच्या पुढील अंदाजानुसार परिस्थितीत बदल होऊ शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत हवामान अंदाजावरच अवलंबून राहावे.
दरम्यान, जुलैच्या विक्रमी पावसानंतर ऑगस्टमध्ये पावसाने घेतलेली विश्रांती पुणेकरांसाठी काही प्रमाणात दिलासादायक ठरत असली, तरी मान्सूनचा हंगाम अद्याप बाकी आहे. त्यामुळे पुढील दिवसांत हवामानाची दिशा काय राहते आणि पावसाच्या प्रणाली पुन्हा सक्रिय होतात का, याकडे पुणेकरांचे लक्ष लागले आहे.
About the Author
