जम्मू-काश्मीरमध्ये दहशतवादी कारवायांना आळा घालण्यासाठी सुरक्षा यंत्रणा अधिक सतर्क झाल्या आहेत. विशेषतः नागरिक, सुरक्षा दलांशी संबंधित व्यक्ती तसेच संवेदनशील भागांमध्ये होणाऱ्या ‘टारगेट किलींग’च्या घटनांचा धोका लक्षात घेऊन सुरक्षा व्यवस्थेत मोठी वाढ करण्यात आली आहे. महत्त्वाच्या ठिकाणी अतिरिक्त सुरक्षा कर्मचारी तैनात करण्यासोबतच तपासणी नाके, गस्त आणि संशयास्पद हालचालींवर देखरेख वाढवण्यात आली आहे. संभाव्य दहशतवादी हल्ले रोखण्यासाठी स्थानिक पोलिसांसह विविध सुरक्षा यंत्रणांमध्ये समन्वय अधिक मजबूत केला जात आहे.
जम्मू-काश्मीरमधील संवेदनशील परिसरात सुरक्षा दलांची उपस्थिती वाढवण्यात आली आहे. शहरांमधील प्रमुख रस्ते, बाजारपेठा, बसस्थानके, धार्मिक स्थळे आणि गर्दीच्या ठिकाणी विशेष लक्ष ठेवले जात आहे. काही ठिकाणी वाहनांची तपासणी केली जात असून संशयास्पद व्यक्ती आणि हालचालींवर सुरक्षा यंत्रणांची करडी नजर आहे.
दहशतवादी संघटनांकडून छोट्या गटांचा किंवा स्वतंत्र हल्लेखोरांचा वापर करून हल्ले घडवण्याचा प्रयत्न केला जाऊ शकतो, ही शक्यता लक्षात घेऊन सुरक्षा दलांकडून खबरदारी घेतली जात आहे. त्यामुळे केवळ सीमावर्ती भागातच नव्हे, तर शहरी आणि ग्रामीण भागातील अंतर्गत सुरक्षा व्यवस्थेलाही अधिक भर दिला जात आहे.
जम्मू-काश्मीरमध्ये गेल्या काही वर्षांपासून ‘टारगेट किलींग’ हा सुरक्षेच्या दृष्टीने गंभीर मुद्दा ठरला आहे. एखाद्या विशिष्ट व्यक्तीची निवड करून अचानक हल्ला करणे आणि त्यानंतर घटनास्थळावरून पसार होणे, अशा पद्धतीमुळे सुरक्षा यंत्रणांसमोर वेगळे आव्हान निर्माण होते.
अशा प्रकारच्या घटनांमुळे सामान्य नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण करण्याचा आणि प्रदेशातील शांतता बिघडवण्याचा दहशतवाद्यांचा प्रयत्न असतो. त्यामुळे संभाव्य लक्ष्यांची सुरक्षा, संवेदनशील परिसरातील गुप्तचर माहिती आणि स्थानिक पातळीवरील हालचाली यावर अधिक बारकाईने लक्ष केंद्रित करण्यात येत आहे.
सुरक्षेचा भाग म्हणून विविध भागांमध्ये तपासणी नाक्यांची संख्या वाढवण्यात आली आहे. वाहनांची कागदपत्रे, प्रवाशांची माहिती आणि संशयास्पद हालचालींची तपासणी केली जात आहे. रात्रीच्या वेळीही काही संवेदनशील भागांमध्ये गस्त वाढवण्यात आली आहे.
प्रमुख शहरांकडे जाणाऱ्या मार्गांवर तसेच संवेदनशील जिल्ह्यांना जोडणाऱ्या रस्त्यांवर विशेष खबरदारी घेण्यात येत आहे. अचानक तपासणी मोहीम राबवून संशयास्पद वाहनांवर लक्ष ठेवले जात आहे. सुरक्षा दलांच्या गस्तीबरोबरच तांत्रिक साधनांचाही वापर वाढवण्यात येत असल्याचे सांगितले जात आहे.
दहशतवादी कारवाया रोखण्यासाठी प्रत्यक्ष सुरक्षा बंदोबस्ताबरोबर गुप्तचर माहिती अत्यंत महत्त्वाची ठरते. त्यामुळे जम्मू-काश्मीरमधील स्थानिक गुप्तचर यंत्रणा आणि केंद्रीय सुरक्षा संस्थांमधील माहितीची देवाणघेवाण अधिक प्रभावी करण्यावर भर देण्यात आला आहे.
संशयास्पद व्यक्ती, दहशतवाद्यांना मदत करणारे नेटवर्क, शस्त्रास्त्रांची वाहतूक तसेच दहशतवादी संघटनांच्या संपर्कात असलेल्या संशयित हालचालींची माहिती गोळा केली जात आहे. सोशल मीडिया आणि ऑनलाइन माध्यमातून होणाऱ्या संशयास्पद प्रचारावरही सुरक्षा यंत्रणांची नजर असल्याचे सांगितले जाते.
जम्मू-काश्मीरमध्ये दहशतवादविरोधी कारवायांमध्ये स्थानिक पोलिसांची भूमिका महत्त्वाची आहे. स्थानिक परिस्थितीची माहिती आणि परिसरातील हालचालींची जाण असल्यामुळे पोलिसांकडून मिळणारी माहिती सुरक्षा दलांसाठी उपयुक्त ठरते.
त्यामुळे जम्मू-काश्मीर पोलीस, केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दल आणि इतर सुरक्षा संस्थांमध्ये समन्वय वाढवून संयुक्त कारवायांवर भर दिला जात आहे. एखादी संशयास्पद माहिती मिळाल्यानंतर तत्काळ प्रतिसाद देता यावा यासाठी सुरक्षा यंत्रणांना सतर्क ठेवण्यात आले आहे.
जम्मू-काश्मीरच्या सीमावर्ती भागात घुसखोरीचा संभाव्य धोका कायम असल्याने नियंत्रण रेषेजवळील सुरक्षा व्यवस्थाही महत्त्वाची ठरते. सीमापार घुसखोरीचा प्रयत्न, शस्त्रास्त्रांची तस्करी किंवा दहशतवाद्यांना मदत करण्याचे प्रयत्न हाणून पाडण्यासाठी सुरक्षा दलांकडून सातत्याने देखरेख केली जात आहे.
डोंगराळ आणि जंगल परिसरात दहशतवाद्यांना लपण्यासाठी संधी मिळू शकते. त्यामुळे अशा भागांमध्ये शोधमोहीम आणि गस्तीदेखील सुरक्षा व्यवस्थेचा महत्त्वाचा भाग बनली आहे. आवश्यकता भासल्यास विशिष्ट परिसराला घेराव घालून शोधमोहीम राबवली जाते.
सुरक्षा यंत्रणांसाठी स्थानिक नागरिकांचे सहकार्यदेखील महत्त्वाचे मानले जाते. परिसरात अनोळखी किंवा संशयास्पद व्यक्ती आढळल्यास अथवा कोणतीही संशयास्पद हालचाल दिसल्यास त्याची माहिती पोलिसांना देण्याचे आवाहन वेळोवेळी करण्यात येते.
दरम्यान, सुरक्षा वाढवण्यात आली असली तरी नागरिकांमध्ये अनावश्यक भीती निर्माण होऊ नये, याचीही काळजी घेतली जात आहे. सामान्य जनजीवन सुरळीत ठेवतानाच दहशतवादी कारवायांना प्रतिबंध करण्याचे दुहेरी आव्हान सुरक्षा यंत्रणांसमोर आहे.
जम्मू-काश्मीरमध्ये शांतता आणि स्थैर्य कायम ठेवण्यासाठी केवळ हल्ल्यानंतर कारवाई करण्याऐवजी दहशतवादी नेटवर्क आधीच शोधून ते निष्प्रभ करण्यावर सुरक्षा यंत्रणांचा भर आहे. दहशतवाद्यांना स्थानिक पातळीवर मदत करणाऱ्या घटकांचा शोध, आर्थिक व्यवहारांची तपासणी आणि शस्त्रास्त्रांच्या पुरवठा साखळीवर कारवाई याला विशेष महत्त्व दिले जात आहे.
वाढत्या ‘टारगेट किलींग’च्या धोक्याच्या पार्श्वभूमीवर जम्मू-काश्मीरमधील सुरक्षा व्यवस्था अधिक मजबूत करण्यात आल्याने आगामी काळात सुरक्षा दलांची सतर्कता आणखी वाढलेली दिसू शकते. कोणताही संभाव्य हल्ला होण्यापूर्वी त्याचा कट उधळून लावणे आणि सामान्य नागरिकांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देणे, हे सुरक्षा यंत्रणांसमोरील प्रमुख उद्दिष्ट आहे.
About the Author
