राज्यातील आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर मतदार यादी अधिक अचूक, पारदर्शक आणि अद्ययावत करण्यासाठी विशेष मतदार गणना मोहीम सुरू करण्यात आली आहे. या मोहिमेअंतर्गत प्रत्येक पात्र नागरिकाने आपले नाव मतदार यादीत असल्याची खात्री करून घ्यावी तसेच नाव नसल्यास अथवा कोणतीही माहिती दुरुस्त करावयाची असल्यास बूथ लेव्हल ऑफिसर यांच्याकडे आवश्यक अर्ज सादर करावेत, असे आवाहन राज्याचे मुख्य निवडणूक अधिकारी यांनी केले आहे.
मतदानाचा हक्क हा लोकशाहीचा सर्वात महत्त्वाचा आधारस्तंभ मानला जातो. मात्र अनेक वेळा मतदार यादीत नाव नसणे, पत्ता बदलल्यानंतर माहिती अद्ययावत न होणे किंवा इतर तांत्रिक कारणांमुळे पात्र नागरिक मतदानापासून वंचित राहतात. ही परिस्थिती टाळण्यासाठी निवडणूक आयोगाने राज्यभर विशेष मोहीम राबविण्याचा निर्णय घेतला आहे.
मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, प्रत्येक नागरिकाने आपल्या मतदान केंद्रावरील बीएलओशी संपर्क साधून नावाची खात्री करावी. नाव नसल्यास नवीन नाव नोंदणीसाठी अर्ज करावा. त्याचबरोबर नाव, पत्ता, जन्मतारीख, फोटो किंवा इतर तपशीलांमध्ये काही त्रुटी असल्यास त्या दुरुस्त करण्यासाठीही अर्ज सादर करता येणार आहे.
या विशेष मोहिमेदरम्यान बीएलओ घराघरात भेट देऊन मतदारांची माहिती पडताळणार आहेत. तसेच नागरिकांनी आवश्यक कागदपत्रांसह सहकार्य करावे, जेणेकरून मतदार यादीतील चुका कमी होतील आणि प्रत्येक पात्र मतदाराचा सहभाग सुनिश्चित करता येईल.
कोण करू शकतो अर्ज
ज्या नागरिकांचे वय निर्धारित पात्रता दिनांकानुसार १८ वर्षे पूर्ण झाले आहे किंवा लवकरच पूर्ण होणार आहे, अशा नागरिकांना मतदार म्हणून नोंदणी करता येणार आहे. तसेच एका मतदारसंघातून दुसऱ्या मतदारसंघात स्थलांतरित झालेल्या नागरिकांनीही आपली माहिती अद्ययावत करणे आवश्यक आहे.
याशिवाय विवाहानंतर महिलांचा पत्ता बदलला असल्यास, नोकरी किंवा शिक्षणासाठी स्थलांतर झाल्यास, नवीन घरात राहायला गेल्यास किंवा इतर कोणत्याही कारणामुळे मतदार यादीतील माहिती बदलण्याची गरज असल्यास संबंधित अर्ज भरून बीएलओकडे जमा करणे आवश्यक आहे.
कोणती कागदपत्रे आवश्यक?
मतदार नोंदणी किंवा माहिती दुरुस्तीसाठी अर्ज करताना ओळखपत्र, वयाचा पुरावा, रहिवासी पत्त्याचा पुरावा तसेच आवश्यक असल्यास इतर पूरक कागदपत्रे सादर करावी लागतील. अर्ज पूर्णपणे भरलेला आणि आवश्यक कागदपत्रांसह सादर केल्यास प्रक्रिया अधिक वेगाने पूर्ण होण्यास मदत होईल.
ऑनलाइन सुविधेचाही लाभ
नागरिकांना केवळ बीएलओकडे प्रत्यक्ष जाण्याची गरज नाही. इच्छुक मतदार ऑनलाइन माध्यमातूनही अर्ज करू शकतात. मात्र अर्ज केल्यानंतर आवश्यक पडताळणीसाठी संबंधित बीएलओ किंवा निवडणूक यंत्रणेशी संपर्क ठेवणे गरजेचे आहे. यामुळे अर्जाच्या प्रक्रियेत कोणतीही अडचण येणार नाही.
मतदार यादीतील अचूकता महत्त्वाची
मतदार यादीत मृत व्यक्तींची नावे, दुबार नोंदणी किंवा चुकीची माहिती राहिल्यास निवडणूक प्रक्रियेवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे प्रत्येक नागरिकाने स्वतःची माहिती तपासून आवश्यक त्या दुरुस्त्या वेळेत करून घेणे ही नागरिक म्हणून जबाबदारी असल्याचे निवडणूक अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.
त्यांनी सांगितले की, पारदर्शक आणि विश्वासार्ह निवडणूक प्रक्रियेसाठी मतदार यादीची शुद्धता अत्यंत महत्त्वाची आहे. प्रत्येक पात्र नागरिकाचे नाव मतदार यादीत असणे आणि अपात्र नावे वगळली जाणे ही निवडणूक आयोगाची प्राथमिकता आहे.
विशेष मतदार गणना मोहिमेअंतर्गत ८ ऑगस्ट ही अर्ज सादर करण्याची महत्त्वाची अंतिम तारीख आहे. त्यामुळे शेवटच्या दिवसाची वाट न पाहता नागरिकांनी लवकरात लवकर बीएलओशी संपर्क साधून आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण करावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
विशेषतः प्रथमच मतदान करणारे युवक-युवती, नव्याने स्थलांतरित झालेले नागरिक, महाविद्यालयीन विद्यार्थी तसेच ज्यांच्या नावाबाबत शंका आहे अशा सर्वांनी आपले नाव तपासून आवश्यक असल्यास अर्ज भरावा. यामुळे आगामी निवडणुकीत मतदानाचा घटनात्मक हक्क बजावण्यास कोणतीही अडचण येणार नाही.
मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी नागरिकांना आवाहन करताना सांगितले की, “मतदान हा केवळ अधिकार नसून लोकशाही बळकट करण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी आहे. त्यामुळे मतदार यादीत आपले नाव असल्याची खात्री करा आणि आवश्यक असल्यास बीएलओकडे अर्ज सादर करा.”
राज्यातील सर्व जिल्हा प्रशासन, निवडणूक अधिकारी आणि बीएलओ यंत्रणा ही मोहीम प्रभावीपणे राबवत असून नागरिकांनी सक्रिय सहभाग नोंदवून अचूक व अद्ययावत मतदार यादी तयार करण्यासाठी सहकार्य करावे, असेही आवाहन करण्यात आले आहे.
About the Author
