मुंबई : राज्यात नैऋत्य मान्सून पुन्हा सक्रिय झाल्याने महाराष्ट्रातील अनेक भागांत मुसळधार पावसाची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. भारतीय हवामान विभागाने अंदाजानुसार राज्यातील पाच जिल्ह्यांसाठी ऑरेंज अलर्ट, तर १९ जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी केला आहे. किनारपट्टी, घाटमाथा तसेच काही मध्य महाराष्ट्रातील भागांत जोरदार ते अतिजोरदार पाऊस, मेघगर्जना आणि वेगवान वाऱ्यांचा इशारा देण्यात आला असून नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घेण्याचे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, बंगालच्या उपसागरातील वातावरणीय घडामोडी, अरबी समुद्रातील आर्द्रतेचा वाढलेला पुरवठा आणि मान्सूनचा सक्रिय पट्टा महाराष्ट्रावर प्रभावी झाल्यामुळे राज्यातील अनेक भागांत पावसाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता आहे. विशेषतः किनारपट्टी आणि सह्याद्रीच्या घाट परिसरात काही ठिकाणी अतिवृष्टी होऊ शकते.
हवामान खात्याने दिलेल्या इशाऱ्यानुसार काही किनारी भागांत ताशी ५० ते ६० किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याची, तर काही ठिकाणी त्यांचा वेग ७० किलोमीटर प्रतितास इतका वाढण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे समुद्र किनारी राहणारे नागरिक, मासेमार तसेच पर्यटनासाठी किनारी भागात जाणाऱ्या पर्यटकांनी विशेष दक्षता बाळगावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
राज्यातील घाटमाथा, डोंगराळ भाग आणि कोकण विभागात नद्यांच्या पाणीपातळीत वाढ होण्याची शक्यता असून सखल भागांत पाणी साचण्याचा धोका आहे. अतिवृष्टी झाल्यास काही ठिकाणी दरडी कोसळण्याच्या घटनाही घडू शकतात. त्यामुळे अशा संवेदनशील भागांतील नागरिकांनी स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे, असे सांगण्यात आले आहे.
ऑरेंज अलर्ट असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये जोरदार ते अतिजोरदार पावसाचा अंदाज असून काही ठिकाणी मेघगर्जनेसह मुसळधार सरी कोसळू शकतात. तर यलो अलर्ट असलेल्या जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह मध्यम ते जोरदार पावसाची शक्यता आहे. हवामान विभाग परिस्थितीवर सातत्याने लक्ष ठेवून असून आवश्यकतेनुसार पुढील इशारे अद्ययावत करण्यात येणार आहेत.
घाट परिसरात अधूनमधून जोरदार पावसाच्या सरी कोसळण्याची शक्यता आहे. या भागांतील नागरिकांनी अनावश्यक प्रवास टाळावा, विशेषतः घाटरस्त्यांवर वाहन चालविताना काळजी घ्यावी, असा सल्ला देण्यात आला आहे.
पावसामुळे अनेक शहरांतील वाहतूक विस्कळीत होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. कमी वेळेत मोठ्या प्रमाणावर पाऊस झाल्यास रस्त्यांवर पाणी साचणे, वाहतूक कोंडी, रेल्वे आणि बस सेवांवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. स्थानिक प्रशासनाने आपत्कालीन यंत्रणा सतर्क ठेवण्यास सुरुवात केली असून आपत्ती व्यवस्थापन पथकेही सज्ज ठेवण्यात आली आहेत.
शेतकऱ्यांसाठीही हा पाऊस महत्त्वाचा मानला जात असला तरी अतिवृष्टीमुळे उभी पिके, भाजीपाला, फळबागा आणि शेतीमालाचे नुकसान होण्याची भीती व्यक्त होत आहे. ज्या भागांत अतिवृष्टीचा अंदाज आहे, तेथील शेतकऱ्यांनी शेतातील पाण्याचा निचरा होईल याची व्यवस्था करावी. तसेच कृषी विभागाच्या मार्गदर्शक सूचनांचे पालन करण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
किनारी भागातील मासेमारांनी समुद्रात जाण्यापूर्वी हवामानाचा ताजा अंदाज तपासावा. समुद्र खवळलेला असण्याची शक्यता असल्याने पुढील सूचना मिळेपर्यंत खोल समुद्रात मासेमारी टाळण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे. लहान नौका आणि बोटी सुरक्षित ठिकाणी बांधून ठेवण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
वीजांच्या कडकडाटासह पाऊस होण्याचा अंदाज असल्यामुळे नागरिकांनी उघड्या मैदानात उभे राहणे, झाडाखाली आश्रय घेणे किंवा विजेच्या खांबाजवळ थांबणे टाळावे. जोरदार वाऱ्यामुळे झाडे, फलक किंवा कमकुवत संरचना कोसळण्याचा धोका असल्याने वाहन सुरक्षित ठिकाणी उभी करावीत आणि अनावश्यक बाहेर पडणे टाळावे.
राज्य आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने जिल्हा प्रशासनांना सतर्क राहण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. आवश्यकतेनुसार बचाव पथके, अग्निशमन दल आणि आरोग्य विभागाला सज्ज ठेवण्यात आले आहे. नदीकाठ, धरण परिसर आणि पूरप्रवण भागातील नागरिकांनी परिस्थितीवर लक्ष ठेवून प्रशासनाच्या सूचनांचे काटेकोर पालन करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
दरम्यान, हवामान विभागाने नागरिकांना अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत हवामान अंदाज आणि प्रशासनाच्या सूचनांवरच विश्वास ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. पुढील काही दिवस राज्यात मान्सून सक्रिय राहण्याची शक्यता असल्याने हवामानात अचानक बदल होऊ शकतो. त्यामुळे प्रवासाचे नियोजन, शेतीची कामे आणि इतर बाहेरील उपक्रम करताना ताज्या हवामान अंदाजाची माहिती घेणे आवश्यक असल्याचे हवामान तज्ज्ञांनी सांगितले आहे.
राज्यातील पावसाची परिस्थिती लक्षात घेता नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घेतल्यास संभाव्य धोके टाळणे शक्य होईल. विशेषतः मुसळधार पाऊस, वेगवान वारे आणि मेघगर्जना यामुळे निर्माण होणाऱ्या परिस्थितीला सामोरे जाण्यासाठी प्रशासन आणि नागरिक यांच्यात समन्वय राखणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.
About the Author
