महाराष्ट्रातील सर्वसामान्य प्रवाशांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने एसटी बसच्या प्रवासी भाड्यात वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे आता राज्यातील ग्रामीण भागासह शहरांमध्ये प्रवास करणाऱ्या लाखो प्रवाशांना अधिक पैसे मोजावे लागणार आहेत. एसटी महामंडळाने तिकीट दरात १३.५६ टक्के वाढ केली असून, ही भाडेवाढ महामंडळाच्या वाढत्या खर्चामुळे करण्यात आल्याचे सांगण्यात आले आहे.
एसटी बस ही महाराष्ट्राच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेचा कणा मानली जाते. विशेषतः ग्रामीण भागातील विद्यार्थी, कर्मचारी, शेतकरी, ज्येष्ठ नागरिक आणि सामान्य नागरिकांसाठी एसटी हा प्रवासाचा प्रमुख पर्याय आहे. त्यामुळे भाडेवाढीचा थेट परिणाम मोठ्या प्रमाणावर प्रवाशांच्या दैनंदिन खर्चावर होणार आहे.
करण्यात आलेल्या भाडेवाढीनंतर विविध मार्गांवरील तिकीट दर वाढणार आहेत. प्रवासाचे अंतर, बसचा प्रकार आणि मार्गानुसार तिकीट दरात फरक पडणार आहे. साध्या एसटी बसपासून शिवनेरी, शिवशाही आणि इतर सेवांपर्यंत नवीन दर लागू होणार आहेत.
प्रवाशांना अचानक वाढलेल्या तिकीट दरामुळे आर्थिक भार सहन करावा लागणार आहे. रोज एसटीने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही वाढ विशेष महत्त्वाची ठरणार आहे. अनेक प्रवासी मासिक पास किंवा नियमित प्रवासाच्या पर्यायांचा विचार करत आहेत.
एसटी महामंडळाच्या म्हणण्यानुसार, गेल्या काही काळात इंधनाचे वाढलेले दर, वाहनांचे देखभाल खर्च, कर्मचाऱ्यांचे वेतन, सुटे भागांच्या किमती आणि इतर प्रशासकीय खर्चात मोठी वाढ झाली आहे. या वाढत्या खर्चाचा ताळमेळ राखण्यासाठी भाडेवाढ करणे आवश्यक असल्याचे महामंडळाने स्पष्ट केले.
एसटी महामंडळ ही राज्यातील सर्वात मोठी सार्वजनिक वाहतूक संस्था असून, प्रवाशांना सुरक्षित आणि नियमित सेवा देण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर खर्च करावा लागतो. बस ताफ्याची देखभाल, नवीन बस खरेदी, तांत्रिक सुधारणा आणि कर्मचाऱ्यांचे व्यवस्थापन यासाठी मोठ्या निधीची आवश्यकता असते.
भाडेवाढीच्या निर्णयानंतर अनेक प्रवाशांनी नाराजी व्यक्त केली आहे. आधीच महागाई वाढलेली असताना सार्वजनिक वाहतुकीचे दर वाढल्याने सामान्य नागरिकांच्या खिशावर अतिरिक्त भार पडणार असल्याचे प्रवाशांचे म्हणणे आहे.
ग्रामीण भागातील अनेक नागरिक रोजगार, शिक्षण आणि आरोग्याच्या कारणांसाठी दररोज एसटीवर अवलंबून असतात. त्यामुळे तिकीट दरातील वाढ त्यांच्या मासिक बजेटवर परिणाम करू शकते.
काही प्रवाशांनी महामंडळाने सेवा सुधारण्यावरही भर द्यावा, अशी मागणी केली आहे. वेळेवर बस सेवा, स्वच्छता, बसची उपलब्धता आणि प्रवाशांच्या सुविधांमध्ये सुधारणा झाल्यास वाढीव भाड्याचा काही प्रमाणात स्वीकार करता येईल, असे मत व्यक्त करण्यात येत आहे.
गेल्या काही वर्षांत एसटी महामंडळाला आर्थिक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. कोरोना काळात प्रवासी संख्या मोठ्या प्रमाणात कमी झाली होती. त्यानंतर प्रवासी सेवा पूर्ववत झाली असली तरी वाढलेले खर्च आणि आर्थिक ताण कायम आहे.
महामंडळाकडून उत्पन्न वाढवण्यासाठी विविध उपाययोजना केल्या जात आहेत. नवीन बस सेवा सुरू करणे, डिजिटल तिकीट व्यवस्था वाढवणे आणि प्रवाशांसाठी आधुनिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यावरही भर दिला जात आहे.
एसटीच्या भाडेवाढीमुळे विद्यार्थ्यांपासून नोकरदारांपर्यंत सर्वांनाच अतिरिक्त खर्चाचा सामना करावा लागणार आहे. विशेषतः रोज लांब पल्ल्याचा प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी ही वाढ अधिक जाणवणार आहे.
मात्र, महामंडळाने ही भाडेवाढ सेवा टिकवण्यासाठी आणि आर्थिक स्थैर्य राखण्यासाठी आवश्यक असल्याचे सांगितले आहे. आता प्रवाशांना वाढीव भाड्याच्या बदल्यात अधिक चांगली आणि वेळेवर सेवा मिळते का, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
एसटी ही महाराष्ट्रातील जनतेची जीवनवाहिनी मानली जाते. त्यामुळे भाडेवाढीचा निर्णय घेताना प्रवाशांच्या अडचणींचाही विचार करणे गरजेचे आहे. वाढीव उत्पन्नाचा उपयोग प्रवासी सुविधा सुधारण्यासाठी आणि एसटी सेवा अधिक सक्षम करण्यासाठी झाला तर या निर्णयाचा सकारात्मक परिणाम दिसून येऊ शकतो.
About the Author
