अमरावती : शहरात वाढत्या रस्ते अपघातांच्या पार्श्वभूमीवर वाहतूक पोलिसांनी कठोर पाऊल उचलले आहे. शहरातील सर्व दुचाकी चालक आणि त्यांच्या सहप्रवाशांसाठी हेल्मेट परिधान करणे सक्तीचे करण्यात येणार आहे. या नियमाचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर केवळ दंडात्मक कारवाईच नव्हे, तर गंभीर किंवा वारंवार नियम मोडल्यास वाहनचालकाचा ड्रायव्हिंग लायसन्स जप्त करण्याचीही कारवाई केली जाऊ शकते, असा इशारा वाहतूक विभागाने दिला आहे.
वाहतूक पोलिसांच्या माहितीनुसार, शहरात दरवर्षी होणाऱ्या अपघातांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर दुचाकीस्वारांचा समावेश असतो. अनेक अपघातांमध्ये हेल्मेटचा वापर न केल्यामुळे डोक्याला गंभीर दुखापत होऊन मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी अपंगत्व येण्याच्या घटना समोर आल्या आहेत. याच पार्श्वभूमीवर नागरिकांच्या सुरक्षेला प्राधान्य देत हेल्मेट सक्तीची मोहीम अधिक प्रभावीपणे राबविण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
या मोहिमेअंतर्गत दुचाकी चालकासोबतच मागे बसलेल्या सहप्रवाशालाही हेल्मेट घालणे अनिवार्य राहणार आहे. अनेकदा चालक हेल्मेट वापरत असला तरी सहप्रवासी हेल्मेटशिवाय प्रवास करत असल्याचे चित्र दिसून येते. त्यामुळे दोघांसाठीही समान नियम लागू करण्यात आले आहेत.
वाहतूक विभागाने स्पष्ट केले आहे की, शहरातील प्रमुख चौक, महामार्ग, गर्दीचे रस्ते आणि शैक्षणिक संस्थांजवळ विशेष तपासणी मोहीम राबविण्यात येईल. या मोहिमेदरम्यान हेल्मेट न घालणाऱ्या वाहनचालकांवर मोटार वाहन कायद्यानुसार दंड आकारला जाईल. तसेच वारंवार नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांविरोधात अधिक कठोर कारवाई केली जाऊ शकते.
अधिकाऱ्यांच्या मते, नियमांचे पालन व्हावे यासाठी सुरुवातीच्या काही दिवसांत जनजागृतीवर भर दिला जाणार आहे. विविध चौकांमध्ये प्रबोधन फलक, जनजागृती अभियान आणि नागरिकांना हेल्मेट वापरण्याचे महत्त्व समजावून सांगणारे उपक्रम राबविले जातील. त्यानंतर नियमभंग करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई सुरू केली जाईल.
दर्जेदार हेल्मेटचा वापर केल्यास अपघाताच्या वेळी डोक्याला होणारी गंभीर दुखापत मोठ्या प्रमाणात टाळता येते. त्यामुळे हेल्मेट हा केवळ दंड टाळण्यासाठी नव्हे, तर स्वतःच्या जीवाच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक सुरक्षा उपाय आहे. नागरिकांनी आयएसआय मानांकन असलेले दर्जेदार हेल्मेट वापरावे, असे आवाहनही करण्यात आले आहे.
वाहतूक पोलिसांनी नागरिकांना विनंती केली आहे की, नियमांची अंमलबजावणी ही दंड वसूल करण्यासाठी नसून नागरिकांचे प्राण वाचविण्यासाठी आहे. प्रत्येक दुचाकीस्वार आणि सहप्रवाशाने प्रवास सुरू करण्यापूर्वी हेल्मेट परिधान करावे आणि वाहतुकीच्या सर्व नियमांचे पालन करावे.
शहरातील विविध सामाजिक संस्था आणि स्वयंसेवी संघटनांनीही या निर्णयाचे स्वागत केले आहे. त्यांच्या मते, हेल्मेट सक्तीची प्रभावी अंमलबजावणी झाल्यास अपघातांमधील मृत्यूचे प्रमाण कमी होण्यास मदत होईल. शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांमध्येही हेल्मेट वापराबाबत जागरूकता निर्माण करण्यासाठी विशेष अभियान राबविण्याची गरज असल्याचे मत व्यक्त करण्यात आले आहे.
दरम्यान, वाहतूक विभागाने वाहनचालकांना आवश्यक कागदपत्रे, वैध ड्रायव्हिंग लायसन्स, वाहनाची नोंदणी, विमा आणि प्रदूषण प्रमाणपत्र सोबत ठेवण्याचे आवाहन केले आहे. हेल्मेटसह इतर वाहतूक नियमांचे पालन केल्यास सुरक्षित प्रवास शक्य होईल आणि अनावश्यक कारवाईही टाळता येईल.
वाहतूक पोलिसांनी स्पष्ट केले आहे की, रस्ते अपघातांमुळे होणारी जीवितहानी कमी करण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाने जबाबदारीने वागणे आवश्यक आहे. हेल्मेटचा वापर ही केवळ कायदेशीर जबाबदारी नसून स्वतःच्या आणि कुटुंबाच्या सुरक्षिततेशी संबंधित बाब आहे. त्यामुळे लागू होणाऱ्या या नियमांचे काटेकोर पालन करण्याचे आवाहन प्रशासनाने केले आहे.
