पंढरपूर: आषाढी एकादशीच्या पवित्र पर्वानिमित्त श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर समितीने भाविकांसाठी महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. लाखो वारकऱ्यांच्या सोयीचा विचार करून विठुरायाचे दर्शन आता २४ तास अखंड सुरू ठेवण्यात आले आहे. या विशेष व्यवस्थेमुळे राज्यभरातून तसेच देशाच्या विविध भागांतून दाखल होणाऱ्या भाविकांना रांगेत दीर्घकाळ थांबण्याची गरज भासणार नाही. मंदिर प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार ही अखंड दर्शन व्यवस्था सुरू राहणार आहे.
आषाढी एकादशी हा वारकरी संप्रदायासाठी अत्यंत महत्त्वाचा धार्मिक उत्सव मानला जातो. संत ज्ञानेश्वर महाराज, संत तुकाराम महाराज आणि इतर संतांच्या पालख्या दाखल झाल्यानंतर विठुरायाच्या दर्शनासाठी भाविकांची प्रचंड गर्दी उसळते. यावर्षीही लाखो वारकरी आणि भाविक दाखल होत असल्याने मंदिर प्रशासनाने विशेष नियोजन केले आहे.
विठ्ठल मंदिरात नेहमी ठरावीक वेळेत दर्शनाची सुविधा उपलब्ध असते. मात्र आषाढी यात्रेदरम्यान दर्शनासाठी तासनतास प्रतीक्षा करावी लागते. ही गैरसोय टाळण्यासाठी मंदिर समितीने २४ तास अखंड दर्शन सुरू ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे दिवस-रात्र कोणत्याही वेळी भाविकांना विठुरायाचे दर्शन घेता येणार आहे.
या निर्णयामुळे दर्शनासाठी होणारी गर्दी विभागली जाण्यास मदत होणार असून रांगेतील प्रतीक्षेचा कालावधीही कमी होण्याची शक्यता आहे. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि लहान मुलांसह येणाऱ्या कुटुंबांना याचा मोठा फायदा होणार आहे.
लाखो भाविकांच्या उपस्थितीमुळे शहरात सुरक्षा व्यवस्थाही अधिक कडक करण्यात आली आहे. मंदिर परिसर, चंद्रभागा नदी परिसर तसेच प्रमुख मार्गांवर मोठ्या प्रमाणात पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला आहे. सीसीटीव्ही कॅमेऱ्यांद्वारे संपूर्ण परिसरावर लक्ष ठेवले जात असून नियंत्रण कक्षातून सतत परिस्थितीवर देखरेख केली जात आहे.
याशिवाय आपत्कालीन वैद्यकीय सेवा, रुग्णवाहिका, अग्निशमन दल आणि स्वयंसेवकांचीही विशेष व्यवस्था करण्यात आली आहे. भाविकांना कोणतीही अडचण निर्माण होऊ नये यासाठी विविध विभाग समन्वयाने काम करत आहेत.
येणाऱ्या वारकऱ्यांसाठी पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, तात्पुरती निवासस्थाने, स्वच्छतागृहे, वैद्यकीय केंद्रे आणि विश्रांतीगृहांची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. अनेक सामाजिक संस्था आणि स्वयंसेवी संघटनाही मोफत अन्नदान, पाणी आणि आरोग्य सेवा पुरवत आहेत.
नगरपालिका आणि जिल्हा प्रशासनाने स्वच्छतेवर विशेष भर दिला असून शहरात नियमित साफसफाई केली जात आहे. भाविकांच्या सुरक्षिततेसाठी वाहतूक व्यवस्थेतही आवश्यक बदल करण्यात आले आहेत
मंदिर प्रशासनाने दर्शन व्यवस्थेसोबतच ऑनलाइन माहिती सुविधा उपलब्ध करून दिल्या आहेत. दर्शन रांगेची माहिती, वाहतूक मार्ग, पार्किंग व्यवस्था आणि इतर आवश्यक सूचना डिजिटल माध्यमातून भाविकांपर्यंत पोहोचवल्या जात आहेत. त्यामुळे यात्रेदरम्यान होणारी गैरसोय कमी करण्याचा प्रयत्न करण्यात येत आहे.
मंदिर समिती आणि प्रशासनाने भाविकांना संयम राखून दर्शन घेण्याचे आवाहन केले आहे. गर्दीच्या ठिकाणी ढकलाढकली टाळावी, प्रशासनाने दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे आणि स्वच्छता राखण्यासाठी सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
तसेच लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांची विशेष काळजी घेण्यास सांगण्यात आले असून संशयास्पद वस्तू किंवा व्यक्ती आढळल्यास त्वरित पोलिसांना माहिती देण्याचे आवाहनही करण्यात आले आहे.
आषाढी एकादशी हा वारकरी संप्रदायाचा सर्वात मोठा उत्सव मानला जातो. दरवर्षी लाखो वारकरी पायी वारी करत “ज्ञानोबा-तुकाराम”चा जयघोष करत दाखल होतात. विठ्ठल-रुक्मिणीच्या दर्शनाने जीवन धन्य झाल्याची भावना प्रत्येक वारकऱ्याच्या मनात असते. ही परंपरा अनेक शतकांपासून अखंड सुरू असून महाराष्ट्राच्या सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक परंपरेचे प्रतीक मानली जाते.
यंदाही भक्ती, श्रद्धा आणि उत्साहाच्या वातावरणात आषाढी यात्रा पार पडत असून विठुरायाच्या २४ तास अखंड दर्शन व्यवस्थेमुळे लाखो भाविकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे. प्रशासन, मंदिर समिती आणि स्वयंसेवी संस्थांच्या समन्वयातून यात्रेचे नियोजन अधिक प्रभावी करण्याचा प्रयत्न सुरू असून भाविकांनीही नियमांचे पालन करून दर्शनाचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
About the Author
